با وجود ابراز خوشبینی دونالد ترامپ درباره دستیابی به توافق صلح میان کییف و مسکو، تحقق چنین توافقی، دستکم در آینده نزدیک، بسیار دشوار است. ترامپ در نشست واشنگتن از آغاز مقدمات دیداری میان پوتین و زلنسکی خبر داده، اما موانع سیاسی، نظامی و دیپلوماتیک بر سر راه این طرح باقی است.
نخست، چارچوب مذاکرات همچنان مبهم است. پوتین تاکنون زلنسکی را بهعنوان همتای مشروع خود به رسمیت نشناخته و درباره مکان برگزاری نشست نیز اختلافنظرهای جدی میان طرفین وجود دارد.
در حالی که اروپا بر بیطرفی کشور میزبان مانند سوئیس تأکید دارد، کرملین خواهان برگزاری این نشست در مسکو است.
از سوی دیگر، مسئله اصلی یعنی سرنوشت مناطق اشغالی شرق و جنوب اوکراین، گرهای جدی در روند صلح ایجاد کرده است.
کرملین خواهان واگذاری رسمی دونباس و تثبیت کنترول بر بخشهایی از خرسون و زاپوریژیاست، اما زلنسکی این امتیازدهی را خلاف قانون اساسی کشورش میداند و حمایت قاطع اروپا را نیز در این زمینه دارد.
به گزارش فایننشال تایمز، پوتین همچنین خواستار تثبیت خط مقدم در مناطق خرسون و زاپوریژیا در جنوب اوکراین است.
دونالد ترامپ نیز در گفتگو با شبکه فاکسنیوز در روز سهشنبه اعلام کرد که برای دستیابی به صلح، اوکراین باید بپذیرد که برخی مناطق تحت اشغال ارتش روسیه را بازپس نگیرد. آقای ترامپ گفت: «این یک جنگ است و روسیه یک قدرت نظامی قوی و بسیار بزرگتر از اوکراین است.»
اجرای یک توافق صلح میان کییف و مسکو به تضمینهای امنیتیای بستگی دارد که برای اوکراین در نظر گرفته میشود تا این کشور از هرگونه تهاجم دوباره روسیه در امان بماند.
زلنسکی ماههاست که تأکید میکند «تنها تضمین واقعی امنیت» برای کشورش، پیوستن به ناتو است.
با این حال، عضویت کییف در این پیمان خط سرخی غیرقابل مذاکره برای مسکو است، چرا که روسیه ناتو را تهدیدی موجودیتی در مرزهای خود میداند. برای دور زدن این مانع، دونالد ترامپ روز دوشنبه اعلام کرد که در صورت حصول توافق صلح، آماده است «تضمینهایی محکم» به اوکراین ارائه دهد.
ترامپ وعده داده که با کمک کشورهای اروپایی، تضمینهایی جایگزین ارائه دهد، اما جزئیات این سازوکار هنوز روشن نیست و اعتماد عمومی به چنین ساختارهای موازی با ناتو چندان بالا نیست.
تحلیلگران بر این باورند که بدون اراده واقعی کرملین برای پایان جنگ، هرگونه توافقی تنها یک آتشبس موقت خواهد بود و نه صلحی پایدار.
اروپا نیز نسبت به نیت کرملین تردید دارد و برخی رهبران، از جمله امانوئل مکرون، پوتین را «درندهای در آستانه اروپا» توصیف کردهاند. رئیسجمهور فرانسه، گفته تا وقتی پوتین فکر کند میتواند از راه جنگ پیروز شود، مسیر صلح را انتخاب نخواهد کرد.
