دیدبان حقوق بشر: سکوت جهان در برابر محرومیت دختران افغان مایوس‌کننده است

باربی رینولدز ۷۶ ساله و همسرش پیتر رینولدز ۸۰ ساله در ماه فبروری هنگام سفر به خانه‌شان در ولایت بامیان بازداشت و سپس در توقیف طالبان نگه‌داری شدند. آنان نزدیک به دو دهه در افغانستان زندگی کرده و یک نهاد آموزشی و تربیتی را در این کشور اداره می‌کردند.

خانم رینولدز پیش از پرواز از کابل به دوحه گفت: «اگر بتوانیم، برمی‌گردیم. ما شهروند افغانستان هستیم.» این سخنان در حالی بیان شد که خانواده آن‌ها پس از آزادی در قطر دوباره به هم پیوستند.

اعضای خانواده رینولدز با ابراز «خوشحالی بی‌پایان» از آزادی آنان، از تلاش‌های دولت‌های قطر و بریتانیا و همچنین مداخله سازمان ملل قدردانی کردند. دختر این زوج، سارا انتویسل، در فرودگاه دوحه در حالی که اشک می‌ریخت مادرش را در آغوش گرفت و گفت: «از اینکه دوباره خانواده‌مان را به ما برگرداندید، سپاسگزاریم.»

طالبان اتهامی که منجر به بازداشت این زوج شده بود را «نقض قوانین افغانستان» عنوان کرده، اما جزئیاتی ارائه نکرده است.

معاونیت اقتصادی ریاست‌الوزرای طالبان با نشر اعلامیه‌ای از تصویب و تأیید «قانون زمین‌ها، خرید و فروش، تقسیم و اجاره ساختمان‌ها» خبر داده است؛ قانونی که بنا به فرمان هبت‌الله آخندزاده رهبر طالبان لازم‌الاجرا دانسته شده است.

در متن این قانون آمده است که هرگونه خرید و فروش یا واگذاری زمین و ساختمان بدون تأیید اداره‌های مربوطه و بر اساس نرخ تعیین‌شده، معتبر شناخته نمی‌شود. به این ترتیب، مالکان نمی‌توانند به صورت مستقل برای املاک خود قیمت‌گذاری کنند.

در قانون تازه گفته شده که زمین‌های دولتی و زمین‌های زراعتی را نمی‌توان خودسرانه به خانه یا دکان تبدیل کرد؛ برای این کار باید پول تعیین‌شده پرداخت شود و اجازه رسمی مقام‌های محلی گرفته شود.

در سند تأکید شده که خرید و فروش زمین و خانه باید رسمی ثبت شود و اگر با طرح‌های شهری و اداری هماهنگ نباشد، مالکیت جدید آنان اعتبار ندارد.

یوسف اسرار، سخنگوی فرماندهی پولیس طالبان در میدان وردک گفت این رویداد حوالی ساعت ۲:۰۰ پس از چاشت جمعه، ۲۸ سنبله در منطقه دره شینیز رخ داده است.

این مقام محلی طالبان نوشت که زخمی‌های این رویداد به شفاخانه ولایتی غزنی منتقل شدند. او درباره وضعیت زخمی‌ها و علت حادثه ترافیکی وضاحت نداده است.

پیش از این، در پنجم سنبله نیز در پی واژگون شدن یک بس مسافربری در منطقه ارغندی شاهراه کابل-قندهار دست‌کم ۲۵ نفر کشته شدند. به گزارش سخنگوی وزارت داخله طالبان، در این رویداد ۲۷ سرنشین یک بس مسافربری نوع ۵۸۰ زخمی شدند.

شاهراه کابل-قندهار اخیرا شاهد افزایش رویدادهای مرگبار ترافیکی بوده است. سرعت زیاد و عدم رعایت قوانین ترافیکی از عوامل این رویداد‌ها خوانده شده است.

احمد ضیا سراج، رئیس پیشین امنیت ملی در حکومت جمهوری و اجمل عبید عابدی، معاون پیشین عملیاتی این اداره، در یادداشتی که در نشریه «سایفر بریف» مستقر در ایالات متحده منتشر شده، نوشته‌اند که طالبان از دهه نود میلادی تا امروز با استفاده از مذاکرات سیاسی، «وقت خریده» و در عمل «به القاعده پناهگاه امن داده است.»

به گفته رئیس و معاون پیشین اداره امنیت ملی افغانستان، اسناد از طبقه‌بندی خارج‌شده وزارت خارجه امریکا نیز نشان می‌دهد که پیش از حملات یازدهم سپتامبر، واشنگتن بیش از ۳۰ بار با طالبان دیدار کرده بود، اما «طالبان هرگز تعهدی روشن برای تسلیم اسامه بن‌لادن یا قطع رابطه با گروه‌های تروریستی نداد.» در این اسناد حتی به تماس تیلفونی مقام‌های امریکایی با ملا عمر پس از حمله موشکی سال ۱۹۹۸ و نیز وعده طالبان برای بازرسی کمپ‌های آموزشی اشاره شده است؛ وعده‌هایی که به گفته نویسندگان این مقاله، هیچ‌گاه عملی نشد.

نویسندگان می‌گویند امروز نیز همان الگو تکرار شده است؛ طالبان خود را شریک مبارزه با تروریزم معرفی می‌کند، اما در عمل به القاعده اجازه فعالیت آزادانه می‌دهد.

