ترامپ: با طالبان درباره پایگاه بگرام در حال گفت‌وگو هستیم

روزنامه فایننشال تایمز جمعه، ۲۸ سنبله در مقاله‌ای نوشت که موضوع اخراج «مهاجران غیرقانونی» از کشورهای غربی، دروازه‌ گفت‌وگوهای دیپلوماتیک طالبان با این کشورها را باز کرده است.

نویسنده این مقاله تاکید کرده است که اقدامات اخیر کشورهای اروپایی درباره بازگرداندن پناهجویان افغان، نشان‌دهنده تغییر چشمگیر در رویکرد دولت‌ها و سیاستمداران غربی است. این کشورها پیشتر تلاش داشتند طالبان را به دلیل اعمال محدودیت‌های آموزشی بر زنان و رفتار نامناسب با اقلیت‌ها از صحنه بین‌المللی طرد کنند.

این روزنامه بریتانیایی نوشت چرخش در سیاست‌های کشورهای اروپایی در حالی رخ می‌دهد که مقابله طالبان با داعش، روابط این گروه با روسیه و ایالات متحده را افزایش داده است.

کشورهای اروپایی، از جمله آلمان، سوئیس و اتریش در سال جاری هیئت‌هایی به افغانستان اعزام کرده یا مقاماتی از طالبان را در خاک خود پذیرفته‌اند تا روند بازگرداندن پناهجویان افغان را تسهیل کنند. همزمان حزب راستگرای رفرم در بریتانیا که در نظرسنجی‌ها تقریبا پیشتاز است، پیشنهاد کرده، در ازای بازگرداندن پناهجویان افغان به طالبان کمک مالی شود.

سهیل شاهین، سفیر طالبان در قطر پیشتر به رسانه‌های بین‌المللی گفت که این گروه مشتاق است «سازوکارهایی را برای حمایت از بازگرداندن افغان‌ها از اروپا» تنظیم کند. او افزود که این یک موضوع انسانی است و طالبان در این باره آماده تعامل بیشتر و رویکرد موثرتر با کشورها است.

وزارت داخله اتریش پیشتر در بیانیه‌ای اعلام کرد: «اتریش به‌طور نزدیک با آلمان، سوئیس و دیگر شرکای اروپایی و منطقه‌ای در زمینه بازگرداندن مهاجران افغان همکاری می‌کند.» این وزارت افزود که هدف مشترک این کشورها بازگرداندن پناهجویان، به ویژه اخراج مهاجران مجرم است.

الکساندر دبرینت، وزیر داخله آلمان در ۱۶ اسد اعلام کرد که روند اخراج پناهجویان با جرائم سنگین یک اقدام موقتی نیست. او گفت آلمان روند اخراج پناهجویان مجرم افغان و سوری را ادامه می‌دهد.

آلمان در یک سال گذشته دو گروه از مهاجران مجرم افغان را با پروازهای ویژه به افغانستان فرستاده است. در حالی که کشورهای اروپایی پس از سلطه طالبان بر کشور، روند بازگرداندن پناهجویان افغان را متوقف کرده بودند.

نماینده پیشین امریکا در امور افغانستان شنبه ۲۹ سنبله، در شبکه اکس نوشت که برای امریکا مبارزه با تروریزم و برای طالبان چالش‌های ناشی از همسایه‌ها دلیل اصلی این نیاز است.

آقای خلیلزاد ۲۲ سنبله با آدم بولر، نماینده ویژه رئیس‌جمهور امریکا در امور گروگان‌ها به کابل سفر کرده بود. موضوع اصلی این گفت‌وگوها بر سر آزادی گروگان‌های امریکایی در افغانستان عنوان شده بود.

پس از آن افغانستان اینترنشنال به اطلاعاتی دست یافت که رهبر طالبان از غنی برادر، معاون رئیس‌الوزرا به این دلیل که بدون اجازه و بدون حضور افراد مورد اعتماد هبت‌الله با این هیئت امریکایی دیدار کرده، خشمگین شده است.

امروز وال‌استریت‌ ژورنال به نقل از مقام‌های امریکایی نوشت که دولت ترامپ در حال مذاکره با طالبان است تا زمینه بازگشت حضور محدود نظامی ایالات متحده در پایگاه بگرام فراهم شود.

آدام بوهلر که چند روز پیش با زلمی خلیل‌زاد به افغانستان سفر کرده بود، مأموریت اصلی این گفتگو را بر عهده دارد.

