طالبان در کنار مسجد ارگ ریاست جمهوری مسجد دیگری ساخت
در حالی که سازمان ملل اعلام کرد ۹۰ درصد خانوادهها در افغانستان غذای کافی ندارند و با چالشهای جدی اقتصادی دستوپنجه نرم میکنند، طالبان از افتتاح مسجد جامع «حسن بصری» در ارگ ریاست جمهوری خبر داد.
این مسجد در حالی ساخته شده است که پیش از این نیز در محوطه ارگ مسجدی وجود داشت.
حمدالله فطرت، معاون سخنگوی طالبان روز جمعه در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس نوشت که در مراسم افتتاح این مسجد محمد حسن آخوند، رئیسالوزرای طالبان و دیگر مقامهای ارشد اداریه طالبان حضور داشتند.
به گفته او، مسجد جامع حسن بصری بهدست مهندسان و کارگران حرفهای افغان و با استفاده از سنگ مرمر چشت هرات، سنگ رخام هلمند، سنگهای میدان وردک و چوب کنر و نورستان ساخته شده است. مساحت این مسجد ۶۲۷ متر مربع است و گنجایش یکهزار نمازگزار را دارد.
مقامات ارشد طالبان در مراسم افتتاح مسجد
سنگبنای این مسجد پس از ورود طالبان به ارگ ریاستجمهوری از سوی ملا حسن آخند، رئیسالوزرای این گروه گذاشته شده بود.
ارگ ریاستجمهوری افغانستان، پیش از دوره اول طالبان در دهه هفتاد نیز مسجد داشت.
طالبان در دهه هفتاد خورشیدی سنگبنای مسجد جدیدی را در محوطه ارگ گذاشتند. کار اعمار این مسجد با سقوط دوره اول طالبان در سال ۱۳۸۱ نیمهکاره ماند و اما این مسجد در دوره جمهوریت ساخته شده بود.
طالبان میگوید این مسجد ظرفیت هزار نمازگزار را دارد
ساخت مسجد جدید «حسن بصری» در کنار مسجد دیگری که پیشتر در ارگ وجود داشت، پرسشهایی را درباره سرمایهگذاری طالبان در پروژههای دینی در شرایط دشوار اقتصادی کشور برانگیخته است.
براساس آخرین گزارش سازمان ملل، ۹ خانواده از هر ۱۰ خانواده در افغانستان برای بقا ناچار به کاهش میزان غذا یا فروش داراییهای خود شدهاند.
سازمان خیریه ورلد ویژن نیز پیشتر هشدار داد که افغانستان با یکی از بدترین بحرانهای غذایی در جهان مواجه است و ۳.۷ میلیون کودک زیر پنج سال و ۱.۲ میلیون زن باردار و شیرده با سوءتغذیه حاد روبهرو هستند.
طالبان در بیش از چهار سال گذشته در ولایتهای مختلف به ویژه در محوطه ادارات دولتی با هزینههای زیاد مساجد مجلل ساخته است.
طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان روز جمعه دریک نشست خبری اعلام کرد که این کشور هرگز از گفتگو با طالبان خودداری نکرده است.
او در عین حال تاکید کرد که پاکستان با هیچ گروه تروریستی مذاکره نخواهد کرد.
او با تاکید بر اینکه تحریک طالبان پاکستان و ارتش آزادیبخش بلوچستان دشمنان پاکستاناند، گفت: «هر کسی که به آنها پناه دهد، آنها را تشویق یا تأمین مالی کند، دوست و خیرخواه پاکستان و مردم آن محسوب نمیشود.»
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان میگوید وعدههای رژیم طالبان افغانستان توخالی و بیعمل بوده است.
او افزود : «ما متاسفیم که رژیم طالبان دائماً سعی میکند مسئله تروریستهای پنهان شده در افغانستان را به عنوان یک مسئله بشردوستانه تحریف کند.»
این مقام پاکستانی با اعلام اینکه «رژیم طالبان سعی دارد تحریک طالبان پاکستان و ارتش آزادیبخش بلوچستان را به عنوان پناهندگان در افغانستان به تصویر بکشد» خاطرنشان کرد: «این یک بحران انسانی یا پناهندگی نیست، بلکه ترفندی برای معرفی تروریستها به عنوان پناهنده است.»
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان اظهار داشت که برخی از عناصر طالبان افغانستان خواهان رویارویی با پاکستان نیستند، اما یک «لابی قوی» با حمایت مالی از سوی بازیگران خارجی وجود دارد که وظیفه «تحریک تنش» را بر عهده دارد.
او گفت: «این عناصر در سوءاستفادهها و ادعاهای ظالمانه علیه پاکستان دست داشتهاند و با انجام این کار، به سرعت هرگونه حسن نیتی را که داشتهاند، از بین میبرند.»
