نورالله نوری، وزیر سرحدات طالبان، پاکستان را به جنگ رو در رو تهدید کرد و به وزیر دفاع آن کشور هشدار داد که نباید به فنآوری نظامی خود بنازد و صبر افغانها را بیازماید. او خطاب به پاکستان گفت که از سرنوشت امریکا و روسیه در افغانستان عبرت بگیرد.
وزیر سرحدات اقوام و قبایل طالبان خطاب به خواجه آصف گفت: «تو باور داری که پیرمردان و جوانان پشت سرت خواهند آمد؟»
نوری گفت که برخلاف امریکا و روسیه، پاکستان از افغانستان دور نیست و «دو طرف در پنجاب و سند متصل هستند.»
این اظهارات بدین معناست که طالبان پشاور تا اتک را بخشی از خاک افغانستان میداند.
وزیر سرحدات طالبان تاکید کرد که پاکستان نباید به توان نظامی خود مغرور شود و صبر و حوصله ملت «شجاع» افغانستان را آزمایش کند.
این اظهارات همزمان با مذاکرات جاری میان طالبان و پاکستان در استانبول بیان میشود.
خواجه آصف پیشتر تهدید کرده بود که اگر مذاکرات استانبول به نتیجه نرسد، اسلامآباد وارد جنگ مستقیم با طالبان خواهد شد.
نورالله نوری از شمار مقامات طالبان بود که پس از سرنگونی حاکمیت دور اول طالبان در پاکستان دستگیر و به گوانتانامو منتقل شد.
طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان گفت که قطر و ترکیه درباره مطالبان این کشور با هیئت «رژیم طالبان» گفتوگو میکنند. او روز جمعه (۱۶ عقرب) در یک نشست خبری، گفت که مطالبه اصلی اسلامآباد، پایان دادن به «تروریسم فرامرزی» است.
منابع در وزارت خارجه و هیئت مذاکرهکننده طالبان در ترکیه به افغانستان اینترنشنال تایید کردند که پاکستان فهرستی از شواهد و خواستههای خود در مورد تحریک طالبان پاکستان را به میانجیگران سپرده است.
فهرست هشت مادهای پاکستان
منبع در وزارت خارجه طالبان میگوید که جانب پاکستان فهرستی هشتمادهای از خواستههای خود را به هیئت مذاکرهکننده طالبان سپرده است. به گفته او، پاکستان از طالبان افغان میخواهد که جنگجویان وابسته به تیتیپی را در داخل افغانستان خلع سلاح کرده و در آنجا اسکان دهند.
به گفته منبع، پاکستان ادعا کرده که طالبان افغانستان علاوه بر حمایت از تیتیپی، در کنار جنگجویان این گروه در داخل پاکستان علیه حکومت پاکستان میجنگند. این منبع افزود که طالبان این ادعا را رد کرده است.
یکی از منابع در هیئت مذاکرهکننده طالبان در استانبول ترکیه، گفت که آنها شواهدی را در مورد فعالیتهای گروه داعش خراسان که به گفت طالبان در بلوچستان و برخی مناطق قبایلی تحت نظارت حکومت پاکستان فعالیت دارد، به کشورهای میانجی ارائه کرده است.
او گفت که طالبان از کشورهای میانجی خواسته تا پاکستان را قانع سازند که به گروه داعش اجازه ندهد از خاک پاکستان علیه طالبان استفاده کند، اما پاکستان این ادعا را رد کرده است.
شکاف در مذاکرات
درحالی که دو طرف به طور مستقیم گفتوگو میکنند، اما شواهد و مطالبات خود را به جای ارائه در نشست رو در رو، به کشورهای میانجی تحویل میدهند. به نظر میرسد این مسئله حاکی از شکاف میان مذاکرهکنندگان طالبان و پاکستان است.
منابع طالبان میگویند که تاکنون در مذاکرات فقط فهرست خواستهها به میانجیگران سپرده شده و گفتوگوها در مرحله ابتدایی و بدون نتیجه ادامه داشته است.
