رئيسجمهور پیشین افغانستان میگوید «پاکستان با عواقب سیاستهای عاری از عقلانیت و عاقبتنیندیشانه خود دست به گریبان است و نمیتواند با حمله بر مردم افغانستان از آن رهایی یابد». حامد کرزی گفت پاکستان باید بداند که مردم افغانستان در دفاع از خاک و وطن خود، متحد و یکصدا هستند.
او حملات هوایی و زمینی پاکستان به نقاط مختلف افغانستان را با شدیدترین الفاظ نکوهش کرد.
به گفته رئيسجمهور پیشین افغانستان در این حملات «جمعی از هموطنان عزیز به شمول زنان و کودکان» کشته شدند. کرزی این حملات را تجاوز صریح بر قلمرو افغانستان و ناقض اصول و قواعد بینالمللی میداند.
در یادداشت حامد کرزی آمده است «خیر پاکستان در این است که از تجاوزگری دست بردارد و با بازنگری در سیاستهای زیانبار خود، روابط دوستانه و متمدنانه مبتنی بر اصول همسایگی و موازین جهانی با افغانستان داشته باشد.»
دادگاه عالی طالبان روز پنجشنبه ۲۴ میزان، اعلام کرد که یک مرد را به اتهام قتل عمد در ورزشگاهی در مرکز ولایت بادغیس اعدام کرده است. این دادگاه گفت که حکم اعدام توسط هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان تایید شده بود.
این دادگاه از فرد اعدامشده به اسم اسماعیل نام برد و گفت او به اتهام قتل یک زن و یک مرد را به طور عمده کشته بود.
طالبان نوشت که محاکم ابتدائیه، مرافعه و تمیز این گروه حکم اعدام او را صادر کردهاند.
دادگاه عالی طالبان در بیانیهای نوشت که این فرد متهم به قتل مردی به نام دوست محمد و زنی به اسم گلبرگ بود. به گفته این دادگاه اسماعیل این دو نفر را بهطور عمدی به ضرب گلوله به قتل رسانده بود.
این فرد در ورزشگاه ولایت بادغیس با حضور رئیس دادگاه عالی طالبان، مقامات محلی، والی طالبان برای هرات، روسای محاکم و ادرات دولتی بادغیس، نظامیان و شماری زیادی از شهروندان اجرا شده است.
طالبان در ۲۲ حمل سال روان چهار مرد را در سه ولایت افغانستان اعدام کرد. دادگاه عالی طالبان در آن زمان نوشت دو مرد را در شهر قلعهنو مرکز بادغیس، یک مرد را در شهر زرنج مرکز نیمروز و یک مرد دیگر را در مرکز ولایت فراه در ملاء عام اعدام کرده است. طالبان این افراد را نیز به اتهام قتل به «قصاص» محکوم کرده بود.
اطلاعات دقیق و جامعی درباره تعداد کل افرادی که در دورههای مختلف حکومت طالبان (۱۹۹۶-۲۰۰۱ و ۲۰۲۱ تاکنون) «قصاص» شدند، به دلیل نبود آمار رسمی و شفاف از سوی طالبان و محدودیت دسترسی به منابع مستقل، در دسترس نیست. اما با توجه به اعلامیههای دادگاه عالی طالبان و گزارشهای منتشر شده، این دهمین فردی است که طالبان در حدود چهارسال سلطه بر افغانستان اعدام کرده است.
دادگاه عالی طالبان درباره روند محاکمه و دسترسی این متهم به وکیل مدافع و دیگر الزامات قضایی وضاحت نداده است.
بسیاری از نهادهای بینالمللی و حقوق بشری از نبود دادرسی عادلانه در افغانستان تحت تسلط طالبان ابراز نگرانی کردهاند.
طالبان بهرغم مخالفتهای سازمانهای بینالمللی با مجازات بدنی و شکنجه و اعدام، به شلاق زدن در ملاء عام و اعدام افراد در ورزشگاهها ادامه داده است.
طالبان مجازات اعدام و شلاق را اجرای «دستور شریعت اسلامی» میداند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، چهارشنبه تایید کرد که به سازمان اطلاعات مرکزی امریکا (سیا) مجوز داده در ونزوئلا عملیات مخفیانه انجام دهد. اظهاراتی که با واکنش دولت ونزوئلا مواجه شد.
ترامپ در پاسخ به پرسش خبرنگار شبکه سیبیاس نیوز درباره علت این تصمیم گفت دو دلیل اصلی وجود دارد: «آنها زندانهای خود را به ایالات متحده خالی کردهاند» و «هزاران زندانی و بیمار روانی را به امریکا فرستادهاند.»
او پیشتر نیز بارها ادعا کرده بود که برخی کشورها عمداً زندانیان و افراد بستری در مراکز روانی خود را آزاد کرده و به سوی مرز جنوبی امریکا میفرستند.
رئیسجمهور امریکا همچنین به «ورود مواد مخدر از ونزوئلا» اشاره کرد و گفت: «بخش زیادی از مواد مخدر ونزوئلا از دریا وارد میشود.»
ترامپ در ادامه گفتوگوی خود با خبرنگاران در کاخ سفید اعلام کرد: «ما قصد داریم آنها را در خشکی نیز متوقف کنیم.»
