سخنگوی وزارت خارجه پاکستان از ظهار نظر درباره تلاشهای اخیر امریکا برای بازگشت به پایگاه بگرام، در شمال کابل خودداری کرد. شفقتعلی خان گفت که این موضوع از نظر موضع دیپلوماتیک پاکستان، مسئلهای میان افغانستان و امریکا است و اسلامآباد نظری درباره آن ندارد.
با این حال، شفقتعلی خان روز جمعه که پاکستان تحولات منطقه را دنبال میکند.
پس از بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید و به دنبال آن پادرمیانی رئيسجمهور امریکا برای برقراری آتشبس در درگیری هند و پاکستان در ماه می، روابط واشنگتن و اسلامآباد به طور کمسابقهای بهبود یافته است.
در همین حال، دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا روز پنجشنبه در لندن گفت: «در تلاش هستیم پایگاه هوایی بگرام را پس بگیریم.» او افزود که «آنها [طالبان] چیزهایی از ما میخواهند. ما آن پایگاه را میخواهیم.»
ترامپ روز جمعه نیز تایید کرد که ایالات متحده در حال گفتوگو با طالبان برای بازگشت به پایگاه هوایی بگرام است. او جزئيات بیشتری از این گفتوگوها ارائه نکرد اما اندکی پیشتر از اظهارات ترامپ، والاستریت ژورنال در گزارشی فاش کرد که واشنگتن بر سر بازگرداندن نیروهای ضدتروریسم به پایگاه بگرام با طالبان گفتوگو میکند.
مقامهای طالبان پیش از این هرچند بر تعامل و بهبود روابط با ایالات متحده تاکید کردهاند، اما گفتهاند که مخالف بازگشت نظامی امریکا به خاک افغانستاناند.
عبدالسلام ضعیف، سفیر سابق طالبان در پاکستان میگوید هیچ «حاکمی» نمیتواند درباره حضور نظامی قدرتهای خارجی در خاک افغانستان «معامله» کند. آقای ضعیف در یادداشتی که در شبکه اجتماعی اکس نشر کرد، گفت دونالد ترامپ از افغانستان «برداشت غلطی» دارد.
ضعیف روز شنبه ۲۹ سنبله، در شبکه اکس نوشت تاریخ نشان داده که هیچ قدرتی نتوانسته افغانستان را از مسیر بیطرفی خارج کرده و به سود یک جناح به کار گیرد. او هشدار داد که چنین تلاشهایی در گذشته کشور را بهسوی نابودی و ویرانی کشانده است.
آقای ضعیف مدعی شد که امریکا در پی حضور دوباره در افغانستان است تا خود را برای جنگ جهانی سوم آماده کند اما به گفته او چنین انتظاری از افغانستان بیجا و بینتیجه است.
این دیپلومات سابق طالبان گفت: «امریکا میکوشد در پاکستان، افغانستان و آذربایجان جای پایی بیابد تا منطقه را زیر پوشش نظامی و استخباراتی خود ببرد.»
به گفته او، مقدمات این جنگ از هماکنون در حال شکلگیری است و احتمال وقوع آن تا سال ۲۰۳۵ میلادی وجود دارد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، روز جمعه تایید کرد که گفتوگوها با طالبان برای بازگشت نیروهای امریکا به بگرام جریان دارد. براساس گزارش رویترز این گفتوگوها از ماه جون آغاز شده است.
ترامپ روز پنجشنبه در نشست خبری مشترک با کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، گفت ایالات متحده در پی آن است که کنترول پایگاه بگرام را دوباره بهدست گیرد.
ترامپ گفت: «یکی از دلایل ما برای درخواست این پایگاه این است که همانطور که میدانید، فقط یک ساعت با مکانی فاصله دارد که چین سلاحهای هستهای خود را تولید میکند.»
ترامپ در اظهاراتش گفت که طالبان از امریکا درخواستهایی دارند و باید در بدل آن کنترول بگرام را به امریکا واگذار کنند.
والاستریتژورنال روز جمعه نوشت که مقامهای امریکایی در مراحل ابتدایی «گفتوگو با طالبان» بر سر استقرار محدود نیروهای ضدتروریزم در بگرام هستند.
