سخنگوی طالبان روز شنبه تایید کرد که خانوادههای مهاجران قبایلی به مناطق مرکزی افغانستان منتقل و برایشان اردوگاه ساخته شده است. قبلا افغانستان اینترنشنال در یک گزارش تحقیقی نوشته بود طالبان در ماه دلو ۱۴۰۳ دهها خانواده وابسته به طالبان پاکستانی را مخفیانه به غزنی منتقل کرده است.
سخنگوی طالبان روز شنبه پس از شکست مذاکرات با پاکستان در استانبول در یک نشست خبری آنلاین حاضر شد و درباره روابط با پاکستان و ناامنیهای این کشور توضیح داد.
آقای مجاهد در این نشست خبری گفت «امارت اسلامی آنعده از مهاجران قبایلی را که در نزدیکی خط دیورند ساکن بودند و از پاکستان هراس داشتند، خانههای آنان را از خط دیورند به مناطق مرکزی منتقل کرد و اردوگاههایی برایشان ساخت تا کنترولشان آسان و مطمین شود.»
او همچنین گفت که «داشتن اسلحه برای مهاجران قبایلی در افغانستان مطلقا ممنوع شده است.»
یافتههای افغانستان اینترنشنال نشان میدهد که در ماه دلو ۱۴۰۳ (جنوری ۲۰۲۵) پس از فشارها و حملات پاکستان، رهبران تحریک طالبان پاکستانی (تیتیپی) با انتقال برخی از خانوادههای خود بهطور مشروط موافقت کردند.
براساس این توافق، در ماه دلو ۱۴۰۳ طالبان دهها خانواده وابسته به تحریک طالبان پاکستان را بهصورت مخفیانه به «اردوگاههای مهاجران» غزنی منتقل کرد.
این افراد از اردوگاههایی در ولایتهای خوست و پکتیکا که در نزدیکی مرز پاکستان موقعیت دارد به ولایت مرکزی غزنی منتقل شدند.
منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند در این توافق، اداره طالبان پذیرفت که اعضای این خانوادهها انگشتنگاری نشوند، عکس آنها گرفته نشود و به هر خانواده حقوق ماهانه و هزینههای انتقال و تهیه وسایل خانه پرداخت شود.
یک منبع درگیر در انتقال خانوادههای بیجاگان وزیرستان به افغانستان اینترنشنال گفت: «خانوادهها با شرط حفظ حریم خصوصی و دریافت کمک مالی موافقت کردند.»
به گفته این منبع، در روند انتقال، اداره مهاجران، وزارت امور داخله، وزارت قبایل و وزارت اطلاعات طالبان مشارکت داشتند و توافق شد که به هر عضو خانواده مهاجر، ۴۰ دالر حقوق ماهانه، ۵۰۰ دالر برای انتقال، هزینه کرایه و هزینه خرید وسایل خانه در غزنی پرداخت شود.
یک منبع نزدیک به تیتیپی به افغانستان اینترنشنال گفت که رهبران خانوادههای وزیرستانی تحت نامهای مستعار ثبت شدند و در زمینه حقوق و امکانات، تنها کارتهای صادر شده توسط تیتیپی معتبر است.
حکومت طالبان برای خانوادههای جنگجویان وزیرستانی و دیگر اتباع خارجی، سه شهرک در ولایت غزنی ساخته است. یکی در منطقه ملکدین ولسوالی ناوه، دیگری در بیابان عطارباغ در گُلکوه ولسوالی قرهباغ، و سومی در منطقه دشت کابلی ولسوالی واغظ.
این شهرکها یکطبقه و مستحکم هستند و ساخت مدرسهها، مکتبها، مراکز صحی و سیستم آبرسانی برای آن طراحی شده است.
از مدتها پیش دور این شهرکها سیم خاردار کشیده شده، زیرا خانوادههای بیجاشدگان وزیرستانی از رفتن به این اردوگاهها خودداری کردند.
قرار بود خانوادههای جنگجویان وابسته به حافظ گل بهادر و تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) از ولایت خوست و پکتیکا، به این اردوگاهها منتقل شوند.
تاکنون تنها شماری از خانوادههای مربوط به قبایل محسود و داور وابسته به تیتیپی به اردوگاه قرهباغ رفتهاند.
امنیت این اردوگاهها قرار است توسط خود تحریک طالبان پاکستانی تامین شود و آنها نیروی نگهبان و ساختار اداری ویژه خود را داشته باشند.
با این حال یافتههای تازه افغانستان اینترنشنال از غزنی نشان میدهد که برخی از این خانوادهها دوباره به خوست و پکتیکا بازگشتهاند.
آقای خرم روز شنبه ۱۶ عقرب در صفحه اکس خود نوشت که «تغییرات مهمی در منطقه ما هم در پیش رو است.»
