قرار است چند نشست جانبی در حاشیه هشتادمین مجمع عمومی سازمان ملل درباره وضعیت افغانستان، به ویژه زنان و حقوق بشر برگزار شود. یکی از این نشستها با عنوان «استفاده ابزاری طالبان از دین و پیامدهای آن برای افغانستان و فراتر از آن» است که روز جمعه، چهارم میزان، برگزار میشود.
در همین روز، یک نشست دیگر زیر عنوان «تقویت رویکرد موزاییکی سازمان ملل برای آیندهای فراگیر در افغانستان» برگزار خواهد شد. یک نشست دیگر نیز روز دوشنبه هفتم میزان زیر عنوان «حذف شده اما فراموش نه؛ صدای عدالت و حسابدهی در افغانستان» برگزار میشود.
برخی از سازمانهای حقوق بشری و مدنی نشستهای جانبی درباره افغانستان را سازماندهی کردهاند.
آمنه جمال، رئیس دانشکده روابط بینالملل دانشگاه پرینستون، ایزابل روم وزیر سابق امور برابری جنسیتی و فرصتهای برابر فرانسه، لطفالله نجفیزاده روزنامهنگار، پشتانه درانی فعال حقوق بشر، نازیلا علمی پژوهشگر حقوق بشر، نیلوفر سخا استاد دانشگاه جورج واشنگتن و پرویز کاوه روزنامهنگار از سخنرانان نشست جانبی درباره طرح موزائیک سازمان ملل هستند.
هنوز معلوماتی درباره دستور کار و شرکتکنندگان دو نشست جانبی دیگر در دست نیست.
نگینه یاری، فعال حقوق بشر در حاشیه مجمع سازمان ملل به خبرنگار افغانستان اینترنشنال گفت مسایل دسترسی زنان به حق آموزش، امکانات صحی و محدودیتهایی که آنان دچار آنند محور گفتوگوها خواهد بود. خانم یاری همچنین از وضعیت حقوق بشر و مسایل زنان، صلح و امنیت بهعنوان محور بحثها نام برد.
به گفته خانم یاری تعداد زیادی از نمایندگان کشورها علاقمندند از زنان افغان بیشتر بشنوند و پیام این زنان را به رهبران خود برسانند.
او گفت در این نشست نمایندگان کشورها علاقه دارند نظریات زنان افغانستان را بشنوند. به گفته خانم یاری، کارکرد یوناما در افغانستان و طرح «رویکرد موزاییکی سازمان ملل برای آیندهای فراگیر در افغانستان» نیز مورد بحث قرار خواهد گرفت.
«رویکرد موزاییکی سازمان ملل برای آیندهای فراگیر در افغانستان» یک طرح رسمی سازمان ملل متحد است که در فبروری ۲۰۲۵ معرفی شد. هدف این طرح، ارائه یک رویکرد مرحلهای، منعطف و مشروط برای تعامل با طالبان است.
این طرح در ماههای گذشته با انتقادهای گسترده جامعه مدنی و سیاسیون افغانستان مواجه شده است. منتقدان بر این باورند که این رویکرد ممکن است به تدریج به مشروعیت دادن به طالبان منجر شود و در عین حال، حقوق بشر و مشارکت واقعی مردم افغانستان، به ویژه زنان و جامعه مدنی، نادیده گرفته شود.
روز پنجشنبه سوم میزان سومین روز نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویارک برگزار شد. امسال نیز برای چهارمین سال پیهم هیچ نمایندهای از سوی افغانستان در مجمع عمومی شرکت نکرده است.
با گذشت چهار سال، به جز روسیه هیچ کشوری در جهان حکومت طالبان در افغانستان را به رسمیت نمیشناسد و سازمان ملل متحد کرسی افغانستان را به این گروه واگذار نکرده است.
او این اظهارات را در واکنش به کشته شدن افراد ملکی در حمله هوایی ارتش پاکستان در خیبرپختونخوا ابراز داشت. روز ۳۱ سنبله، منابع به افغانستان اینترنشنال خبر دادند که ارتش پاکستان در حمله به مخفیگاههای شبهنظامیان در خیبرپختونخوا، پنج خانه را «اشتباهی» بمباران کرده است که در نتیجه آن، دستکم ۲۲ غیرنظامی به شمول زنان و کودکان کشته شدند.
این رویداد اعتراضات مردم محلی را به همراه داشت.
عمران خان ارتش را متهم کرده است که این حملات را برای کاهش محبوبیت حکومت ایالت خیبرپختونخوا انجام داده است که در راس آن فردی از حزب تحریک انصاف قرار دارد.
او نبرد با شبه نظامیان تیتیپی را مانند تجربه دولت افغانستان در جنگ با طالبان افغان، سیاستی شکست خورده دانست.
عمران خان روز پنجشنبه در اکس نوشت: «اشرف غنی شخصا به من گفت که عملیات نظامی تنها تروریسم را افزایش میدهد، زیرا افراد بیگناه کشته میشوند.»
او همچنین افزود: «پیشتر نیز حامد کرزی به امریکاییها هشدار داده بود که هر زمان عملیاتی انجام شود، جان بیگناهان گرفته میشود و ۹۰ درصد کسانی که به طالبان میپیوندند، در اثر غم و خشم ناشی از این تلفات است».
آقای عمران در ادامه گفت او در دوره نخستوزیری خود روابط با طالبان را بهبود بخشید و «همین امر باعث ایجاد آرامش در مناطق قبایلی شد».
او تاکید کرد که عملیات نظامی علیه طالبان پاکستانی در مناطق قبایلی باید متوقف شوند.
عمران خان: عاصم منیر برای گفتوگو با طالبان به افغانستان برود
نخست وزیر پاکستان از رئیس ارتش خواست که به کابل سفر کند. او گفت که «عاصم منیر در حال سفر کردن به سراسر جهان است، اما خرد اقتضا میکند که پیش از هر چیز دیگر او به افغانستان برود و با همسایه مسلمان و برادر مان که با آن ۲۵۰۰ کیلومتر مرز مشترک داریم، گفتوگو کند.»
در ادامه یادداشت آمده است برای برقراری صلح «در کمربند قبایلی و منطقه، ضروری است که چهار طرف اصلی یعنی دولت افغانستان، دولت پاکستان، مردم قبایلی و مردم افغانستان کنار هم بنشینند و از راه گفتوگو مسائل را حل کنند.»
رهبر حزب تحریک انصاف عاصم منیر را متهم کرد که بهجای گفتوگو در پی آن است که فضا را برهم بزند.
عمران خان از عاصم منیر بخاطر صدور بیانیههای تهدیدآمیز علیه طالبان نیز انتقاد کرده است. او همچنین از اخراج مهاجران افغان و حملات پهپادی در خاک افغانستان انتقاد کرد و گفته این کارها «روابط دو کشور را بیش از پیش تخریب کرده است.»
عمران خان معتقد است که رئيس ستاد ارتش پاکستان این کارها را انجام میدهد تا حکومت محلی به رهبری حزب تحریک انصاف در خیبرپختونخوا را ضربه بزند.
در حال حاضر علی امین گنداپور از حزب تحریک انصاف به رهبری عمران خان وزیر اعلای خیبرپختونخوا است.
رهبر حزب تحریک انصاف عاصم منیر را متهم کرده است که با صدور اعلامیههای تهدیدآمیز علیه طالبان میخواهد رضایت «لابیهای ضدطالبان در غرب» را به دست آورد و از خود بهعنوان چهرهای در حال جنگ علیه تروریسم به نمایش بگذارد.
