ریچارد بنت از کشورهای مهاجرپذیر خواست زمینه اسکان مجدد پناهجویان افغان را فراهم کنند
ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان از کشورهای مهاجرپذیر خواست که امکانهای بیشتری را برای اسکان مجدد پناهجویان افغان فراهم کنند.
آقای بنت این درخواست را در پی پایان مهلت خروج مهاجران افغان از پاکستان مطرح کرده است.
ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل جمعه، هفتم سنبله در یادداشتی از کشورهای حمایتکننده خواست که کمکهای خود از پاکستان و دیگر کشورهای میزبان مهاجران افغان را افزایش دهند.
این درخواست در حالی مطرح میشود که دولت پاکستان قبلا اعلام کرده بود که مهاجران افغان تا اول سپتمبر این کشور را ترک کنند. پاکستان مصمم است روند اخراج حدود ۱.۴ میلیون مهاجر افغان را از روز دوشنبه آغاز کند.
کارشناسان ملل متحد پیشتر نسبت به پیامدهای زیانبار اخراج مهاجران افغان از پاکستان هشدار داده و خواستار پایبندی اسلامآباد به تعهدات بینالمللی شدند. آنها با اشاره به نقض گسترده حقوق بشر و محرومیت زنان از آموزش، بازگشت مهاجران به افغانستان را نگرانکننده خواندند.
بربنیاد گزارشها، نیروهای امنیتی پاکستان در آستانه پایان مهلت خروج افغانها، روند بازداشت و اخراج مهاجران را تشدید کرده است.
کارشناسان ملل متحد از دولت پاکستان خواستند که روند اخراج مهاجران افغان را فوراً متوقف کند و به اصل عدم بازگرداندن اجباری احترام بگذارد.
مقامهای امنیتی پاکستان اعلام کردهاند که در تیراندازی از خاک افغانستان بر یک پاسگاه نیروهای سرحدی در منطقه لندیکوتل، یک سرباز پاکستانی کشته شده است.
پولیس مرزی پاکستان تایید کرده کرده است که این رویداد امروز جمعه، ۷ سنبله اتفاق افتاده است و عکسی از سرباز جان باخته در این رویداد را نیز منتشر کرده است.
تا کنون واضح نیست که تیراندازی به سمت سربازان پاکستانی از سوی چه فرد یا جریانی صورت گرفته اما گفته میشود که نیروهای مرزی پاکستان بلافاصله به این تیراندازیها پاسخ دادهاند.
این حادثه در حالی رخ داده که دو روز پیش، حملههای هوایی پاکستان در ولایتهای ننگرهار، خوست و کنر افغانستان جان چندین غیرنظامی افغان را گرفت و طالبان در واکنش، سفیر پاکستان در کابل را احضار کرد.
مقامهای طالبان تأکید کردند که این حملهها نقض حاکمیت افغانستان است. اسلامآباد بارها طالبان را به پناهدادن به جنگجویان تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) متهم کرده است.
بخش زنان سازمان ملل در گزارش تازهای اعلام کرد که ۹۲ درصد افغانها خواهان ادامه تحصیل دختران هستند.
این نهاد روز جمعه گفت که افغانها از هر قشر و طبقه اجتماعی، بهطور گسترده و تقریباً یکصدا از حق آموزش دختران حمایت میکنند.
در این گزارش که وضعیت زنان و دختران را چهار سال پس از تسلط طالبان در ده حوزه کلیدی، از جمله آموزش، کار، امنیت و آزادی رفتوآمد بررسی کرده، آمده است که محدودیتها تأثیر عمیقی بر زندگی زنان گذاشته است.
بر پایه یک نظرسنجی سراسری که با بیش از دو هزار افغان انجام شده، ۹۲ درصد گفتهاند ادامه تحصیل دختران «مهم» است. این حمایت هم در روستاها و هم در شهرها گسترده بوده است. در میان روستاییان، ۸۷ درصد مردان و ۹۵ درصد زنان موافق آموزش دختران بودهاند. در شهرها این رقم برای مردان و زنان هر دو ۹۵ درصد گزارش شده است.
سوزان فرگوسن، نماینده ویژه زنان سازمان ملل در افغانستان، گفت: «این تقریباً نخستین چیزی است که دختران به ما میگویند. آنها با اشتیاق فراوان میخواهند درس بخوانند و فقط فرصت آموزش میطلبند. خانوادهها نیز میخواهند دخترانشان این رویا را داشته باشند، زیرا میدانند سواد و یادگیری میتواند مسیر زندگی یک دختر را تغییر دهد، آن هم در کشوری که نیمی از جمعیت آن زیر خط فقر زندگی میکند.»