تمایل طالبان به معامله اقتصادی در بگرام
ذاکر جلالی، دستیار امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، در واکنش به اظهارات دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا درباره بازگشت به بگرام گفت که ترامپ یک بازرگان موفق است و سخنانش درباره بگرام را در چارچوب یک معامله مطرح کرده است.
جلالی در اکس نوشت: «دونالد ترامپ، فراتر از سیاست، یک بازرگان و معاملهگر موفق است و یادآوری پسگیری بگرام را نیز در قالب یک معامله بیان کرده است.»
این مقام وزارت خارجه طالبان افزود که افغانستان و ایالات متحده نیاز به تعامل با یکدیگر دارند و میتوانند روابط اقتصادی و سیاسی بر اساس احترام متقابل و منافع مشترک برقرار کنند، اما هرگونه حضور نظامی امریکا در افغانستان غیرقابل قبول است.
ذاکر جلالی همچنین تصریح کرد که «حضور نظامی خارجی هرگز در تاریخ از سوی افغانها پذیرفته نشده و این موضوع در مذاکرات دوحه نیز بهطور کامل رد شد.» وی افزود که درهای تعامل در حوزههای دیگر همچنان باز است.
حامد کرزی، رئيسجمهور پیشین افغانستان در پیامی که از کابل به مناسبت چهاردهمین سالگرد ترور برهانالدین ربانی منتشر کرد، او را «رهبری دلسوز، صلحطلب و خواهان وحدت ملی» خواند. کرزی از ربانی با عناوینی چون «عالم دینی، رهبر جهادی و رئیس پیشین دولت اسلامی» با احترام یاد کرد.
با آنکه رهبر طالبان در نامهای از حامد کرزی خواسته است از نشر بیانیههای سیاسی پرهیز کند، او همچنین به نشر دیدگاههای سیاسی خود ادامه میدهد. پیش از این در ۱۸ سنبله او از احمدشاه مسعود، رهبر نظامی و سیاسی مقاومت علیه طالبان بهعنوان «قهرمان» ستایش کرده بود. اینبار نیز او پیام ستایشآمیزی درباره برهانالدین ربانی، یکی دیگر از رهبران سیاسی و مذهبی مخالف طالبان منتشر کرده است.
هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان در ماههای گذشته تلاش کرده است جلو انتشار پیامهای سیاسی، سفرهای خارجی و دیدار هیئتهای بینالمللی حامد کرزی را بگیرد.
در ماه سنبله منابع آگاه خبر دادند که رهبر طالبان هیئتی را از قندهار برای دیدار با حامد کرزی به کابل فرستاده و از او خواسته است کشور را ترک کند. منابع گفتند که این هیئت همچنین دستورنامه هبتالله را به کرزی منتقل کرده که در آن بر اطاعت از رهبر طالبان و منع فعالیتهای حزبی و سیاسی تاکید شده است.
منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که حامد کرزی به هیئت اعزامی هبتالله آخندزاده گفته که کشور را ترک نخواهد کرد. به گفته منابع، آقای کرزی تاکید کرده است که افغانستان وطن و خانه او است و جایی نخواهد رفت.
برهانالدین ربانی، رهبر جهادی، رئیسجمهور پیشین و بنیانگذار جمعیت اسلامی افغانستان، یکی از چهرههای برجسته سیاسی کشور بود. او در سال ۱۹۴۰ در ولایت بدخشان متولد شد و در دوران جهاد علیه اشغال شوروی به عنوان یک رهبر بانفوذ شناخته شد. پس از سقوط دولت کمونیستی نجیبالله در سال ۱۹۹۲، ربانی به عنوان رئیس دولت اسلامی افغانستان به قدرت رسید.
با ظهور طالبان در سال ۱۹۹۶ و سقوط کابل، ربانی در رأس دولت قانونی باقی ماند، اما عملاً پایتخت و بخشهای بزرگی از کشور به دست طالبان افتاد. او به همراه احمدشاه مسعود و دیگر رهبران، جبهه متحد یا ائتلاف شمال را تشکیل داد و به عنوان یکی از اصلیترین مخالفان طالبان در عرصه سیاسی و نظامی فعالیت کرد.
پس از سقوط طالبان در سال ۲۰۰۱، ربانی نقش مؤثری در روند سیاسی کشور و تلاشها برای صلح ایفا کرد. او به عنوان رئیس شورای عالی صلح، مسئولیت گفتوگو با طالبان را برعهده داشت.
