متین قانع، سخنگوی وزارت داخله طالبان میگوید کشت، تجارت و قاچاق مواد مخدر در افغانستان به صفر رسیده است. این در حالیست که سازمان ملل متحد در گزارش تازهای گفته است که با کاهش بیست درصدی تولید مواد مخدر سنتی، تولید و فروش مواد مخدر مصنوعی در افغانستان افزایش یافته است.
سخنگوی وزارت داخله طالبان روز یکشنبه، ۱۷ عقرب در یک نشست خبری گفت که مبارزه با مواد مخدر از «دستآوردهای بزرگ» این اداره است.
اما گزارش تازه دفتر مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد روایت متفاوتی دارد. این نهاد روز پنجشنبه، ۱۵ عقرب اعلام کرد که هرچند کشت کوکنار در افغانستان در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال گذشته ۲۰ درصد کاهش یافته و از ۱۲ هزار و ۸۰۰ هکتار به ۱۰ هزار و ۲۰۰ هکتار رسیده است؛ اما تولید و قاچاق مواد مخدر مصنوعی بهویژه متآمفتامین بهگونه چشمگیری افزایش یافته است.
بر بنیاد این گزارش، میزان کشفیات متآمفتامین در داخل و مناطق اطراف افغانستان تا پایان سال ۲۰۲۴ حدود ۵۰ درصد بیشتر از ربع سوم سال ۲۰۲۳ بوده است.
افغانستان دههها بزرگترین مرکز کشت و تولید مواد مخدر در جهان بود، اما پس از فرمان هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، در سال ۱۴۰۱ برای ممنوعیت کشت کوکنار، میزان تولید بهطور محسوس کاهش یافته است.
مقامات طالبان در حالی از موفقیت در مبارزه با مواد مخدر سخن میگویند که بررسیهای افغانستان انترنشنال نشان میدهد پس از ممنوعیت کشت و تجارت تریاک، شماری از مقامات این گروه و قاچاقچیان به تولید مواد مخدر صنعتی متآمفتامین یا شیشه روی آوردهاند؛ مادهای که از گیاه «اومان» یا افدرا بهدست میآید.
بر پایه یافتهها، مراکز جمعآوری این گیاه در ولایتهای قندهار، هلمند، فراه، زابل، غور و ارزگان همچنان فعالاند و برخی فرماندهان طالبان با دریافت مالیات یا مشارکت مستقیم در تجارت آن نقش دارند.
گزارشها نشان میدهد که افدرا اکنون به منبع اصلی تولید کریستال بدل شده و از مسیر نیمروز، فراه و بلوچستان به ایران، ترکیه و اروپا قاچاق میشود.
او روز جمعه، ۱۶ عقرب در کنفرانس خبری گفت که پس از سفر امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان به هند این کشور چندین تبادل در زمینه همکاریهای توسعهای با اداره طالبان انجام شده است.
رندهیر جیسوال همچنین افزود که در این مدت تماسهای تلفنی میان وزیران خارجه طالبان و هند برقرار شده است. در این کنفرانس خبرنگار «بیزنس ایندیا» پرسید: «آیا طالبان دیپلومات خود را در سطح سفیر به هند میفرستد و آیا پرچم افغانستان جای خود را به پرچم طالبان خواهد داد؟»
سخنگوی وزارت خارجه هند از پاسخ به این پرسش خودداری کرد اما گفت که ماموریت این کشور در افغانستان به سطح سفارت ارتقا یافته و کار روی این موضوع در جریان است.
روابط هند و طالبان در ماههای اخیر در حال گسترش بوده است. پیشتر معاون وزارت زراعت طالبان به دهلینو سفر کرد و هند میزبان وزیر خارجه طالبان نیز بود. افزایش تماسهای دو طرف همزمان با تنش رو به رشد میان طالبان و پاکستان رخ میدهد.
وزارت خارجه هند در میزان امسال اعلام کرد که ماموریت فنی خود در کابل را در سطح سفارت ارتقا میدهد و این تصمیم بلافاصله اجرایی خواهد شد. هند این اقدام را نشانه «عزم راسخ دهلینو برای گسترش تعاملات دوجانبه» با اداره طالبان خوانده است.
در جریان سفر امیرخان متقی به هند، پاکستان به مناطقی در خاک افغانستان حملات هوایی انجام داد. طالبان به حملات پاکستان پاسخ داد و دو طرف بیش از یک هفته در مرزها درگیر شدند.
نخستوزیر پاکستان، اداره طالبان را متهم کرد که به دستور هند به پاکستان حمله کرده است. شهباز شریف گفت که طالبان حمله اخیر به پاکستان را به دستور هند انجام داد و این حملات در زمانی صورت گرفت که وزیر خارجه اداره طالبان در هند به سر میبرد.
این منابع بهشرط حفظ هویت خود روز شنبه به افغانستان اینترنشنال گفتند که همه صنوف بهشمول دانشآموزان صنوف اول، دوم، سوم و چهارم در این آزمون شرکت میکنند.
گفته میشود که آزمون تعیین سطح دانش دینی در مدارس دخترانه پایینتر صنف ششم نیز برگزار خواهد شد.
منبع از ریاست معارف قندهار گفت: «آزمون دانش دینی در مکاتب با پیشنهاد و مشورت شورای علمای قندهار برگزار میشود. دیروز جلسهای برگزار شد و تصمیم گرفته شد که این آزمون باید در تمام مکاتب آغاز شود. ریاست معارف به مدیران مکاتب به صورت شفاهی دستور داده است که برای برگزاری آزمون آماده شوند.»
شماری از خانوادهها نسبت به تصمیم ریاست معارف قندهار ابراز نگرانی کرده و میگویند که با این اقدام، فرزندانشان از آموزش مدرن محروم خواهند شد.
احسانالله، یکی از ساکنان شهر قندهار، گفت «اکنون در هر کوچه شهر یک مدرسه وجود دارد و تعداد مدارس دینی بیشتر از مکاتب رسمی است. طالبان هر نیتی که دارد، بهتر است برای آموزش علوم دینی در مدارس، معلمان ماهر استخدام کند.»
او افزود: «اگر کودکان از مکاتب رسمی اخراج شوند و به مدارس دینی منتقل شوند، آینده این کودکان چه خواهد شد؟ ما چه کار میتوانیم با این همه ملا و قاری انجام دهیم؟»
طالبان پیش از این نیز در دانشگاهها و نهادهای دولتی، آزمونهایی برای تعیین سطح دانش دینی برگزار کرده است.
وزارت معارف طالبان اعلام کرده که در هر ولسوالی ده مدرسه دینی میسازد. از سوی دیگر طالبان شماری از مکاتب را به مدارس دینی تبدیل کرده است.
کارشناسان درباره رشد مدارس جهادی هشدار داده و گفتهاند که افزایش بیرویه مدارس دینی موجب عمیقتر شدن شکافهای مذهبی و فرقهای و همچنین باعث ترویج خشونت و افراطگرایی در جامعه خواهد شد.
مرکز حقوق بشر افغانستان در پژوهش هشدار داده و گفته است که این مدارس بر افکار جوانان تاثیرات منفی و خطرناکی بر جای گذاشته است.
طالبان نصاب مکاتب و دانشگاهها را تغییر داده و مضامین کلیدی را حذف کرده است.