در پی این اظهارات، دولت ونزوئلا با انتشار بیانیهای اعلام کرد که ترامپ با صدور مجوز عملیات علیه «صلح و ثبات ونزوئلا»، حقوق بینالملل و منشور سازمان ملل را نقض کرده است.
کاراکاس همچنین تأکید کرد که نمایندگی دائم ونزوئلا در سازمان ملل شکایتی رسمی به شورای امنیت و دبیرکل این سازمان ارائه خواهد داد.
در همین حال، روزنامه نیویارکتایمز به نقل از مقامهای مطلع امریکایی گزارش داد که دستور محرمانه ترامپ بخشی از راهبرد دولت او برای سرنگونی نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، محسوب میشود.
بر اساس این گزارش، دولت ترامپ ۵۰ میلیون دالر پاداش برای اطلاعات منجر به دستگیری و محکومیت مادورو به اتهام قاچاق مواد مخدر تعیین کرده است.
رئیسجمهور امریکا در بخش دیگری از سخنانش گفت که ونزوئلا به «مرکز قاچاق فنتانیل» تبدیل شده است؛ ادعایی که به نوشته رویترز در تضاد با سوابق نهادهای دولتی آمریکاست که مکزیک را منبع اصلی این ماده میدانند.
ترامپ در پاسخ به سوالی درباره اینکه چرا گارد ساحلی ایالات متحده برای مقابله با قاچاق دریایی به کار گرفته نمیشود، گفت این رویکرد بشدت «سیاسیکارانه» است و کارایی نداشته است.
او همچنین از پاسخ به سوالی درباره اینکه آیا سازمان سیا اختیار ترور مادورو را دارد، خودداری کرد و تنها گفت: «فکر میکنم ونزوئلا تحت فشار قرار گرفته است.»
در هفتههای اخیر، ارتش ایالات متحده با دستور ترامپ نیروهای گستردهای را در دریای کارائیب مستقر کرده و تاکنون دستکم پنج حمله به شناورهایی انجام داده که بهگفته کاخ سفید، درگیر قاچاق مواد مخدر بودهاند، بیآنکه شواهدی ارائه کند.
پنتاگون نیز بهتازگی به کانگرس اطلاع داده که ترامپ ایالات متحده را وارد «درگیری مسلحانه غیربینالمللی» با کارتلهای مواد مخدر کرده است.
در واکنش به این تحولات، شماری از قانونگذاران امریکایی، از جمله برخی جمهوریخواهان، از نبود شفافیت در اقدامات دولت ترامپ ابراز نگرانی کردهاند.
جین شاهین، سناتور دموکرات و عضو ارشد کمیته روابط خارجی سنا، چهارشنبه هشدار داد: «مردم امریکا حق دارند بدانند آیا دولت آنها را بهسوی جنگی جدید سوق میدهد، جان سربازان را به خطر میاندازد یا عملیات تغییر رژیم در پیش گرفته است.»
همزمان، ناظران بینالمللی میگویند سخنان ترامپ، بهویژه درباره نقش سازمان سیا، میتواند موجب افزایش تنشها میان واشنگتن و کشورهای امریکای لاتین شود.
دولت بریتانیا چهارشنبه اسناد و مدارکی را منتشر کرد که در پرونده جنجالی اتهام جاسوسی برای چین به دادگاه ارائه کرده بود؛ پروندهای که اکنون بسته شده و جنجال سیاسی تازهای برای دولت کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، به همراه آورده است.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، استارمر در واکنش به فشارهای فزاینده سیاسی از سوی حزب محافظهکار، دستور انتشار عمومی سه بیانیه تهیهشده از سوی «متیو کالینز»، معاون مشاور امنیت ملی بریتانیا، را صادر کرد. این اسناد شامگاه چهارشنبه در وبسایت دولت منتشر شدند.
دادستانی سلطنتی بریتانیا پیشتر اعلام کرده بود دلیل توقف این پرونده، ناکافی بودن شواهدی است که نشان دهد چین در زمان وقوع تخلفات ادعایی (۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳) تهدیدی برای امنیت ملی بریتانیا بوده است. این دوره مربوط به زمان حاکمیت حزب محافظهکار است.
استارمر که خود سابقه دادستانی کل را دارد، گفت دولت او تنها اجازه داشت شواهد همان بازه زمانی را ارائه دهد و افزود دولت فعلی «هیچ نقشی در نحوه جمعآوری یا ارائه این مدارک نداشته است».
محتوای اسناد منتشرشده
در تازهترین بیانیه از متیو کالینز، که به ماه اوت ۲۰۲۵ برمیگردد، آمده است که سرویسهای اطلاعاتی چین «بسیار توانمند» هستند و «در مقیاس وسیع علیه بریتانیا عملیات جاسوسی انجام میدهند تا منافع دولت چین را پیش ببرند و به امنیت و منافع بریتانیا لطمه بزنند».
کالینز در ادامه هشدار داده است: «فعالیتهای جاسوسی چین رفاه اقتصادی، تابآوری ملی و سلامت نهادهای دموکراتیک بریتانیا را تهدید میکند.»