در ۲۰ سپتامبر ۲۰۱۱ (۲۹ سنبله ۱۳۹۰)، ربانی در کابل هدف یک حمله انتحاری قرار گرفت. فردی که خود را به عنوان نماینده طالبان و پیامآور صلح معرفی کرده بود، با بمب پنهانشده در عمامه وارد منزل او شد و در هنگام ملاقات مواد انفجاری را منفجر کرد. در این حمله، برهانالدین ربانی و چند تن از همراهانش کشته شدند.
خبرگزاری فرانسه در گزارشی نوشت که با وجود حکومت مذهبی سختگیرانه طالبان، جراحی زیبایی در افغانستان رونق گرفته است. طبق گزارش، حدود ۲۰ کلینیک در کابل بوتاکس، فیلر لب و دیگر جراحیهای زیبایی را انجام میدهند و بیشتر مشتریهای آنان زنان اند.
گفته شده آنها زنانی هستند که گاهی اوقات آرایش غلیظی دارند و به ندرت با چادری تمام بدن خود را میپوشانند.
سلسله حمیدی ۲۵ ساله از جمله زنانی است که برای بار دوم لیفت صورت انجام داده است. او میگوید پوستش از استرس زن بودن در افغانستان آسیب دیده است.
او قبل از اینکه زیر تیغ جراحی برود تا قسمت بالایی صورتش را که شروع به افتادگی کرده، بالا بکشد، گفت: «حتی اگر دیگران نتوانند ما را ببینند، ما خودمان را میبینیم. زیبا دیده شدن در آینه به ما انرژی میدهد.»
او که فارغالتحصیل دانشکده پزشکی است، گفت که پوستش از "فشارهای زیادی" که زنان افغان با آن مواجهاند، رنج میبرد.
خدمات جراحی زیبایی در افغانستان در حالی است که طالبان فعالیت آرایشگاهها و سالنهای زیبایی که به زنان خدمات ارائه میدهند، ممنوع کرده است.
سلسله حمیدی که در ۲۳ سالگی روی قسمت پایینی صورتش عمل جراحی انجام داده بود، گفت: «اگر [آرایشگاهها و سالنهای زیبایی] باز بودند پوست ما به این حالت در نمیآمد، نیازی به جراحی نداشتیم.»
مقامهای طالبان تاکنون اظهارنظری درباره جراحیهای زیبایی در افغانستان نداشتهاند، اما افراد فعال در این بخش میگویند «این کار مجاز است زیرا دارو محسوب میشود.»
با این حال، در گزارش آمده است که محتسبان وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان بررسی میکنند که تفکیک جنسیتی در کلینیکها رعایت شود؛ پرستار مرد برای بیمار مرد، پرستار زن برای بیمار زن.
برخی گفتهاند که حتی خود اعضای طالبان هم مشتری کلینیکهای جراحی زیبایی اند.
ساجد زدران، معاون یکی از این کلینیکهای زیبایی که دارای تجهیزات پیشرفته ساخت چین است، گفت: «در اینجا، نداشتن ریش و مو نشانه ضعف تلقی میشود.»
به گفته یکی از مسئولان کلینیک، از زمانی که طالبان به مردان دستور داد ریش خود را حداقل به اندازه یک مشت بلند کنند، کاشت مو مد شده است.
به گفته این مسئول، از آنجا که همه مشتریان ثروتمند نیستند، برخی «برای داشتن مو قبل از عروسی پول قرض میگیرند.»
عبدالنسیم صادقی، متخصص پوست در کابل گفت: شیوههای جراحی زیبایی همان روشهایی هستند که در خارج استفاده میشوند.
طبق گزارش، هزینه بوتاکس از ۴۳ تا ۸۷ دالر و هزینه کاشت مو از ۲۶۰ تا ۵۰۹ دالر است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده گفت که در حال گفتوگو با طالبان برای بازپسگیری کنترل پایگاه هوایی بگرام است. ترامپ در کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «ما هرگز نباید آن را واگذار میکردیم.»