رئيس دفتر سابق ریاستجمهوری افغانستان در ادامه افزود: «واضح است که چین و روسیه هم دستبسته به تماشا نمینشینند و دیده شود که آنها در مقابل چه میکنند؟»
کریم خرم معتقد است که بحرانهای سیاسی و امنیتی کنونی در افغانستان و جنگ پاکستان و طالبان، «بخشی از روند بزرگتر است».
آقای خرم بهطور مشخص به دهلیز واخان اشاره کرد و گفت که این مسیر میتواند بخش مهمی از طرحهای امریکا در منطقه باشد. به باور آقای خرم، اگر این دهلیز فعال شود، پاکستان از مسیرهای ترانزیتی و نفوذ منطقهای کنار خواهد رفت.
وزیر سابق اطلاعات و فرهنگ میگوید افغانستان بار دیگر در مرکز رقابت قدرتهای بزرگ قرار گرفته و تحولات آینده کشور به سیاستهای امریکا برای مهار چین و روسیه وابسته است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا در روزهای گذشته میزبان رهبران کشورهای آسیای مرکزی، تاجیکستان، اوزبیکستان، قزاقستان، قرغیزستان و ترکمنستان در کاخ سفید بود.
آقای ترامپ در این دیدار، آسیای مرکزی را «منطقهای بسیار ثروتمند» توصیف کرد و گفت میخواهد روابط امریکا با این پنج کشور را تقویت کند.
رئيس دفتر سابق ریاستجمهوری افغانستان در تحلیلی نوشته که هدف اصلی این دیدارها، تنها گسترش راههای ترانزیتی و اقتصادی نیست، بلکه تکمیل زنجیره محاصره چین از شرق و روسیه از جنوب را نیز در بر میگیرد.
کریم خرم افزود سفرهای اخیر ترامپ و وزیر دفاعش به آسیای جنوبشرقی نیز در همین چارچوب قابل تحلیل است. آقای ترامپ در میانههای ماه عقرب در طولانیترین سفر خارجی خود به شرق آسیا رفت و با رهبران جاپان، کوریای جنوبی، چین، ویتنام و فیلیپین دیدار کرد.
کریم خرم معتقد است که امریکا در سال ۲۰۱۷ استراتژی امنیتی و دفاعی خود را اعلام کرد و در آن به هند جایگاه ویژهای در منطقه داد. حکومت اشرف غنی از این استراتژی استقبال کرد و به باور خرم، برخی از تحولات بعدی، از جمله سقوط جمهوریت، نتیجه همان سیاستها بود.
رئيس دفتر سابق حامد کرزی تصریح کرد که پاکستان با در پیش گرفتن «راه دشمنی با افغانستان» یکی از فریبخوردگان این روند ثابت خواهد شد.
در بخش دیگری از نوشته، خرم به اظهارات اخیر ترامپ درباره احتمال پیوستن قزاقستان به «پیمان ابراهیم» اشاره کرده است.
به گفته او چه این امر تحقق یابد یا نه، نفوذ هند و اسرائیل در تحولات آسیای مرکزی و جنوب آسیا رو به افزایش است و پاکستان با سیاستهای خصمانهاش در برابر افغانستان، بار دیگر به ابزاری در خدمت منافع دیگران تبدیل شده است.
همچنین خرم به توافق هشتم اگست میان روسای جمهور آذربایجان و ارمنستان اشاره کرده و ایجاد «دهلیز زنگزور» را مهم دانسته است؛ دهلیزی که آذربایجان را از طریق نخچوان به جنوب ارمنستان وصل میکند و عملاً پیوند ایران با ارمنستان را قطع میسازد.
رهبران ارمنستان و آذربایجان در ماه اسد در کاخ سفید توافقنامه صلحی را امضا کردند که هدف آن پایان دادن به درگیریهای چند دههای بین دو کشور است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا در مراسم امضای این توافقنامه گفت که هر دو طرف متعهد شدهاند که برای همیشه تمام جنگها را متوقف کنند. خرم معتقد است که درک این توافق صلح نیز در تحولات جدید جهانی قابل فهم است.
کریم خرم نوشته است این مسیر نه تنها اهمیت اقتصادی و ترانزیتی دارد، بلکه نقش کلیدی در طرح امریکا برای محاصره چین و روسیه ایفا میکند.
در پایان، این مقام سابق دولت افغانستان هشدار داده است که «محاصره چین و روسیه بدون تغییر در افغانستان و پاکستان ممکن نیست» و این وضعیت میتواند آغازگر فصل تازهای از رقابتها در منطقه باشد؛ رقابتی که به گفته او واکنش متقابل مسکو و بیجینگ را نیز در پی خواهد داشت.