اندرابی همچنین گفت که برخی از عناصر درون رژیم طالبان افغانستان «سعی در تحریک ناسیونالیسم پشتون در پاکستان دارند.»
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان افزود که با «افزایش شدید تروریسم مبتنی بر شواهد و مستند که پس از اکست ۲۰۲۱ از افغانستان به پاکستان سرچشمه میگیرد، رژیم طالبان نه میتواند واقعیت را انکار کند و نه از مسئولیت خود شانه خالی کند.»
او گفت که پاکستان همچنان به حل اختلافات دوجانبه از طریق مذاکره متعهد است. با این حال، نگرانیهای اصلی پاکستان، یعنی تروریسم ناشی از افغانستان، باید «اول و مهمتر از همه» مورد توجه قرار گیرد.
«افزایش حملات در پاکستان از خاک افغانستان»
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان میگوید که حملات تروریستی از خاک افغانستان در داخل پاکستان به شدت افزایش یافته است.
طاهر اندرابی گفت که انتظار پاکستان این بود که «رژیم طالبان» علیه تیتیپی اقدام کند.
او افزود: «رژیم طالبان در افغانستان ادعا میکند که کل کشور را کنترول میکند، اما در مورد تروریسم ناشی از خاک افغانستان، ناتوانی خود را به نمایش میگذارد.»
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان تاکید کرد که این کشور در طول این سالها، علیرغم تلفات نظامی و غیرنظامی، خویشنداری کرده و تنش را تشدید نکرده است.
این دیپلومات پاکستان افزود که این کشور حتی تعدادی امتیاز تجاری به افغانستان داد؛ اما حمایت اسلامآباد متقابل نبود و حالا تجارت و ترانزیت با افغانستان تنها در صورتی امکانپذیر است که رژیم طالبان اقدامات روشن و مشخصی علیه تروریسم انجام دهد.
طاهر اندرابی تاکید کرد که پاکستان در طول سالهای گذشته تلاش کرد تا با رژیم طالبان افغانستان تعامل مثبتی داشته باشد.
به گفته وی، اقدام علیه تروریسم مسئولیت اداره طالبان است و پاکستان هم تمام اقدامات لازم را برای محافظت از مردم خود انجام خواهد داد.
طی هفتههای گذشته سه دور مذاکره میان پاکستان و طالبان برگزار شد. در دور نخست این مذاکرات که در دوحه انجام شد دو طرف با آتشبس موقت موافقت کردند. دور دوم و سوم این گفتوگوها در استانبول ادامه پیدا کرد اما این مذاکرات بدون نتیجه پایان یافتند.
خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان پیشتر گفت که گفتوگوها میان اسلامآباد و طالبان در استانبول به بنبست کامل رسیده و فعلاً هیچ برنامهای برای دور بعدی مذاکرات وجود ندارد. او گفت «بازگشت ما با دست خالی نشانه آن است که حتی میانجیها نیز دیگر به طالبان افغانستان امیدی ندارند.»
پس از آن ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان شکست مذاکرات استانبول را تایید کرد. او بامداد شنبه ۱۷ عقرب در اکس نوشت که مذاکرات با پاکستان در استانبول «هیچ نتیجهای» نداشت. ذبیحالله مجاهد در عین حال گفت اداره طالبان به «هیچکسی اجازه نخواهد داد که از قلمرو افغانستان علیه کشور دیگری استفاده کند.»
پولیس ترکیه در شهر چاناکقلعه، ۲۴ مهاجر افغان از جمله ۱۵ کودک را بازداشت کرد. گارد ساحلی ترکیه میگوید این افراد در یک قایق بادی خطرناک در سواحل آیواجیک شناسایی شدند. گفته شده این مهاجران قصد داشتند غیرقانونی به اروپا سفر کنند.
رسانههای ترکیه روز جمعه ۲۳ عقرب گزارش دادند که در میان بازداشتشدگان زنان نیز حضور دارند.
طبق گزارشها، این مهاجران توسط قاچاقچیان به امید سفر به اروپا به این منطقه آورده شده بودند.
مهاجران پس از انجام معاینات پزشکی، برای طی مراحل قانونی به مراکز نگهداری پناهجویان منطقه منتقل شدهاند.
مقامهای ترکیه تاکید کردهاند که نظارت شدید بر مهاجرت غیرقانونی و قاچاق انسان در دریای اژه ادامه خواهد داشت.
شناسایی و بازداشت پناهجویان بهویژه افغانها در این کشور تسریع شده است.
براساس گزارشها، پولیس ترکیه روزانه در شهرهای مختلف تعدادی از پناهجویان را بازداشت و اخراج میکند.
این کشور همچنین مسیر مهاجرت غیرقانونی به اروپا را بسته و اجازه خروج مهاجران بدون مدرک از مسیرهای غیرقانونی را نمیدهد.
