وزیر انرژی اوزبیکستان: افغانستان راه ما برای دستیابی به مسیرهای دریایی جهان است

یک هيئت آلمانی هفته گذشته به کابل سفر کرد و با مقام‌های وزارت داخله و خارجه طالبان و مسئولان میدان هوایی کابل درباره روند اخراج پناهجویان افغان گفت‌وگو کرد.

سخنگوی وزارت داخله آلمان با تایید این دیدارها گفت: «ما هیچ امتیازی نداده‌ایم و هیچ معامله‌ای با طالبان وجود ندارد.»

به گفته وی، طالبان اصولاً با بازگرداندن افرادی که تابعیت‌شان تایید شده، از طریق پروازهای چارتر موافقت کرده است. پیشتر، وزیر داخله آلمان گفته بود که با طالبان درباره اخراج از طریق پروازهای عادی نیز گفت‌وگو می‌شود. ظاهرا طالبان با اخراج از طریق پروازهای عادی موافقت نکرده است.

سخنگوی وزارت داخله آلمان خاطر نشان کرد که مذاکرات دو طرف تنها بر سر «مراحل اجرایی و روندهای اداری لازم برای بازگرداندن افراد» اخراج شده متمرکز بوده است.

وی در واکنش به انتقادهای گسترده از گفت‌وگو با طالبان تصریح کرد که دیدار حضوری در کابل برای روشن‌شدن جزئیات فنی روند اخراج «کاملاً ضروری» بود.

او همچنین گزارش‌ها درباره گفت‌وگوی مقام‌های آلمانی و طالبان درباره موضوعاتی غیر از بازگرداندن مهاجران، از جمله مبارزه با قاچاق مواد مخدر را قاطعانه رد کرد و گفت: «این مذاکرات صرفاً درباره بازگرداندن افراد بوده است.»

پیشتر، برخی رسانه‌های آلمانی به نقل از سخنگوی وزارت داخله طالبان گزارش داده‌ بودند که در این گفت‌وگوها علاوه بر موضوع اخراج پناهجویان، همکاری در زمینه‌های دیگر از جمله مبارزه با مواد مخدر نیز مطرح شده است.

آلمان با این که حکومت طالبان را به رسمیت نمی‌شناسد و از نقض حقوق بشر در افغانستان انتقاد کرده بود، تصمیم گرفته است پناهجویانی را که درخواست پناهندگی‌شان رد شده و مرتکب جرایم سنگین شده‌اند، به افغانستان اخراج کند. برلین پیش از این با همکاری قطر، دو بار پناهجویان افغان را به کابل اخراج کرد.

این نخستین بار پس از برگشت طالبان به قدرت است که مقامات آلمانی برای گفت‌وگو با این گروه به کابل سفر می‌کنند. آلمان پس از بازگشت طالبان به قدرت، هرگونه روابط دیپلوماتیک با افغانستان را تعلیق کرد.

ارتباط مستقیم آلمان با طالبان با انتقادهای گسترده در این کشور روبه‌رو شده است. منتقدان می‌گویند که حکومت آلمان با گفت‌وگوی مستقیم با طالبان، به این گروه که مرتکب نقض گسترده حقوق بشر به‌ویژه حقوق زنان شده، مشروعیت می‌دهد.

به گفته‌ او، در این گفت‌وگوها علاوه بر موضوع مبارزه با تروریسم، نگرانی‌های مشترک درباره وضعیت انسانی افغانستان نیز مورد بحث قرار گرفته است.

نماینده ویژه پاکستان افزود که دو طرف بر «مشارکت مستحکم پاکستان و چین در مقابله با چالش‌های مشترک و پیشبرد توسعه منطقه‌ای» تاکید کردند.

نمایندگان کشورهای منطقه از جمله چین، پاکستان، ایران و هند برای شرکت در نشست فارمت مسکو درباره افغانستان به روسیه رفته‌اند. این نشست قرار است روز سه‌شنبه، ۱۵ میزان، برگزار شود.

برای نخستین‌بار، امیرخان متقی، وزیر خارجه حکومت طالبان، در این نشست به عنوان «عضو رسمی» شرکت خواهد کرد. انتظار می‌رود محور اصلی گفت‌وگوهای این دور از نشست فارمت مسکو، بررسی تلاش‌های امریکا برای بازگشت و احیای نفوذ در افغانستان باشد.

کشورهای ایران، روسیه و چین‌ به‌شدت نگران تلاش امریکا برای بازگشت به افغانستان و به ویژه ایجاد پایگاه نظامی در این کشور هستند.

اخیرا ویدیویی قدیمی از ملا عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی ریاست‌الوزرای طالبان، در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که در آن ادعا می‌کند در جریان تماس تلفنی با ترامپ، شخصا تلفن را قطع کرده است.

در تقابل با این ادعای ملا برادر، ترامپ اما بارها مدعی شده که ملا برادر در آن مکالمه او را «عالی‌جناب» خطاب کرده است.

