بازداشت مهاجران افغان در ایران '۴۵ درصد افزایش یافته است'

اف‌بی‌آی روز یکشنبه، ۱۹ اسد در بیانیه‌ای از مردم خواست تا هرگونه اطلاعات درباره ناپدید شدن یا محل حضور محمودشاه حبیبی را گزارش دهند. در این بیانیه آمده است: «سه سال از ربوده شدن حبیبی می‌گذرد و اف‌بی‌آی همراه با همکارانش همچنان مصمم به یافتن او هستند.»

جاشوا استون، مامور ویژه اف‌بی‌آی در واشنگتن، گفت: «از هر کسی که ممکن است اطلاعاتی داشته باشد، درخواست می‌کنیم آن را با ما در میان بگذارد تا بتوانیم محمود را به خانواده‌اش بازگردانیم.»

در پوستر مفقودی محمودشاه حبیبی ذکر شده که از زمان بازداشت او تاکنون هیچ خبری از وی در دست نیست و طالبان نیز هیچ اطلاعی درباره محل نگهداری و وضعیت او ارائه نکرده‌است.

در این پوستر همچنین از مردم خواسته شده است تا اطلاعات خود را با تماس به نزدیک‌ترین سفارت یا قنسولگری امریکا یا از طریق پیام‌رسان واتس‌اپ گزارش دهند.

برنامه «پاداش برای عدالت» وزارت امور خارجه امریکا در سرطان امسال اعلام کرد که تا پنج میلیون دالر پاداش برای اطلاعاتی که منجر به یافتن محل نگهداری و بازگشت محمودشاه حبیبی شود، پرداخت خواهد کرد.

براساس گزارش‌ها، محمودشاه حبیبی در دهم اسد ۱۴۰۱ همراه با شماری از همکارانش توسط استخبارات طالبان در کابل بازداشت شد.

رویترز به نقل از منابع خود گزارش داد که طالبان او را در ارتباط با کشته شدن رهبر پیشین القاعده و نفوذ احتمالی سیا به شرکتی که در آن کار می‌کرد، بازداشت کرده‌اند. طالبان اما بازداشت محمودشاه حبیبی را رد کرده‌است.

در پیام این سازمان که روز یکشنبه، ۱۹ اسد منتشر شد، از کاربران شبکه‌های اجتماعی خواسته شده است با استفاده از هشتگ‌های مشخصی که معرفی کرده به این کارزار بپیوندند.

این کارزار بر سه پیام اصلی تأکید دارد: «نه به اخراج خبرنگاران از پاکستان و ایران»، «روند انتقال خبرنگاران به کشورهای امن را تسریع دهید» و «خبرنگار بودن جرم نیست».

این سازمان حامی خبرنگاران روز گذشته نیر با انتشار بیاینه‌ای خواستار توقف روند اخراج خبرنگاران افغان از ایران و پاکستان شد.

این نهاد اعلام کرد که هیئت رهبری آن، در هفدهم اسد، در یک نشست آنلاین با خبرنگاران مقیم این کشورها، به بررسی مشکلات و چالش‌های آنان پرداخته است.

در این نشست، خبرنگاران شرکت‌کننده به مشکلاتی از جمله عدم تمدید ویزا، بی‌اعتباری نامه‌های رسمی سفارت‌خانه‌ها و نهادهای بین‌المللی نزد پولیس، تشدید فشارها و محدودیت‌های امنیتی، و شرایط دشوار اقتصادی و حقوقی اشاره کردند.

بر اساس گفته‌های این سازمان، پیشنهادات مطرح‌شده شامل تعهد مالی نهادهای بین‌المللی برای استخدام وکلای مدافع، هماهنگی با مقامات پاکستان و ایران به منظور حمایت از خبرنگاران، ایجاد صندوق حمایتی ویژه، صدور کارت شناسایی معتبر، برگزاری دوره‌های آموزشی تخصصی، و راه‌اندازی کارزار دادخواهی آنلاین بوده است.