واکنش تند محافظهکاران
انتشار این اسناد با انتقاد شدید حزب محافظهکار روبهرو شد. سخنگوی این حزب گفت: «مایه تاسف است که نخستوزیر تنها پس از فشارهای گسترده مجبور به انتشار این اطلاعات ناقص شد.» او افزود: «پروندههای چین باید فوراً و بهطور کامل منتشر شوند، در غیر این صورت لکه این رسوایی از دولت استارمر پاک نخواهد شد.»
در مقابل، نخستوزیر بریتانیا اتهام محافظهکاران مبنی بر دخالت دولت در توقف پیگرد را رد کرد و گفت: «هیچ وزیر یا مشاور ویژهای در تصمیمگیری درباره ارائه شواهد نقشی نداشته است.»
جزئیات پرونده و متهمان
اتهامات علیه دو شهروند بریتانیایی به نامهای کریستوفر کَش (۳۰ ساله) و کریستوفر بِری (۳۳ ساله) ماه گذشته لغو شد. آنها دو سال پیش به اتهام جمعآوری اطلاعاتی که میتوانست «به دشمن کمک کند» بازداشت شده بودند، اما تمامی اتهامات را رد کردند.
استارمر در پارلمان گفت از این نتیجه «عمیقاً ناامید» است و افزود: «ما خواهان پیگرد و محاکمه بودیم، اما شواهد کافی وجود نداشت.»
تلاش برای بهبود روابط با پکن
دولت کارگر استارمر در عین حال میکوشد روابط لندن و پکن را که در سالهای اخیر پرتنش بوده، ترمیم کند. نخستوزیر بریتانیا سال گذشته نخستین رهبر این کشور در شش سال گذشته بود که با رئیسجمهوری چین، شی جینپینگ، دیدار کرد.
به گفته ناظران، دولت بریتانیا به دنبال جذب سرمایهگذاریهای چین برای تقویت اقتصاد ضعیف خود است. همزمان، لندن در حال بررسی صدور مجوز برای ساخت سفارت جدید و بزرگ چین در پایتخت است؛ طرحی که با نگرانی فعالان حقوق بشر و ساکنان محلی روبهرو شده است.
این پرونده که با اتهام جاسوسی برای چین آغاز شد، اکنون به موضوعی سیاسی تبدیل شده و مخالفان استارمر میگویند انتشار ناقص اسناد، پرسشهای تازهای درباره میزان شفافیت دولت و نحوه تعامل لندن با پکن ایجاد کرده است.
وزیر دفاع اسرائیل هشدار داد در صورتیکه حماس مفاد توافق آتشبس مورد حمایت امریکا را رعایت نکند، تلآویو با هماهنگی واشنگتن عملیات نظامی خود در نوار غزه را از سر خواهد گرفت.
بیانیه دفتر اسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، ساعاتی پس از آن منتشر شد که حماس بقایای دو گروگان اسرائیلی دیگر را تحویل داد و اعلام کرد بدون تجهیزات تخصصی امکان بیرون آوردن اجساد باقیمانده از زیر آوار وجود ندارد.
در چارچوب آتشبس میانجیگریشده از سوی دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، حماس از روز دوشنبه تاکنون ۲۰ گروگان زنده را در ازای آزادی نزدیک به دو هزار زندانی فلسطینی از زندانهای اسرائیل آزاد کرده است. پیش از آن، این گروه بقایای هفت نفر از ۲۸ گروگان کشتهشده را تحویل داده بود، بههمراه جسدی دیگر که اسرائیل تایید کرد متعلق به هیچیک از گروگانها نبوده است.
در بیانیه وزارت دفاع اسرائیل آمده است: «اگر حماس به توافق پایبند نباشد، اسرائیل با همکاری hمریکا جنگ را از سر خواهد گرفت تا حماس را بهطور کامل شکست دهد، وضعیت در غزه را تغییر دهد و به اهداف خود در جنگ برسد.»
در مقابل، گردانهای عزالدین قسام، شاخه نظامی حماس، اعلام کردند که دو جسد تحویلی آخرین موارد قابلدسترسی بودهاند و بازیابی اجساد دیگر نیازمند تجهیزات خاص و عملیات پیچیده است. این گروه تاکید کرد که «تمام گروگانهای زنده و اجسادی را که دسترسی به آنها ممکن بود» تحویل داده است.
ادامه تنش و فشارهای سیاسی بر نتانیاهو
پس از تهدید اسرائیل، مشاوران ارشد کاخ سفید گفتند حماس همچنان قصد دارد به تعهدات خود پایبند بماند. یکی از این مشاوران به خبرنگاران گفت: «ما همچنان از آنها میشنویم که میخواهند توافق را اجرا کنند.»
با این حال، تاخیر در بازگرداندن اجساد، فشار داخلی بر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، را افزایش داده است. برخی اعضای راستگرای کابینه او میخواهند ارسال کمکهای بشردوستانه به غزه به تحویل اجساد گروگانها مشروط شود.
ایتامار بنگویر، وزیر امنیت داخلی از جناح راست افراطی، تهدید کرده است در صورت خودداری حماس از تحویل اجساد سربازان اسرائیلی، کمکهای حیاتی به غزه قطع خواهد شد.