ملا برادر همچنین تصریح کرده که وزیر خارجه حکومت اول ترامپ در دیدار با هیئت طالبان، به نشانه احترام از جای خود برخاسته است.

• 

  آیا زلمی خلیلزاد سخنان ترامپ و ملا برادر را تحریف کرد؟

روایت‌های متناقض و مبهم از تماس تلفنی شش سال قبل ترامپ و ملا برادر، شک و تردیدها را افزایش داده است. پرسش این بود که آیا محتوای مکالمه تلفنی ترامپ با ملا برادر به‌درستی منتقل شده و یا زلمی خلیلزاد که در آن زمان نقش واسطه و مترجم میان این دو را برعهده داشت، برخی سخنان را تحریف یا تعدیل کرده است؟

آقای خلیلزاد در واکنش به نشر گزارش افغانستان اینترنشنال در این‌باره، گفته است که ترجمه آن گفت‌وگوی تلفنی از سوی یک «مترجم حرفه‌ای که از سوی وزارت خارجه ایالات متحده استخدام شده بود، انجام شده است.»

آقای شینواری درباره قتل یک افسر پیشین در ولایت فراه گفت که قتل‌های هدفمند سربازان پیشین توسط طالبان نه جدید است و نه آخرین مورد؛ بلکه این یک روند مستمر است.

جسد یک سرباز دولت پیشین افغانستان روز جمعه، پس از سه ماه و بیست روز مفقود شدن در شهر فراه پیدا شد. خانواده این سرباز می‌گویند او را افرادی با کارت استخبارات طالبان از دروازه خانه‌اش برده بودند.

شینواری می‌گوید اکنون سازمان‌های بشردوستانه نیز تایید کرده‌اند که طالبان این اقدامات را عمدا انجام داده و از سربازان پیشین انتقام می‌گیرد. به گفته او، طالبان در واکنش به فشارهای جامعه جهانی، سربازان دولت پیشین را هدف قرار می‌دهد.

سازمان ملل بارها گزارش داده است که طالبان از بدو حاکمیت تاکنون شماری از نظامیان و کارمندان دولت پیشین را بازداشت، شکنجه و در موارد به قتل رسانده است.

آقای شینواری ادعای طالبان مبنی بر «عفو عمومی» را «فریب» می‌داند و می‌گوید: «عفو عمومی اعلام‌شده از سوی طالبان فریب مردم است. اطلاعات ما نشان می‌دهد که در چهار سال گذشته، ۱۲ هزار سرباز پیشین بازداشت و شکنجه شده‌اند.»

او افزود: «ما هر حادثه را با دقت زیر نظر داریم و اسناد آن را حفظ می‌کنیم؛ زمانی که زمان عدالت و محاکمه فرا برسد، همه این اسناد را به مردم و دادگاه‌ها نشان خواهیم داد.»

پیش از این سراج‌الدین حقانی، وزیر داخله طالبان، نیز گزارش‌ها در مورد «انتقام» از نظامیان و مقامات دولت پیشین را تایید کرد و گفت ممکن است برخی از اعضای این گروه به‌طور پنهانی از مقامات و مسئولان حکومت پیشین انتقام گرفته باشند.

این در حالی‌ست که منابع آگاه روز یکشنبه به افغانستان اینترنشنال گفتند که محور دیدار نمایندگان چهار کشور مذکور در مسکو، مخالفت با ایجاد هرگونه پایگاه نظامی خارجی در داخل افغانستان است.

به گفته منابع، در این نشست محمد صادق نماینده ویژه پاکستان، رضا بهرامی نماینده ایران در امور افغانستان، یو ژاو‌یِنگ فرستاده ویژه چین برای افغانستان، و نماینده وزارت خارجه روسیه حضور دارند.

هفتمین نشست «فرمت مشورتی مسکو درباره افغانستان» قرار است روز سه‌شنبه، ۱۵ میزان برگزار شود؛ برای نخستین بار هیئتی به سرپرستی امیرخان متقی، وزیرخارجه طالبان، در این نشست به عنوان «عضو رسمی» اشتراک خواهند کرد.

ششمین نشست فرمت مسکو درباره افغانستان، در ۴ اکتوبر سال گذشته با حضور نمایندگان ویژه و مقامات ارشد روسیه، هند، ایران، قزاقستان، قرغیزستان، چین، پاکستان، تاجیکستان و اوزبیکستان در مسکو برگزار شد. در آن نشست، امیرخان متقی نیز به عنوان «مهمان» حضور داشت.

شرکت‌کنندگان در ششمین نشست فرمت مسکو از طالبان خواستند نظام متعادل، کارآمد و فراگیری تشکیل دهد تا «حقوق و منافع اساسی تمام مردم افغانستان، از جمله زنان، دختران و همه گروه‌های قومی، رعایت شود.»