آنان یادآور شده‌اند که کشته‌شدن ایمن الظواهری، رهبر القاعده، در کابل نشان داد که این گروه به طالبان اعتماد کامل دارد. به گفته آنان، القاعده پس از این رویداد حتی نفوذ بیشتری بر ساختارهای امنیتی طالبان پیدا کرده است.

سفر یک امیر القاعده به ولایات مختلف افغانستان

بر اساس نوشته این دو مقام پیشین حکومت جمهوری، القاعده اکنون با ایجاد شبکه‌های کوچک در ولایت‌ها، اداره معادن در شمال کشور و راه‌اندازی هزاران مدرسه دینی جهادی، پایگاه مالی و ایدئولوژیک تازه‌ای در افغانستان به دست آورده است. در این یادداشت همچنان آمده است که یک امیر القاعده در قندهار مستقر است که میان ولایت‌های مهم سفر می‌کند و شبکه‌های ۱۵ تا ۲۵ نفری را هماهنگ می‌سازد. افزون بر این، یک مرکز دوم القاعده در پنجشیر فعال است که جذب سرمایه در معادن را بر عهده دارد. به باور این دو مقام پیشین استخباراتی، سفر هیأت‌هایی از یمن، فلسطین، عراق، بحرین و قطر به پنجشیر و حضور عبدالله الزندانی، پسر مرشد فکری بن‌لادن، در این سفر نمونه‌ای از پیوندهای فراملی القاعده است.

ایجاد صدها مدرسه جهادی جدید در افغانستان

در بخش دیگری از یادداشت گفته شده که از دسامبر ۲۰۲۱ تا کنون حدود ۲۵ تا ۳۰ هزار مدرسه جهادی در افغانستان ایجاد شده است. این مدارس زیر نظر نهادی تازه در قندهار فعالیت می‌کنند و نصاب آن‌ها توسط تیم القاعده طراحی شده است.

در این یادداشت تأکید شده است که افغانستان تحت حاکمیت طالبان، امن‌ترین و پایدارترین پناهگاه القاعده از زمان پیش از یازدهم سپتامبر است و این وضعیت خطری فراتر از مرزهای افغانستان ایجاد می‌کند.

مقامات در تالین روز جمعه اعلام کردند که سه جت جنگنده میگ-۳۱روسیه بدون اجازه وارد حریم هوایی استونیا شده و در مجموع ۱۲ دقیقه در آسمان این کشور مانده‌اند.

مارگوس تساخنا، وزیر خارجه استونیا در پی این رویداد گفت: «روسیه امسال چهار بار حریم هوایی استونیا را نقض کرده است که این امر غیرقابل قبول است.» او افزود که نقض حریم هوایی در روز جمعه توسط روسیه، «بی‌سابقه و گستاخانه است.»

وزیر خارجه استونیا تأکید کرد که مداخلات مرزی و «تجاوز روزافزون» هوایی روسیه باید با افزایش سریع فشار سیاسی و اقتصادی پاسخ داده شود.

وزارت دفاع و دیگر نهادهای مسئول در روسیه تاکنون درباره نقض حریم هوایی استونیا ابراز نظر نکرده‌اند. اما بربنیاد‌ گزارش‌ها، جت‌های جنگی این کشور به طور معمول بر فراز دریای بالتیک بین سرزمین اصلی روسیه و کالینینگراد در حال پرواز اند.

پیش از این حدود ۲۰ پهپاد روسی در شب نهم و دهم سپتمبر وارد حریم هوایی پولند شدند. از آغاز جنگ روسیه و اوکراین، این نخستین بار بود که جنگنده‌های روسی حریم هوایی پولند، عضو ناتو را نقض می‌کنند. هرچند کرملین این حادثه را غیرعمدی خواند، اما این رویداد واکنش بسیاری از کشورهای عضو ناتو، به ویژه اتحادیه اروپا را برانگیخت.

در پی نقض حریم هوایی پولند توسط جنگنده‌های روسی، مقامات غربی گفتند که مسکو در حال آزمایش آمادگی و عزم ائتلاف نظامی ناتو است.

سخنگوی ناتو در در واکنش به نقض حریم هوایی استونیا در حساب اکس خو نوشت: «اوایل امروز، جت‌های روسی حریم هوایی استونی را نقض کردند. ناتو بلافاصله پاسخ داد و هواپیمای روسی را رهگیری کرد. این نمونه دیگری از رفتار بی‌ملاحظه روسیه و توانایی ناتو برای پاسخگویی است.»

کاخ سفید و وزارت خارجه ایالات متحده به‌عنوان عضو ائتلاف ناتو تاکنون در این باره ابراز نظر نکرده است.

کایا کالاس، رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره نقض حریم هوایی استونیا گفت: «این تصادفی نبود.»

مقامات پولند نیز پیشتر اعلام کردند که نقض حریم هوایی این کشور توسط جنگنده‌های روسی «اشتباهی نبوده است.»

این اتفاق سه روز پس از پایان رزمایش نظامی مشترک نیروهای نظامی روسیه و بلاروس با نام زاپاد ۲۰۲۵ رخ داده است.

استونیا اعلام کرد که دیپلمات ارشد روسیه در این کشور را برای پاسخگویی احضار کرده است.

یک منبع اروپایی گفت که استونیا در حال بررسی درخواستی برای فعال‌سازی ماده ۴ پیمان ناتو است. بر اساس این ماده پیمان ناتو، اگر قلمرو، استقلال سیاسی و امنیت یکی از کشورهای عضو نقض شود، می‌تواند برای دفاع جمعی، با سایر اعضای مشورت کند.