بحران انسانی و بنبست کمکرسانی
در همین حال، وزارت بهداشت غزه که تحت کنترول حماس است، اعلام کرد اسرائیل ۴۵ جسد دیگر را به بیمارستان ناصر در جنوب غزه تحویل داده و شمار اجساد بازگرداندهشده به ۹۰ تن رسیده است. طبق طرح ترامپ، اسرائیل باید بهازای هر گروگان اسرائیلی درگذشته، ۱۵ جسد فلسطینی را بازگرداند.
تام فلچر، رئیس دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل (OCHA)، در گفتوگو با خبرگزاری فرانسه خواستار باز شدن فوری همه گذرگاهها برای ورود کمکهای انسانی شد. او گفت: «این کار باید فوراً انجام شود؛ ما میخواهیم بخشی از همین توافق باشد.»
او که قرار است روز پنجشنبه از گذرگاه رفح بازدید کند، افزود: «معیار موفقیت این است که کودکان غذا داشته باشند، داروهای بیهوشی در بیمارستانها تامین شود و مردم سرپناه پیدا کنند.»
پیشتر رسانههای اسرائیلی گزارش داده بودند که گذرگاه رفح بهزودی بازگشایی میشود، اما این اتفاق هنوز رخ نداده است و مقامات اسرائیلی پاسخی به این موضوع ندادهاند.
نقضهای احتمالی آتشبس و ادامه درگیریها
سازمان دفاع غیرنظامی غزه اعلام کرد روز چهارشنبه سه فلسطینی، از جمله دو نفری که در حال بازگشت به خانههای خود در محله شجاعیه بودند، با آتش نیروهای اسرائیلی کشته شدند. ارتش اسرائیل گفت «چند مظنون» را در حال عبور از خط زرد و نزدیک شدن به نیروهایش در شمال غزه شناسایی کرده و افزود: «این اقدام نقض توافق آتشبس بود و نیروها برای رفع تهدید، مظنونان را هدف قرار دادند.»
چالشهای سیاسی و امنیتی پیشرو
جنگی که پس از حمله حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد، فاجعهای انسانی در غزه به جا گذاشت. سازمان ملل در پایان اوت وضعیت قحطی در غزه را اعلام کرد، اما اسرائیل این گزارش را رد کرد. بازگشت ارسال کمکهای بشردوستانه یکی از بندهای اصلی «طرح ۲۰ مادهای ترامپ برای غزه» است.
یکی از چالشهای مهم این طرح، موضوع خلع سلاح حماس است؛ شرطی که این گروه تاکنون نپذیرفته است. در حالیکه حماس هنوز کنترول بخشهایی از غزه ویرانشده را در اختیار دارد، اسرائیل و امریکا تاکید کردهاند که این گروه نباید نقشی در دولت آینده این منطقه داشته باشد. این در حالی است که گزارشهایی هم منتشر شده که از تلاشهای ایالات متحده برای شناسایی افراد و تشکیل دولتی تکنوکرات برای اداره غزه روایت میکنند.
از مرز تا پایتخت افغانستان، به میدان درگیری پاکستان و نیروی نیابتی سابقش بدل شده است. درگیریهای مرزی رویداد جدید نیستند اما در هفته گذشته شدت بیسابقه یافت. بررسیهای افغانستان اینترنشنال نشان میدهد که طالبان در چهار سال بیش از ۱۵۰ بار با مرزبانان پاکستانی درگیر شدند.
اختلاف بر سر چیست؟
امارت اسلامی طالبان در افغانستان و حکومت پاکستان تنها بازیگران کلیدی این منازعه نیستند. اسلامآباد میگوید که مثلث تحریک طالبان پاکستانی، جداییطلبان بلوچ و گروه طالبان افغان حملات مشترکی علیه پاسگاههای مرزی این کشور انجام داده اند.
مقامهای پاکستانی مدعی اند که حملات این شبهنظامیان با حمایت هند صورت میگیرد و «رژیم طالبان افغان» نیز با آنها همکاری دارد.
پاکستان پس از اسد ۱۴۰۰ که طالبان در کابل به قدرت رسید، ناامنتر شده است. در این مورد، انگشت اصلی انتقاد اسلامآباد هم به طرف طالبان نشانه رفته است.
گزارشهای سازمان ملل متحد تایید میکنند که اعضای تیتیپی یا تحریک طالبان پاکستان، در چهار سال گذشته بارها از خاک افغانستان به پاسگاههای مرزی پاکستان حمله کرده اند. اسلامآباد میگوید طالبان به کسانی پناهگاه داده است که حملات خونباری را در خاک پاکستان انجام داده اند. اما، طالبان این ادعاها را رد کرده است و اسلام آباد را به ناتوانی از تامین امنیت خاکش متهم میکند.
حملات هوایی و پهپادی، درگیریهای رو در روی تمامعیار، ترورهای هدفمند، جاسازی ماین، حملات انتحاری و موتربمب در این نبردها استفاده شده اند.
نیروی هوایی پاکستان مواضع طالبان پاکستانی را در ولایتهای شرقی و جنوبی افغانستان و حتی کابل هدف گرفته اند.