داوود ناجی، رئیس کمیته سیاسی این جبهه در صفحه ایکس خود تأکید کرده است که جبهه آزادی «به قوانین جنگ و حفظ جان غیرنظامیان و محافظت از تأسیسات عام‌المنفعه» متعهد است. او گفته است که به‌دلیل «رعب و وحشت و سانسور» طالبان، امکان «تحریف واقعیت» وجود دارد.

یوناما در تازه‌ترین گزارش خود برای دوره اپریل تا جون، رویدادهایی از انفجار ماین در مزارشریف را ثبت کرده است. به‌گفته یوناما، در ۷ اپریل انفجار یک ریکشا سه مرد را زخمی کرد و «جبهه آزادی افغانستان» مسئولیت آن را پذیرفت؛ در ۹ اپریل نیز انفجار مشابهی چهار مرد را زخمی کرد که مسئولیت آن هم به‌عهدهٔ همین گروه گذاشته شد؛ در ۱۴ اپریل یک انفجار دیگر یک غیرنظامی را کشت و ۱۰ تن را زخمی کرد که هیچ گروهی مسئولیتش را نپذیرفت.

جبهه آزادی یکی از جبهات مخالف طالبان است که پس از بازگشت این گروه به قدرت در سال ۲۰۲۱ اعلام موجودیت کرد و در بخش‌هایی از افغانستان علیه نیروهای طالبان عملیات مسلحانه انجام می‌دهد.

وزارت مهاجرت، پناهندگی و شهروندی کانادا گفته که با همکاری سازمان بین‌المللی مهاجرت و کمیساریای عال سازمان‌ملل در امور پناهندگان با مقامات تاجیکستان تماس می‌گیرد تا از «حفاظت و حمایت افغان‌هایی که برای اسکان مجدد به کانادا درنظر گرفته شده‌اند» اطمینان حاصل کند.

وزارت مذکور تصریح کرده است که طالبان را به عنوان دولت مشروع افغانستان به‌رسمیت نمی‌شناسد و این گروه همچنان به عنوان یک سازمان تروریستی فهرست شده است.

وزارت مهاجرت و پناهندگی و شهروندی کانادا همچنین تاکید کرده که رفتار با پناهجویان افغان در تاجیکستان و پاکستان و ایران را زیر نظر دارد.

رفیع فردوس، از بنیان‌گذاران شورای افغانستان-کانادا، با اشاره به حضور حدود سه‌هزار پناهجوی افغان در تاجیکستان که چشم‌به‌راه اسکان مجدد در کانادا هستند، از حکومت کانادا خواست تا رسیدگی به این پرونده‌ها را در اولویت قرار دهد.

بیشتر بخوانید: تاجیکستان برای خروج مهاجران افغان ضرب‌الاجل ۱۵ روزه تعیین کرد

کانادا به گروه‌های مردمی، سازمان‌ها و شرکت‌ها اجازه می‌دهد از طریق برنامه اسپانسرشیپ پناهجویان را به کشور بیاورند. در این برنامه، اسپانسرها مسئول تأمین حمایت مالی و زندگی پناهجویان و کمک به یافتن کار و تحصیل آن‌ها هستند.

نورالله حکیمی، پناهجوی افغان که در اتاوا زندگی می‌کند، نسبت به احتمال اخراج مادرش از تاجیکستان ابراز نگرانی کرده و از کانادا خواسته است تا روند پذیرش پناهندگی مادرش را تسریع کند.

بی‌بی خاتون یعقوبی، مادر ۵۷ ساله نورالله، پس از آنکه از سوی طالبان شکنجه شده بود، فرار کرد و اکنون در تاجیکستان مخفی شده است. حکیمی به سی‌بی‌سی نیوز گفت: «نقض حقوق بشر در تاجیکستان بسیار زیاد است. آنها مردم را بازداشت، شکنجه و لت‌وکوب می‌کنند.»