در نظرسنجی تلفنی جداگانهای که در جولای و اگست ۲۰۲۵ انجام شده، ۹۷ درصد زنان در مناطقی که طالبان کار زنان در نهادهای غیردولتی را ممنوع کردهاند، گفتهاند این محدودیت بر زندگی روزمرهشان تأثیر منفی گذاشته است. بیش از نیمی از سازمانهای غیردولتی فعال در افغانستان نیز گزارش دادهاند که این ممنوعیت توانایی آنان را برای رساندن خدمات حیاتی به زنان و دختران مختل کرده است.
در گزارش همچنین آمده است که نزدیک به سهچهارم زنان در سراسر کشور وضعیت سلامت روان خود را «بد» یا «بسیار بد» توصیف کردهاند. با این حال، با وجود محدودیتهای سیستماتیک، ۴۰ درصد زنان افغان هنوز آیندهای برابر و همراه با تغییر را متصور میشوند.
براساس یافتهها، سهچهارم زنان گفتهاند هیچ نقشی در تصمیمگیریهای جامعه ندارند. نیمی از آنها گفتهاند در خانواده گسترده خود بینفوذند و یکچهارم نیز در داخل خانه نقش تصمیمگیری ندارند.
طالبان پس از بازگشت به قدرت، محدودیتهای بیسابقهای بر زنان افغانستان اعمال کرده است. این گروه دختران بالاتر از صنف ششم را از رفتن به مکتب منع کرده، درهای دانشگاهها را به روی زنان بسته، کار زنان در نهادهای دولتی و خصوصی را ممنوع کرده و رفتوآمد زنان بدون محرم را محدود ساخته است. همچنین پارکها به روی زنان بسته شده و با اجرای قانون «امر به معروف»، محدودیتها بهگونه روزافزون افزایش یافته است.
نهادهای حقوق بشری و مدافعان حقوق بشر میگویند طالبان با حذف زنان از جامعه آپارتاید جنسیتی را برقرار کرده است.
دادگاه کیفری بینالمللی به خاطر نقض حقوق بشر حکم بازداشت رهبر و قاضیالقضات طالبان را صادر کرده است.
اسحقدار، وزیر خارجه پاکستان از اظهارنظر درباره حملات هوایی این کشور به ننگرهار و خوست خودداری کرد.
او روز جمعه در یک نشست خبری در اسلامآباد بدون اشاره مستقیم به حملات هوایی این کشور به خاک افغانستان، گفت که سفیر کشورش در کابل احضار شده و او در حال بررسی جزئیات این موضوع است.
اما وزیر خارجه پاکستان تاکید کرد که احضار سفرا و ثبت اعتراضات یک رویه معمولی است و جای نگرانی وجود ندارد.
وزیر خارجه پاکستان در بخشی از صحبتهایش گفت که در سفرش به کابل یکجا با همتای چینی خود از طالبان خواستهاند تا علیه تحریک طالبان پاکستانی و جنبش ترکستان شرقی اقدام کند. اسحاقدار افزود که طالبان «این گروهها را از مناطق مرزی دور نگه دارند، مانع استفاده آنها از خاک افغانستان برای تروریسم شوند و آنها را به دو کشور تحویل دهند.»
وزیران خارجه پاکستان و چین اخیرا برای شرکت در نشست سهجانبه به کابل رفتند.
منابع آگاه به افغانستان اینترنشنال گفتند که شام چهارشنبه به محل جنگجویان تحریک طالبان پاکستانی و گروه حافظ گل بهادر در ولایتهای خوست، ننگرهار حمله شده است.
وزارت خارجه طالبان روز پنجشنبه این حملات را به پاکستان نسبت داد و از احضار سفیر این کشور خبر داد.
طالبان اعلام کرد که براثر حملات هوایی پاکستان دستکم سه غیرنظامی کشته شده و هفت تن دیگر زخمی شدهاند.
دهها سازمان و ۱۱۲ فعال حقوق بشر در نامهای سرگشاده به سازمان ملل، نسبت به کوچ اجباری و غصب زمینهای هزارهها توسط طالبان ابراز نگرانی کردند.
این نهادها و فعالان از رزا اوتونبایوا، رئیس یوناما خواستند برای توقف کوچ اجباری و تضمین امنیت و بازگشت امن خانوادهها فوری اقدام کند.
در این نامه که ۲۸ سازمان و ۱۱۲ فعال حقوق بشر آن را امضا کردهاند، نسبت به غصب زمینهای مردم هزاره در افغانستان، بهویژه روستای رشک بامیان، ابراز نگرانی شده و تاکید شده که پس از بازگشت طالبان به قدرت، جامعه هزاره از زمینهای اجدادی خود محروم شده یا مجبور به خرید دوباره آنها از کوچیها شدهاند.