ارتش پاکستان همچنین «عملیات ضدتروریستی» گستردهای علیه شبهنظامیان پشتون و بلوچ در خیبرپختونخوا و بلوچستان راه انداخته است. همچنین، برخی از فرماندهان تحریک طالبان پاکستانی در چهار سال گذشته به دست افراد ناشناس در داخل خاک افغانستان ترور شده اند.
طالبان افغانستان عمدتا به حملات هوایی پاکستان با حملات مرزی پاسخ تلافیجویانه داده است. ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان در صفحه رسمی خود در اکس، ویدیویی نشر کرده که در آن بشکه زرد -یادآور حملات انفجاری بزرگ طالبان در جریان جنگ- دیده میشود اما هنوز گزارش تاییدشدهای وجود ندارد که نشان دهد حکومت طالبان علیه پاسگاههای پاکستانی از تاکتیکهایی مثل حمله انتحاری، انفجار موتربمب یا بشکه زرد کار گرفته باشد.
معمولا تحریک طالبان پاکستان و جداییطلبان بلوچ که اسلامآباد آنان را متحدان طالبان افغان میداند، از چنین حملاتی کار میگیرند.
خونینترین ماه در روابط طالبان و پاکستان
در نیمه دوم ماه میزان ۱۴۰۳ (اکتوبر ۲۰۲۵) روابط طالبان و اسلامآباد به بحرانیترین نقطه از زمان بازگشت طالبان به قدرت در ۱۴۰۰ رسید. از ۱۷ تا ۲۳ میزان، پنج درگیری بزرگ و خونین مرزی و همچنان حمله جنگندههای پاکستانی در کابل رخ داده است.
این دور از خشونتها دهها کشته و زخمی بر جای گذاشت و پیامدهایی همچون بستهشدن گذرگاههای تورخم و چمن، فشار بر پناهجویان افغان و توقف تجارت مرزی را در پی داشت.
۱۶ میزان – انگیزه پاکستان از حمله به کابل
در این روز در حملهای در منطقه کوهستانی کرم، ۱۱ نظامی پاکستانی کشته شدند. تحریک طالبان پاکستان مسئولیت حمله را پذیرفت. فردای آن روز، ارتش پاکستان برای نخستینبار از زمان بازگشت طالبان به قدرت، کابل را هدف حملات هوایی قرار داد.
۱۷ میزان – ورود جنگندههای پاکستانی به آسمان کابل
ساعت ۹:۵۰ شب، صدای انفجارهای مهیب در کابل، خوست و جلالآباد شنیده شد. وزارت دفاع طالبان تایید کرد که جنگندههای پاکستانی وارد حریم هوایی افغانستان شدهاند.
پاکستان هم تلویحا تایید کرد و گفت برای دفاع از خودش «هر کاری لازم باشد میکند». این اقدام بیسابقه، بحران در روابط دو طرف را عریانتر کرد.
۱۹ میزان– پاسخ تلافیجویانه طالبان
در این روز، طالبان از چندین ولایت مرزی از جمله کنر، ننگرهار و هلمند به مواضع نیروهای پاکستانی حمله کردند. اسلامآباد از کشته شدن ۲۳ نظامی خود خبر داد و طالبان نیز تلفات خود را ۹ نفر اعلام کرد. آمار دقیق تلفات دو طرف از سوی منابع مستقل منتشر نشده است.
پاکستان مدعی شد طالبان افغان، تحریک طالبان پاکستان و جداییطلبان بلوچ بهطور همزمان به مواضع نیروهایش حمله کردند.
۲۰ میزان – بمباران اسپینبولدک
جنگندههای ارتش پاکستان مرکز نظامی طالبان را در ولسوالی اسپینبولدک قندهار هدف قرار دادند. این تنشها رابطه دو طرف را تا حدی خراب کرد که اسلامآباد خواهان تغییر رژیم در افغانستان شد و گفت امیدوار است مردم افغانستان آزاد شوند و حکومت واقعی خود را تشکیل دهند.
۲۲ و ۲۳ میزان – گسترش درگیریها
درگیریها در نقاط مختلف از جمله قندهار، خوست، پکتیکا و کرم ادامه یافت. طالبان در ولسوالی زازی میدان خوست به پاسگاههای مرزی پاکستان حمله کردند و از ساکنان نوار مرزی در پکتیکا خواستند که خانههای شان را تخلیه کنند. ارتش پاکستان نیز از انهدام چهار پاسگاه طالبان در کرم خبر داد.
در ۲۳ میزان جنگندههای پاکستانی برای دومین بار پایتخت افغانستان را بمباران کردند. ارتش پاکستان این بار با جسارت مسئولیت حمله را به عهده گرفت و گفت مواضع تحریک طالبان پاکستان را زده است.
ماه سنبله بحرانهای امنیتی متعددی روابط طالبان و پاکستان را فرا گرفت. در این ماه، مجموعهای از حملات هوایی، پهپادی و انفجارهای تلافیجویانه صورت گرفت که تنشهای مرزی و داخلی را به بالاترین سطح در سال جاری رساند.
