سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه با سوبرامانیام جیشنکر، همتای هندی خود در مسکو دیدار کرد. لاوروف در یک نشست خبری گفت که پس از بررسی وضعیت افغانستان «هر دو بر این باوریم که افغان باید بهطور عملی به فرایندهای منطقهای مشارکت داشته باشد.»
وزیران خارجه روسیه و هند روز پنجشنبه ۳۰ اسد دیدار کردند. روسیه نخستین کشوری است که اداره طالبان را به رسمیت شناخته است و هند نیز روابط نزدیکی را طالبان برقرار کرده است.
وزارت خارجه روسیه هدف از به رسمیت شناختن طالبان را فراهم کردن بستر توسعه همکاریهای امنیتی و اقتصادی عنوان کرده است.
بیشتر بخوانید: چرا روسیه در شناسایی حکومت طالبان پیشگام شد؟
هند نیز پس از استیلای طالبان در سال ۲۰۲۱، بهتدریج روابط رسمی خود را با نمایندگان این گروه آغاز کرد. در نوامبر ۲۰۲۴، هند یکی از نمایندگان طالبان را پذیرفت و کانالهای دیپلوماتیک تازهای برای گسترش روابط با طالبان گشود.
در جنوری ۲۰۲۵، وکرم مسری، مقام وزارت خارجه هند، در دبی با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان دیدار کرد؛ این نخستین نشست عالیرتبه میان دهلی نو و طالبان بود.
بیشتر بخوانید: مقامهای هند میگویند برای تقویت روابط با طالبان 'هر کاری لازم باشد انجام خواهیم داد'
به گزارش اکونومست، احمد شریف چودری، سخنگوی ارتش پاکستان گفت که امریکا باید این سلاحها را از بازار سیاه افغانستان بازخرید کند تا از دسترسی بیشتر شورشیان به این سلاحها جلوگیری شود.
سخنگوی ارتش پاکستان گفت: «در افغانستان همهچیز [سلاحهای امریکایی] با بالاترین هزینه فروخته میشود.»
ارتش پاکستان همچنین مبارزه با شاخه خراسان داعش را محور کلیدی برای «نزدیکی با ترامپ» میداند.
پس از خروج نیروهای امریکایی از افغانستان، حجم زیادی از تجهیزات و تسلیحات نظامی پیشرفته امریکا بهجا ماند و در دسترس طالبان قرار گرفت. این تجهیزات، که بر اساس گزارش وزارت دفاع امریکا ارزش آنها بیش از ۷ میلیارد دالر تخمین زده میشود، شامل موترهای نظامی، تسلیحات پیشرفته، دستگاههای بایومتریک و فناوریهای دیگر است.
گزارش افغانستان اینترنشنال نشان میدهد که بیشتر سلاحهای بهجامانده در افغانستان توسط طالبان پاکستانی خریداری شده و در نبرد علیه ارتش پاکستان استفاده میشود.
طبق این گزارش، در روزهای نخست سقوط حکومت پیشین، قیمت سلاحهای امریکایی ام ۱۶ و ام ۴ حدود هزار تا دو هزار دالر بود. اما هرچه این سلاحها در بازار کمیابتر میشوند، قیمتشان نیز افزایش مییابد.
بر اساس اطلاعات، اکنون در بازارهای افغانستان، بهویژه در خوست و پکتیکا، یک قبضه سلاح ام ۴ امریکایی به قیمت ۴۲۸۵ دالر و یک قبضه ام ۱۶ به قیمت ۱۴۲۸ دالر فروخته میشود. قیمت تفنگهای چینی ام ۴ سه برابر ارزانتر از نمونههای امریکایی است و به اندازه قیمت یک ام ۱۶ امریکایی فروخته میشوند.
جزئیات بیشتر: پایان سلطنت کلاشینکف؛ در بازار سیاه سلاح چه میگذرد؟
پیشتر روزنامه واشنگتنپست گزارش داد که گروههای شورشی مسلح در پاکستان اعم از جهادگران در شمال و جداییطلبان بلوچ در جنوبغرب این کشور از تسلیحات بجامانده امریکایی در افغانستان استفاده میکنند.
بیشتر بخوانید: واشنگتنپست: شورشیان پاکستانی از تسلیحات بجامانده امریکایی در افغانستان استفاده میکنند
رسانه بریتانیایی «آنهرد»، نیز در ماه جولای سال جاری گزارش داد که پس از خروج امریکا از افغانستان بازار سیاه اسلحه در این کشور رونق گرفته و سلاحهایی پیشرفته غربی اکنون در دسترس تروریستها در منطقه قرار گرفته است. این رسانه گفته حدود ۴۰۰ هزار سلاح نظامی ناتو در تصرف طالبان است.
