در پی منع واردات دیزل بیکیفیت و توقف صدها تانکر سوخت در گمرکها توسط طالبان، قمت نفت در بازار قندهار افزایش یافته است. بازرگانان و رانندگان به افغانستان اینترنشنال گفتند که طالبان طی دو ماه گذشته بیش از چهار هزار تانکر سوخت را در گمرکهای نیمروز و هرات متوقف کرده است.
یکی از تاجران نفت در قندهار به افغانستان اینترنشنال گفت که این اقدام طالبان کسبوکار آنان را بهطور کامل متوقف کرده است. او به شرط حفظ هویت افزود: «نزدیک به ۴ هزار تانکر نفت در نیمروز و هرات متوقف شده است و طالبان میگوید این نفت بیکیفیت است.»
این تاجر نفت از این تصمیم ناگهانی طالبان شاکی است و میگوید: «ما نمیتوانیم واردات داشته باشیم.»
جهان، تاجر افغان، که نفت را از ایران و عراق وارد میکند، به افغانستان اینترنشنال گفت: «ما با شرکتهای بزرگ عراق و ایران قرارداد داریم و روند واردات نفت یک ماه طول میکشد. ما بر اساس دیزل نوع ۰۵ قرارداد بستهایم، اما طالبان آن را نمیپذیرد و میگوید بیکیفیت است. اکنون سرمایه ما در گمرکها متوقف است و هر روز ضرر میکنیم.»
شماری از تاجران بر این باورند که در این روند، دست مافیای اقتصادی طالبان دخیل است و برخی از افراد این گروه میخواهند برای منافع شخصی خود بازار نفت را کنترول کنند.
تاجر دیگری به نام نعمتالله میگوید: «مافیای نفت شمال و شرکت دولتی نفت و گاز طالبان در این روند نقش دارند. آنها مقدار کمی نفت وارد میکنند که هیچکس کیفیتش را بررسی نمیکند، اما به نام بیکیفیت، هزاران تانکر نفت ما متوقف است.»
تاجران هشدار میدهند اگر در گمرکهای هرات یا نیمروز حادثهای مانند آتشسوزی رخ دهد، میلیونها دالر زیان به آنها وارد خواهد شد.
رانندگان در قندهار نیز میگویند افزایش بهای نفت راههای معیشت و کسب درآمد آنان را با چالش مواجه کرده است.
بر مبنای گزارشها، ذخایر نفت در قندهار رو به اتمام است و هر روز قیمتها افزایش مییابد؛ چنانچه در ماه جاری بهای یک لیتر نفت حدود ۱۰ افغانی افزایش یافته و از ۶۵ افغانی به ۷۵ افغانی رسیده است.
عبدالکبیر، یک راننده، میگوید: «نفت روزبهروز گرانتر میشود. ما نمیتوانیم به اندازه کافی درآمد داشته باشیم. اگر این وضعیت ادامه یابد، زندگی مردم سختتر خواهد شد و ما یا موترهای مان را متوقف میکنیم یا کرایهها را افزایش میدهیم.»
همزمان با افزایش بهای نفت، نگرانیها در بازارهای قندهار نیز بیشتر شده است. تاجران هشدار میدهند اگر این مشکل حل نشود، قیمت نفت بهزودی از ۸۰ افغانی بالاتر خواهد رفت.
به گفته آنها، این وضعیت نهتنها رانندگان، بلکه زندگی روزمره مردم و بهای مواد خوراکی را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد.
در حالیکه طالبان از «ارتقای کیفیت نفت» سخن میگوید، تاجران و مردم عادی میگویند این تصمیم ناگهانی، بدون برنامهریزی قبلی بوده و مشکلاتی را در روند اجرایی کردن آن ایجاد کرده است.
طالبان پیشتر اعلام کرد که هیئتی برای جلوگیری از واردات نفت بیکیفیت به هرات سفر کرده و ۲۰۰۰ تانکر نفت را در اسلامقلعه بازگردانده است. طالبان گفته است برای جلوگیری از ورود این نفت به بازار، برای این موترها محل جداگانهای ایجاد کردهاند.
این هیئت پس از هرات به ولایتهای فراه و نیمروز نیز سفر کرده است.