۵ سنبله – حملات پهپادی به خوست، ننگرهار و کنر
پهپادهای پاکستانی مواضعی در ولایتهای خوست، ننگرهار و کنر را هدف قرار دادند. به گفته مقامهای طالبان، سه غیرنظامی از جمله کودکان کشته و هفت نفر زخمی شدند. طالبان در واکنش سفیر پاکستان را احضار و اعتراض رسمی خود را اعلام کرد.
ارتش و حکومت پاکستان گفته است که حمله به شبه نظامیان تیتیپی در داخل افغانستان را حق خود میداند. آنها گفتند که در برابر حمله تیتیپی واکنش نرمی از خود نشان نخواهند داد.
مشکلات مرزی از نخستین ماههای به قدرت رسیدن طالبان آغاز شد
طالبان از نخستین ماههای تسلط بر افغانستان سعی کرد کنترول خود را در سرتاسر مرزهای افغانستان تحکیم کند. این گروه در همان نخستین ماههای روی کار آمدن به سرعت در مرزها با کشورهای همسایه بهشمول ایران، تاجیکستان و پاکستان درگیر شد.
هنوز حکومت هبتالله یکساله نشده بود که پاکستان به خوست و کنر حمله هوایی کرد. در ۱۹ حمل ۱۴۰۱ درگیری مرزی شدیدی بین طالبان و مرزبانان پاکستانی اتفاق افتاد. به دنبال آن، ۲۷ حمل، تنها هشت ماه پس از بازگشت طالبان به قدرت، پاکستان حملات هوایی در ولایتهای خوست و کنر انجام داد که منجر به تلفات غیرنظامیان شد.
۳۴ درگیری مرزی و فرامرزی تا جدی آن سال رخ داد. در ۱۷ اسد ۱۴۰۱ طالبان با مرزبانان پاکستانی در ولسوالی دانگام ولایت کنر درگیر شدند.
درگیریهای پراکنده مرزی طالبان نهتنها با پاکستان بلکه با ایران و اوزبیکستان نیز اتفاق افتاد. از جمله، طالبان در ۱ الی ۲۰ سرطان و ۹ الی ۱۹ اسد به تبادل آتش با نیروهای مرزی ایران پرداختند.
در ۱۴ سرطان راکتهایی به شهر ترمذ اوزبیکستان از خاک افغانستان شلیک شد که بعدا به داعش نسبت داده شد.
در یک گزارش سه ماهه سازمان ملل آمده است که از ۲۶ سرطان تا ۲۲ عقرب ۱۴۰۱ حدود ۱۷ بار در امتداد مرزهای افغانستان با همسایگانش درگیری رخ داده است.
از ۱۷ حادثه گزارششده، ۱۴ مورد در مرز افغانستان و پاکستان رخ داد؛ از جمله درگیری بین نیروهای طالبان و نیروهای مرزی پاکستان در منطقه دند پتان ولایت پکتیا در ۲۳ سنبله و درگیری در ولسوالی اسپین بولدک ولایت قندهار در ۲۷ و ۲۸ میزان.
به نقل از گزارش یوناما، در سال ۱۴۰۲ نیروهای مرزی طالبان دستکم ۱۹ بار با همسایگان درگیر شده که از این جمله ۱۷ درگیری در مرزها با پاکستان اتفاق افتاده است.
از جمله درگیریهای مرزی در ولسوالی دند پتان ولایت پکتیا در ۲۴، ۲۸، ۲۹، ۳۰ عقرب و ۵ قوس ۱۴۰۲ رخ داده است. برعلاوه، درگیری در ولسوالی دانگام ولایت کنر در ۱۶ قوس، در ولسوالی اسپین بولدک ولایت قندهار در ۲۰ قوس و ۲۴ قوس به وقوع پیوسته است.
در ۲۷ قوس یک گلوله خمپاره به ولسوالی زازی میدان ولایت خوست فرود آمد. همزمان با آن، در ماه عقرب دو فرمانده ارشد تحریک طالبان پاکستان در ولایت پکتیا و ولایت ننگرهار کشته شدند.
در ۷ قوس، تحریک طالبان پاکستان پایان آتشبس ثور ۱۴۰۲ با دولت پاکستان را اعلام و دستور از سرگیری حملات علیه نیروهای امنیتی پاکستان را صادر کرد.
درگیریهای امنیتی در ۱۴۰۲
به نقل از گزارش سازمان ملل متحد، از ۱۲ دلو ۱۴۰۱ تا ۱۲ ثور ۱۴۰۲ در مجموع ۱۴ درگیری مرزی بین طالبان و پاکستان، از جمله در گذرگاه تورخم و در ولسوالی برمل ولایت پکتیکا، رخ داد. در همین مدت طالبان شش بار با مرزبانان ایرانی به تبادل آتش پرداختند.
خواجه محمد آصف، وزیر دفاع پاکستان و جنرال ندیم انجم، رئیس آیاسآی به کابل آمدند تا از طالبان بخواهند جلو تحریک طالبان پاکستانی را بگیرد و نگذارد این گروه پاکستان را ناامن کند. اما، این سفر نتیجهای در پی نداشت.
در ۱۰ حوت ۱۴۰۱، در هوتلی در ولایت خوست که اعضای طالبان پاکستانی رفت و آمد داشتند، انفجاری رخ داد که در اثر آن، یک نفر کشته و ۱۰ نفر دیگر زخمی شدند. هیچ گروهی مسئولیت این رویداد را بهعهده نگرفت.