با این‌حال هلن تیبو، دانشیار علوم سیاسی در دانشگاه نظربایف در آستانه، قزاقستان، گفته است عوامل متعددی می‌تواند پشت تصمیم حکومت تاجیکستان برای بازگرداندن پناهجویان افغان به دست طالبان باشد.

او گفت ممکن است تاجیکستان از روسیه پیروی کند که طالبان را به عنوان حاکمان مشروع افغانستان به رسمیت شناخته است. تیبو گفت: «هر وقت روسیه کاری می‌کند، تاجیکستان یکی از اولین کشورهای آسیای مرکزی است که آن را دنبال می‌کند.»

تیبو افزود: «حکومت تاجیکستان ممکن است به دلیل میزبانی حدود ۱۰ هزار پناهجوی افغان تحت فشار منابع باشد، اکثریت پناهجویان در منطقه فقیرتر و روستایی جنوبی که مرز با افغانستان دارد، ساکن هستند.»

بیشتر بخوانید: منابع: تاجیکستان روند بازداشت و اخراج مهاجران افغان را تشدید کرده است

برنامه اسکان بشر سازمان‌ملل هشدار داده است که افغانستان اکنون با بحرانی بی‌سابقه، از بازگشت‌کنندگان مواجه است.

استفنی لوس، مدیر این برنامه در افغانستان، روز جمعه در ژنو به خبرنگاران گفت: «بسیاری از بازگشت‌کنندگان جایی برای رفتن در افغانستان ندارند، چون هرگز در افغانستان زندگی نکرده‌اند.»

به گفته او «۶۰ درصد کسانی که بازگشته‌اند زیر ۱۸ سال سن دارند، بنابر این نه روابط اجتماعی دارند و نه شبکه حمایتی. خطر جدی برای آن‌ها وجود دارد که برای بقا به‌ مسیر نادرست سوق داده شوند.»

خانم لوس یادآور شد که فرمان‌های طالبان مبنی بر منع آموزش، اشتغال و تردد دختران و زنان بدون همراه مرد، چالش بزرگی برای زنان و دختران بازگشت‌کننده ایجاد می‌کند.

او گفت: «آن‌ها به کشوری بازگردانده می‌شوند که آموزش برای دختران وجود ندارد، جایی که عملا نمی‌دانند به کجا بروند، و به‌ویژه برای زنان و دختران هیچ فرصت توسعه اجتماعی یا اقتصادی فراهم نیست.»

مدیر برنامه اسکان بشر سازمان‌ملل به خانواده‌هایی اشاره کرد که سرپرست آن‌ها زنانند و افزود: «آن‌ها حتی برای رفتن نزد داکتر هم نمی‌توانند بدون همراهی مرد از خانه بیرون شوند.»

با توجه به گستردگی نیازها در سراسر افغانستان، خانم لوس تأکید کرد که بازسازی زندگی مردم فراتر از کمک‌های اضطراری است. او گفت: «مردم نیاز به دسترسی به خدمات اولیه، آب و سیستم بهداشتی دارند. و در مجموع، به فرصت‌های معیشتی نیاز دارند تا بتوانند زندگی خود را با کرامت بگذرانند و از خانواده‌هایشان حمایت کنند.»

او گفت که ادغام دوباره شمار زیادی از آوارگان، تلاش‌های عظیمی از سوی جامعه جهانی و مقامات افغانستان را می‌طلبد؛ «این نوعی بحران انسانی است، اما به رویکردهای نظام‌مند، بومی‌محور و سرمایه‌گذاری قوی در خدمات پایه، زیرساخت‌ها، راهکارهای مسکن و فرصت‌های معیشتی نیاز است.»

خانم لوس از جامعه جهانی خواست افغانستان و مردم آن، به‌ویژه زنان و دختران را فراموش نکنند و اطمینان حاصل کنند که بودجه کافی برای زندگی با کرامت آن‌ها فراهم شود.