این اظهارات امروز جمعه به وقت امریکا، یک روز پس از آن بیان شد که او در نشست خبری مشترک با کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، گفته بود ایالات متحده در پی آن است که دوباره کنترل این پایگاه را بهدست بگیرد، پایگاهی که پس از حملات یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱ توسط نیروهای امریکایی استفاده میشد.
خروج نیروهای امریکایی در سال ۲۰۲۱ باعث شد این پایگاه در اختیار طالبان قرار گیرد.
مقامهای طالبان مخالفت خود را با بازگشت حضور نظامی امریکا اعلام کردهاند. ذاکر جلال، یک مقام وزارت خارجه افغانستان، روز پنجشنبه در پیامی در شبکه اکس نوشت: «افغانستان و ایالات متحده باید با یکدیگر تعامل کنند ... بدون آنکه امریکا هیچگونه حضور نظامی در هیچ بخشی از افغانستان داشته باشد.»
امروز همزمان، والاستریتژورنال نوشت که مقامهای امریکایی در مراحل ابتدایی «گفتوگو با طالبان» بر سر استقرار محدود ضدتروریزم در بگرام هستند
فایننشال تایمز در مقالهای نوشت که تاکید اروپا به بازگرداندن «مهاجران غیرقانونی»، زمینه امتیازگیری طالبان را مهیا کرده است. به گزارش این رسانه، کشورهای غربی بهطور فزایندهای مایل به تعامل با طالباناند؛ گروهی که تلاش دارد از انزوای بینالمللی بیرون آید.
روزنامه فایننشال تایمز جمعه، ۲۸ سنبله در مقالهای نوشت که موضوع اخراج «مهاجران غیرقانونی» از کشورهای غربی، دروازه گفتوگوهای دیپلوماتیک طالبان با این کشورها را باز کرده است.
نویسنده این مقاله تاکید کرده است که اقدامات اخیر کشورهای اروپایی درباره بازگرداندن پناهجویان افغان، نشاندهنده تغییر چشمگیر در رویکرد دولتها و سیاستمداران غربی است. این کشورها پیشتر تلاش داشتند طالبان را به دلیل اعمال محدودیتهای آموزشی بر زنان و رفتار نامناسب با اقلیتها از صحنه بینالمللی طرد کنند.
این روزنامه بریتانیایی نوشت چرخش در سیاستهای کشورهای اروپایی در حالی رخ میدهد که مقابله طالبان با داعش، روابط این گروه با روسیه و ایالات متحده را افزایش داده است.
کشورهای اروپایی، از جمله آلمان، سوئیس و اتریش در سال جاری هیئتهایی به افغانستان اعزام کرده یا مقاماتی از طالبان را در خاک خود پذیرفتهاند تا روند بازگرداندن پناهجویان افغان را تسهیل کنند. همزمان حزب راستگرای رفرم در بریتانیا که در نظرسنجیها تقریبا پیشتاز است، پیشنهاد کرده، در ازای بازگرداندن پناهجویان افغان به طالبان کمک مالی شود.
سهیل شاهین، سفیر طالبان در قطر پیشتر به رسانههای بینالمللی گفت که این گروه مشتاق است «سازوکارهایی را برای حمایت از بازگرداندن افغانها از اروپا» تنظیم کند. او افزود که این یک موضوع انسانی است و طالبان در این باره آماده تعامل بیشتر و رویکرد موثرتر با کشورها است.
وزارت داخله اتریش پیشتر در بیانیهای اعلام کرد: «اتریش بهطور نزدیک با آلمان، سوئیس و دیگر شرکای اروپایی و منطقهای در زمینه بازگرداندن مهاجران افغان همکاری میکند.» این وزارت افزود که هدف مشترک این کشورها بازگرداندن پناهجویان، به ویژه اخراج مهاجران مجرم است.
الکساندر دبرینت، وزیر داخله آلمان در ۱۶ اسد اعلام کرد که روند اخراج پناهجویان با جرائم سنگین یک اقدام موقتی نیست. او گفت آلمان روند اخراج پناهجویان مجرم افغان و سوری را ادامه میدهد.
آلمان در یک سال گذشته دو گروه از مهاجران مجرم افغان را با پروازهای ویژه به افغانستان فرستاده است. در حالی که کشورهای اروپایی پس از سلطه طالبان بر کشور، روند بازگرداندن پناهجویان افغان را متوقف کرده بودند.