درخواست پاکستان برای بازخرید تسلیحات بهجامانده امریکایی در افغانستان در حالی مطرح میشود که پس از خروج نیروهای شوروی از افغانستان در سال ۱۳۶۷، امریکا موشکهای دفاع هوایی استینگر را که در زمان تهاجم شوروی در اختیار مجاهدین قرار داده بود، بازخرید کرد.
امریکا و غرب، شاخه خراسان داعش مستقر در افغانستان را بزرگترین تهدید تروریستی برای امنیت بینالمللی میدانند، بههمین دلیل بسیاری از کشورها بهطور غیرمستقیم با طالبان وارد تعامل شدهاند.
به درخواست غرب، پاکستان در یک سال گذشته تلاشها برای کشتن و دستگیری رهبران شاخه خراسان داعش را افزایش داده است. چنانچه ارتش پاکستان در ماه فبروری سال جاری طراح حمله انتحاری در میدان هوایی کابل که موجب کشته شدن ۱۳ سرباز امریکایی و بیش از ۱۷۰ غیرنظامی افغان شد، بازداشت و در ماه مارچ به امریکا مسترد کرد.
این اقدام با تحسین کمسابقهای دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا مواجه شد. این گام باعث شد که عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، در ماه جون دعوتنامهای در کاخ سفید دریافت کند.
بیشتر بخوانید: وزیران خارجه پاکستان و امریکا درباره تجهیزات بهجامانده امریکا در افغانستان گفتوگو کردند
بهرغم تلاشهای پاکستان برای مبارزه با داعش، این گروه همچنان حدود ۴۰۰۰ تا ۶۰۰۰ جنگجوی فعال در افغانستان و پاکستان دارد، از جمله تاجیکها، اوزبیکها و ترکهایی که عمدتا در شرق افغانستان و شمال و جنوبغرب پاکستان فعالیت میکنند.
با اینحال پاکستان چندان دغدغهای نسبت به شاخه خراسان داعش ندارد، زیرا این گروه پیرو سلفیت افراطی بیشتر شیعیان (بهویژه در ایران) و روسها را هدف قرار میدهد. نگرانی اصلی پاکستان متوجه تحریک طالبان پاکستانی و جداییطلبان بلوچ است که در داخل مرزهایش فعالاند.
پاکستان همکاری بیشتر در مبارزه با داعش را به تحقق برخی خواستههای خود مشروط ساخته است. این کشور اکنون به دنبال حمایت امریکا برای مقابله با این گروههاست؛ دو گروه شورشی که حملات آنان در خاک پاکستان در سال ۲۰۲۴ بیش از ۴۵ درصد افزایش یافته است.
پاکستان همچنین میخواهد امریکا اطلاعات بیشتری در اختیارش قرار دهد و ارسال تجهیزات نظامی به نیروهای پاکستانی برای مقابله با شورشیان را از سر بگیرد.
مقامات امریکایی ممکن است با ارسال تجهیزاتی مانند موترهای زرهی ضدماین و دوربینهای دید در شب موافقت کنند، اما تأمین هرگونه تجهیزات قویتر بهشدت با مخالفت حکومت هند، که خریدار بزرگ تسلیحات امریکایی است، مواجه خواهد شد.
اکونومیست نوشت که خواست دیگر پاکستان اما بهمراتب حساستر و بحثبرانگیز است؛ اسلامآباد انتظار دارد امریکا و دیگر دولتهای غربی روایتش را بپذیرند مبنی بر اینکه هند از تحریک طالبان پاکستانی و گروههای جداییطلب بلوچ پشتیبانی میکند.
پاکستان اخیرا به کشورهای غربی «مدارک تازه» مرتبط به همکاری هند با گروههای شورشی مستقر در این کشور را ارائه کرده است. اسلامآباد میخواهد آنها بر هند فشار بیاورند تا به چنین فعالیتهایی پایان دهد.
پیشتر نماینده پاکستان در سازمان ملل در نشستی در شورای امنیت هند را به حمایت از تروریسم در داخل پاکستان متهم کرد و ادعا کرد که دهلی نو از گروههای نیابتی تروریستی در منطقه حمایت مالی و پشتیبانی میکند.
با اینحال مقامات غربی، در حالی که این مدارک را بررسی میکنند، هنوز قانع نشدهاند.
هرچند همکاری امنیتی امریکا با پاکستان رو به افزایش است، اما یک کارشناس باسابقه به اکونومیست گفته است که «تنها یک چیز در این رابطه همواره ثابت بوده است: بیاعتمادی متقابل».