در ادامه بین ۳۰ ثور تا ۹ اسد ۱۴۰۲ در مجموع سه درگیری مرزی بین مرزبانان پاکستانی و طالبان اتفاق افتاد.
در ۲۱ سرطان، در دو حمله جداگانه در بلوچستان پاکستان دستکم ۱۲ عضو ارتش این کشور کشته شدند. بعد از این حمله آصف درانی، فرستاده ویژه سابق پاکستان به کابل آمد و نگرانیهای امنیتی پاکستان را مطرح کرد.
یوناما گزارش داده است که از ۱۰ اسد تا ۳۰ میزان ۱۴۰۲ رویدادهای امنیتی ناشی از تنشها در امتداد مرز پاکستان و افغانستان ادامه داشت.
در ۱۵ سنبله، نیروهای طالبان و پاکستان بر سر اعمار یک پاسگاه مرزی در نزدیکی گذرگاه تورخم درگیر شدند. در این درگیری شش نفر کشته و ۱۲ نفر دیگر زخمی شدند. این درگیری باعث شد تورخم تا ۲۴ سنبله بسته بماند.
در ۱۲ میزان، طالبان و مرزبانان پاکستانی در منطقه چمن جنگیدند. در این درگیری دو غیرنظامی کشته و سه نفر دیگر زخمی شدند.
سازمان ملل تایید کرد که در همین مدت تحریک طالبان پاکستانی چندین بار از پکتیا به تبادل آتش با نیروهای امنیتی پاکستان پرداختند. مرزبانان پاکستانی نیز در سه ماه هفت بار به کنر هاوان پرتاب کردند.
در سه ماه آخر سال ۲۰۲۳ نیز مرز دیورند گواه نبردهای شدید بود. دلیل این درگیریها حضور طالبان پاکستانی در خاک افغانستان بوده است. سازمان ملل نوشت که در این مدت سه بار نیروهای پاکستانی اعضای طالبان پاکستانی را در نورستان و پکتیا هدف قرار دادند.
در ۱۰ عقرب، نیز مرزبانان پاکستانی در کنر به سوی طالبان که مشغول ساختوساز یک پاسگاه جدید بودند، شلیک کردند و درگیری اتفاق افتاد.
۶۵ رویداد امنیتی در مرز دیورند تا جنوری ۲۰۲۵
در ۲۸ اسد نیروهای هوایی پاکستان به ولایتهای خوست و پکتیکا، ظاهراً به مواضع گروه حافظ گلبهادر حمله کردند. پس از این حمله هوایی، نیروهای طالبان در نقاط مرزی در ولایتهای پکتیا و پکتیکا با نیروهای پاکستانی به تبادل آتش پرداختند که باعث شد گذرگاه انگور اده بسته شود.
در گزارش سازمان ملل آمده است که از دلو ۱۴۰۲ تا ۲۴ ثور ۱۴۰۳ تحریک طالبان پاکستانی از ولایت خوست به پایگاه مرزی پاکستان حمله کرد. در همین مدت تیتیپی ۱۳ بار از پکتیا به سوی سربازان پاکستانی شلیک کرد.
براساس گزارش دبیرکل سازمان ملل، از ۲۶ ثور تا ۱۰ اسد ۱۴۰۳، شانزده درگیری مرزی و از ۱۱ اسد تا ۱۰ عقرب، ۲۸ درگیری مسلحانه میان طالبان و مرزبانان پاکستانی رخ داده است. به گفته ملل متحد، ظاهرا توسعه زیرساختها به ویژه ایستهای بازرسی باعث شروع درگیریها شد. این رویدادها منجر به بستهشدن مسیرهای بازرگانی و بیجا شدن غیرنظامیان شدند.
در ۲۲ اسد درگیریها در تورخم منجر به بستهشدن مسیرهای تجارتی و جابجایی کارمندان ملل متحد و سازمان بینالمللی مهاجرت شد.
در۱۶ و ۱۷ سنبله ۱۴۰۳ نیز طالبان با پاکستانیها در تورخم و زازی میدان ولایت خوست درگیر شدند.
یک درگیری در ۲۷ سنبله در ولسوالی کرم پاکستان و موردی دیگر در ۲۹ سنبله در ساحه غلامخان ولایت خوست اتفاق افتاد.
منازعه دیگری در ۴ میزان در ولسوالی گوشته ولایت ننگرهار اتفاق افتاد و سپس در ۹ میزان همین درگیری به ولایت کنر نیز گسترش پیدا کرد.
در ۱۵ تا ۱۸ میزان درگیریهایی نیز در شورآبک ولایت قندهار گزارش شد.
سازمان ملل گزارش داد که در ۱۳ اسد یک انفجار در ولایت کنر یک عضو تحریک طالبان را کشت. در ۳۰ سنبله و ۸ میزان دو عضو دیگر طالبان پاکستانی در رویدادهای جداگانه در ولسوالی برمل ولایت پکتیکا در اثر شلیک گلوله کشته شدند.