دور سوم مذاکرات میان طالبان و پاکستان در استانبول پس از چاشت روز پنجشنبه آغاز شد. منابع پاکستانی گفتهاند که هیئت این کشور فهرست مشخصی از مطالبات خود را در نشست روز اول با میانجیها و نمایندگان طالبان در میان گذاشته است.
رسانههای پاکستانی به نقل از منابع خود گزارش دادهاند که جلوگیری از نفوذ شورشیان به داخل خاک پاکستان، اقدام عملی علیه گروههای ضدپاکستانی مستقر در افغانستان و اعلام رسمی جدایی طالبان افغان از تحریک طالبان پاکستان، از جمله مطالبات اصلی اسلامآباد است.
پاکستان همچنین خواهان تعهد کتبی طالبان برای جلوگیری از فعالیت و حضور شبهنظامیان مخالف این کشور در افغانستان و اعلام تیتیپی به عنوان سازمان تروریستی شده است.
این دور از مذاکرات با حضور جنرال عاصم ملک، رئیس آیاسآی، و عبدالحق وثیق، رئیس استخبارات طالبان برگزار شده است.
دور نخست مذاکرات در دوحه به آتشبس فوری انجامید و دور دوم مذاکرات در استانبول بدون نتیجه پایان یافت.
کارشناسان معتقدند که پایین بودن سطح هیئتها یکی از دلایل بینتیجه ماندن دور دوم مذاکرات بوده است و به همین دلیل این بار تلاش شده که گفتوگوها با حضور مقامهای بلندپایه برگزار شود.
با این حال، مذاکرات میان دو طرف پیچیده و شکننده باقی مانده و هنوز روشن نیست که دور سوم به توافق مشخصی منجر شود یا نه.
مذاکره در استانبول، جنگ در اسپینبولدک
همزمان با آغاز دور سوم گفتوگوها در استانبول، نیروهای مرزی دو طرف روز پنجشنبه در اسپینبولدک قندهار درگیر شدند که در نتیجه آن دستکم پنج نفر در داخل افغانستان کشته شدهاند.
طالبان و پاکستان یکدیگر را به آغاز این درگیریها متهم کردهاند.
سازمان ملل روز پنجشنبه، ۱۵ عقرب در بیانیهای به نقل از آقای گراندی نوشت که پاکستان و ایران برای دههها از مهاجران افغان میزبانی کردند اما موج اخراجهای اخیر بسیاری از پناهندگان افغان را از حمایتهایی که نیاز دارند محروم کرده است.
این مقام سازمان ملل تاکید کرده است که بازگشتهای اجباری پناهجویان افغان به بیثباتی بیشتر در منطقه دامن میزند.
پس از تسلط طالبان میلیونها افغان کشور را به دلیل ترس از انتقام یا بیکاری ترک کرده و بحران اقتصادی و بشری در افغانستان عمیقتر شده است.
محدودیتهای طالبان به ویژه علیه زنان که فعالان حقوق بشر آن را آپارتاید جنسیتی میخوانند، به این بحران دامن زده است. از سوی هم، سازمان ملل اخیرا گزارش داد که برخی از بازگشت کنندگان توسط طالبان شکنجه و بازداشت شدهاند.
فیلیپو گراندی همچنین ابراز امیدواری کرده است که ماه آینده نشستی در چارچوب گفتوگوها میان ایران، پاکستان و طالبان برگزار شود تا راهحلی پایدار برای وضعیت مهاجران افغان بررسی شود.
او افزوده است که سازمان ملل و شرکای بینالمللی آن آماده هستند از این گفتوگوها حمایت کنند.
ایران و پاکستان امسال صدها هزار مهاجر افغان را اخراج کردهاند.
سازمانهای حامی مهاجران، اخراجهای دستهجمعی را خلاف قوانین بینالمللی میدانند. مقامهای پاکستانی میگویند که تاکنون بیش از ۸۲۸ هزار نفر به افغانستان بازگشتهاند.
وزارت داخله جمهوری اسلامی نیز اوایل عقرب اعلام کرد که در شش ماه نخست سال جاری خورشیدی یک میلیون و ۴۵۰ هزار افغان از ایران اخراج شدهاند.