امضاکنندگان این نامه با اشاره به کوچ اجباری ۲۵ خانواده در پنجم اسد امسال در روستای رشک بامیان، گفتهاند که این خانوادهها به حاشیه روستا منتقل و در چادرهای موقت و مسجد، تحت نظارت شدید امنیتی طالبان مستقر شدهاند. در نامه آمده است که از آن زمان تاکنون چهار خانواده از ترس اجبار به انتقال زمین به کوچیها، روستا را ترک کردهاند.
در این نامه نسبت به کمبود شفافیت و فقدان دادرسی عادلانه در بررسیهای دادگاه طالبان ابراز نگرانی شده و آمده است که این دادگاه با نادیده گرفتن شواهد و نقصهای قانونی، به نفع کوچیها حکم صادر کرده و خانوادههای هزاره را مجبور به تخلیه زمینهایشان کرده است.
گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان در ماه اسد امسال اعلام کرد که موضوع «اخراج اجباری مردم از زمینها و خانهها» در روستای رشک ولسوالی پنجاب بامیان را بررسی میکند. ریچارد بنت خطاب به طالبان گفت که «جابهجایی اجباری هرگز پذیرفتنی نیست.»
فعالان میگویند که قدرتگیری طالبان باعث جسارت بیشتر کوچیها علیه هزارهها شده و آنها بارها وارد روستاها شده و دامهای خود را در زمینهای هزارهها میچرانند. در نامه آمده که تنها در تابستان امسال، ۱۱ نفر از اقوام هزاره در ولسوالیهای ورس و پنجاب بامیان توسط کوچیها لتوکوب شدند.
در نامه آمده است: «از زمان بازگشت طالبان، هزارهها بهطور سیستماتیک مورد تبعیض قرار گرفته و جامعه هزاره از خدمات عمومی، آموزش و پستهای دولتی محروم شدهاند.» این فعالان همچنین به حملات داعش علیه هزارهها اشاره کرده که براساس این نامه طالبان و حکومت سابق این موارد را بررسی نکردهاند.
نهادهای حقوق بشری در این نامه از یوناما، شورای حقوق بشر و کشورهای عضو خواستند طالبان را تحت فشار قرار دهند تا نظارت امنیتی بر خانوادههای هزاره در روستای رشک را متوقف کرده، زمینها و املاک غصبشده را بازگردانند و از ورود کوچیها به مناطق هزارهها جلوگیری کنند.
آنها همچنین خواستار تحقیق و مستندسازی درباره کوچ اجباری و غصب زمین هزارهها شدند و از شورای حقوق بشر نیز درخواست کردند تا فورا یک مکانیزم بینالمللی پاسخگویی برای بررسی نقضهای حقوق بشر، حفظ شواهد و پیگرد مرتکبان ایجاد کند.
حنیف اتمر، وزیر خارجه پیشین از گزارشها مبنی بر تلاش رهبری طالبان برای محدود کردن فعالیتها و تبعید احتمالی حامد کرزی، رئیسجمهور سابق ابراز نگرانی کرد. اتمر گفت که این اقدام طالبان تلاشها برای اعتمادسازی و حل سیاسی بحرانهای موجود و تأمین صلح پایدار در کشور را به خطر میاندازد.
آقای اتمر میگوید که تلاش طالبان برای محدود کردن آزادیهای اساسی حامد کرزی یا تبعید کردن او در مورد عبدالله عبدالله، رئیس پیشین شورای عالی مصالحه نیز صادق است.
پیشتر منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که طالبان قصد تبعید حامد کرزی را دارد. به گفته منابع، ملا هبتالله، رهبر طالبان، کرزی را تهدیدی جدی برای خود میداند.
حامد کرزی و عبدالله عبدالله از معدود رهبران افغانستان هستند که پس از بازگشت طالبان به قدرت در کابل ماندند.
اتمر روز جمعه در اکس نوشت: «رهبری طالبان باید بدانند که در این وضعیت حساس، زیر پا گذاشتن حقوق و آزادیهای مردم و رهبران شناخته شده شان، نسخهای برای بیثباتی و تشدید بحرانهای کشور است. این همان رهبرانی هستند که برای صلح عادلانه و پایدار در کشور تلاشهای زیادی کردهاند.»
اتمر در پایان اظهار داشت که طالبان باید پیش از آنکه دیر شود، به اراده مردم افغانستان احترام بگذارند و به خواست جامعه جهانی برای تحقق تعهدات بینالمللی کشور پاسخ مناسب دهد.
طالبان هنوز به گزارشها درباره تبعید حامد کرزی واکنش نشان نداده است.
منابع آگاه به افغانستان اینترنشنال گفتند که رهبر طالبان هیئتی را از قندهار برای دیدار با حامد کرزی به کابل فرستاده و از او خواسته است کشور را ترک کند. این هیئت همچنین دستورنامه هبتالله را به کرزی منتقل کرده که در آن بر اطاعت از رهبر طالبان و منع فعالیتهای حزبی و سیاسی تاکید شده است.