منابع وال‌استریت ژورنال تأکید کرده‌اند که طالبان هنوز با هیچ‌یک از این پیشنهادها موافقت نکرده و همه‌چیز در سطح گفت‌وگو باقی مانده است.

این گفت‌وگوها، به‌گفته مقام‌های آگاه، توسط «آدام بوهلر»، فرستاده ویژه امریکا در امور گروگان‌ها، رهبری می‌شود و بخشی از یک بسته مذاکراتی وسیع‌تر میان واشنگتن و طالبان است. در این بسته، علاوه بر موضوع بگرام، تبادل زندانیان، یک توافق اقتصادی احتمالی و همکاری‌های امنیتی نیز گنجانده شده است.

اظهارات تازه ترامپ روز پنجشنبه در یک نشست خبری، که به‌طور غیرمنتظره از بازپس‌گیری بگرام سخن گفت، اکنون به‌عنوان بخشی از همین روند دیپلوماتیک تلقی می‌شود. او گفت: «ما می‌خواهیم آن پایگاه را دوباره داشته باشیم.»

منابع وال‌استریت ژورنال تأکید کرده‌اند که طالبان هنوز با هیچ‌یک از این پیشنهادها موافقت نکرده و همه‌چیز در سطح گفت‌وگو باقی مانده است.

پایگاه بگرام که در سال‌های جنگ امریکا با طالبان و القاعده مهم‌ترین مرکز عملیات نظامی ایالات متحده بود، پس از خروج نیروهای امریکایی در سال ۲۰۲۱ به‌دست طالبان افتاد. اکنون، تلاش برای بازگشت دوباره به این پایگاه بخشی از تلاش‌های گسترده‌تر واشنگتن برای بازتعریف روابط با طالبان عنوان می‌شود.

این سازمان می‌گوید، با بسته شدن درِ مکتب بر روی دختران از دوازده‌سالگی، طالبان عملاً رؤیاها و فرصت‌های میلیون‌ها کودک را نابود کرده و آینده کشور را به چرخه‌ای عمیق‌تر از فقر و نابرابری سوق داده است.

سحر فطرت، پژوهشگر بخش حقوق زنان دیدبان حقوق بشر، تأکید کرده است که این ممنوعیت نه‌تنها دختران، بلکه کل جامعه افغانستان را درگیر بحران کرده و امکان ساختن یک جامعه سالم‌تر و عادلانه‌تر را از بین برده است.

دیدبان حقوق بشر از دولت‌ها خواسته است موضوع محرومیت آموزشی دختران افغان را به یک اولویت جهانی بدل کنند، از سازوکارهای سازمان ملل و نهادهای منطقه‌ای برای افزایش فشار بر طالبان بهره گیرند و از مقاومت معلمان و مکاتب زیرزمینی حمایت کنند. این سازمان همچنین خواستار آن شده که سرکوب زنان و دختران به‌عنوان «آپارتاید جنسیتی» به رسمیت شناخته شود و به یک جرم بین‌المللی ارتقا یابد.

باربی رینولدز ۷۶ ساله و همسرش پیتر رینولدز ۸۰ ساله در ماه فبروری هنگام سفر به خانه‌شان در ولایت بامیان بازداشت و سپس در توقیف طالبان نگه‌داری شدند. آنان نزدیک به دو دهه در افغانستان زندگی کرده و یک نهاد آموزشی و تربیتی را در این کشور اداره می‌کردند.

خانم رینولدز پیش از پرواز از کابل به دوحه گفت: «اگر بتوانیم، برمی‌گردیم. ما شهروند افغانستان هستیم.» این سخنان در حالی بیان شد که خانواده آن‌ها پس از آزادی در قطر دوباره به هم پیوستند.

اعضای خانواده رینولدز با ابراز «خوشحالی بی‌پایان» از آزادی آنان، از تلاش‌های دولت‌های قطر و بریتانیا و همچنین مداخله سازمان ملل قدردانی کردند. دختر این زوج، سارا انتویسل، در فرودگاه دوحه در حالی که اشک می‌ریخت مادرش را در آغوش گرفت و گفت: «از اینکه دوباره خانواده‌مان را به ما برگرداندید، سپاسگزاریم.»

طالبان اتهامی که منجر به بازداشت این زوج شده بود را «نقض قوانین افغانستان» عنوان کرده، اما جزئیاتی ارائه نکرده است.