شش درگیری از عقرب الی دلو ۱۴۰۳
بنا به گزارش سازمان ملل، از عقرب الی دلو شش درگیری مسلحانه بین نیروهای طالبان و نیروهای امنیتی پاکستان رخ داده است. در این مدت، هم طالبان و هم پاکستانیها به گونه قابل توجهی حضور نظامی خود را در امتداد مرزهای شرقی و جنوبی افغانستان افزایش دادند.
در ۴ جدی ۱۴۰۳، پاکستان حملات هوایی را در محلاتی که گمان میرفت مخفیگاههای تحریک طالبان پاکستانی در ولسوالی برمل ولایت پکتیکا بود، انجام داد.
در ۷ جدی طالبان با نیروهای پاکستانی در ولسوالی علیشیر ولایت خوست و ولسوالی دند پتان ولایت پکتیا درگیر شدند.
سازمان ملل متحد در ۹ جدی بهدلیل درگیری دو طرف، فعالیت بشردوستانه خود را در ولایتهای پکتیکا، خوست و پکتیا برای یک هفته متوقف کرد.
در ۱۴ جدی ۱۴۰۳، مرزبانان پاکستانی چندین روستا را در ولسوالی تیرزایی ولایت خوست هدف قرار دادند. همچنین، ۲۰ الی ۲۳ جدی نیز درگیریهای مسلحانه در ولسوالی دانگام ولایت کنر اتفاق افتاد. شلیک هاوان و درگیریهای سنگین در ولسوالی سرکانی ولایت کنر نزدیک به ۲۵۰ خانواده را آواره کرد.
سازمان ملل متحد تایید کرد که افراد ناشناس دستکم دو حمله به فرماندهان ارشد تحریک طالبان پاکستانی در ولایت کنر انجام دادند. چنانچه، در ۱۰ قوس در ولسوالی شلتن ولایت کنر یک فرمانده تحریک طالبان پاکستانی کشته و دو فرمانده دیگر زخمی شدند.
در ۱۳ قوس، چهار فرمانده ارشد تحریک طالبان پاکستانی در ولسوالی شیگل ولایت کنر کشته شدند.
درگیریها از دلو ۱۴۰۳ تا اسد ۱۴۰۴
بنا به گزارش دبیرکل سازمان ملل، اکثر درگیریها در ولسوالیهای مرزی گوشته، نازیان، لعلپور و مهمند دره ولایت ننگرهار، ولسوالیهای خاص کنر و دُر بابای ولایت کنر و ولسوالیهای تریزی، گربز و زازی میدان ولایت خوست اتفاق افتاده اند. یک درگیری هم در ولسوالی دیشوی ولایت هلمند رخ داده است.
در واکنش به این تحولات هر دو طرف حضور نظامیان خود را در مرز افزایش دادند.
در ۴ حوت ۱۴۰۳، درگیریهای مسلحانه در ولایت ننگرهار باعث بستهشدن گذرگاه تورخم شد.
سازمان ملل متحد تایید کرد که در ۲۸ دلو در ولسوالی سرخکانی ولایت کنر یک فرمانده ارشد تحریک طالبان پاکستانی حین تلاش برای عبور از مرز آماج حمله افراد ناشناس قرار گرفت و زخمی شد.
در ۲۱ حوت یک فرمانده دیگر تحریک طالبان پاکستانی در ولایت کنر کشته شد.
در ۲ ثور ۱۴۰۴، در ولسوالی برمل ولایت پکتیکا ۱۸ فرد مظنون به عضویت در گروههای مسلح کشته و شماری زخمی شدند. آنان در جریان عبور از مرز آماج حمله نیروهای پاکستانی قرار گرفتند.
حکومت پاکستان اعلام کرد که در ۷ ثور ۱۴۰۴ نیروهای امنیتی پاکستان ۵۴ فرد مظنون به عضویت در تحریک طالبان پاکستانی را در مرز کشتند.
از ۱۱ ثور تا ۹ اسد ۱۴۰۴، دستکم ۱۴ بار نیروهای مرزی پاکستان و طالبان در ولایتهای خوست، کنر، ننگرهار و پکتیکا درگیر شدند و خاک دو کشور را گلوله باران کردند.
در فاصله ۹ تا ۱۱ جوزا، یک درگیری مسلحانه در پی ساخت یک پاسگاه بازرسی توسط نیروهای طالبان در نزدیکی گذرگاه غیررسمی بهرامچه در ولایت هلمند رخ داد که باعث بیجاشدن موقت حدود ۵۰ خانواده شد.
در مجموع، طی این دوره ۱۲ مورد مشاهده پهپاد و دو مورد مشاهده جنگنده در ولایتهای قندهار، پکتیکا، گردیز، خوست و پکتیا گزارش شده است.
این درگیریها نشان میدهند که طالبان و پاکستان مایل نیستند در رابطه به کاهش درگیریهای مرزی برسر ایجاد تاسیسات، در مورد سازوکارها و پروتوکلهایی به توافق برسند.
همچنان، به علت حضور شبهنظامیان پاکستانی در ولایتهای همجوار پاکستان، وقوع درگیرهای مرزی، حملات هوایی در خاک افغانستان و ترورهای هدفمند طالبان پاکستانی ادامه خواهد یافت.