با این حال، سالانه هزاران شهروند افغانستان به امید رسیدن به اروپا وارد مسیر پرخطر از ترکیه میشوند.
اخیرا وزارت داخله ترکیه اعلام کرد که از جنوری تا اکتبر سال جاری میلادی، ۳۰ هزار و ۹۹ مهاجر افغان در شهرهای مختلف این کشور شناسایی و بازداشت شدهاند.
منابع محلی در دایکندی میگویند که طالبان مغازههای زنان در دو بازار شهر نیلی را به دلیل «فعالیت در بین مردان» بسته و حدود ۳۰۰ زن را بیکار کرده است.
زنان تجارتپیشه در اعتراض به این اقدام به دفتر والی طالبان مراجعه کردند که به گفته منابع با برخورد «نادرست» طالبان مواجه شدند.
منابع به افغانستان اینترنشنال گزارش دادند که شهرداری طالبان روز سهشنبه، ۲۰ عقرب با بستن دکانهای زنان در بازارهای شهر نیلی، به آنها گفته است که تجارت خود را در پارکی در گوشه شهر ادامه دهند.
مقامات محلی طالبان به این زنان گفتهاند که برای ادامه فعالیت خود باید غرفهای خریداری کنند که قیمت آن بیش از ۵۰ هزار افغانی است و سپس به مکان تعیینشده از سوی شهرداری منتقل شوند.
منابع افزودند که این هزینه برای زنانی که سرپرست خانواده هستند، دشوار است. به گفته منابع طالبان پیش از این نیز زنان را تهدید کرده بود تا بازار کهنه و جدید شهر نیلی را تخلیه کنند.
براساس اطلاعات رسیده، پیش از این حدود ۶۰ زن تجارتپیشه به مکان دیگری که از سوی شهرداری طالبان در شهر نیلی تعیین شده بود منتقل شدهاند. منابع میگویند که این زنان نیز خواستار بازگشت به بازار نیلی هستند.
طالبان مغازههای زنان را در شهر نیلی، مرکز ولایت دایکندی بست
یکی از زنانی که دکانش بسته شده است، به افغانستان اینترنشنال گفت: «مغازههای ما از چهار روز پیش به دلیل اینکه نباید در بین مردان فعالیت کنیم، بسته شده است.»
پس از بسته شدن دکانها، زنان چندین بار به دفتر والی مراجعه کرده است. منابع گفتند والی طالبان حاضر به ملاقات با این زنان نشده است. منابع گفتند که با اصرار زنان، معاون والی طالبان با برخی از نمایندگان زنان دیدار کرده اما با برخورد نادرست و «توهینآمیز» مواجه شدند.
منابع افزودند که مقامهای طالبان به زنان گفتهاند: «یا از دستورات شهرداری پیروی کنید و یا دکانهای خود را جمع کرده و در خانه بمانید.»
یک منبع گفت که هنوز زنان تجارتپیشه در حال رایزنی با مقامهای طالبان هستند.
تصاویر رسیده به افغانستان اینترنشنال نیز نشان میدهد که برخی دکانها مهر و لاک شده و گروهی از زنان در مقابل دفتر والی طالبان در دایکندی تجمع کردهاند.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، میگوید که پهپادهای امریکایی همچنان در حریم هوایی افغانستان در حال گشتزنی هستند.
او گفت که پهپادهای امریکایی از زمان بازگشت طالبان به قدرت در فضای افغانستان در گردش بوده و با عبور از برخی کشورهای همسایه، حریم هوایی افغانستان را نقض میکنند.
سخنگوی طالبان در مصاحبه با صدا و سیما، رسانه دولتی جمهوری اسلامی ایران، با تاکید بر لزوم توقف این پروازها گفت: «ما خواستار توقف هرچه زودتر این پروازها هستیم. این اقدام نقض حریم هوایی افغانستان است و باید از آن جلوگیری شود.»
ذبیحالله مجاهد گفته است که اداره طالبان در نشستهایی که به آن دسترسی دارد، انتقاد خود را مطرح کرده و خواستار توقف نقض حریم هوایی افغانستان شده است.
او در مورد اینکه پهپادهای امریکایی از فضای کدام کشور همسایه وارد افغانستان میشود، جزئیات نداده است.
اما پیشتر، آقای مجاهد پاکستان را متهم کرده بود که زمینه ورود پهپادهای امریکایی به فضای افغانستان را فراهم میکند.
چالشهای اداره طالبان
مجاهد در این مصاحبه ادعا کرد که در چهار سال حاکمیت طالبان، ۷۰ درصد برنامههایشان عملی شده است.
او تحریم سران طالبان، ممانعت از سفرهای آنان و عدم بهرسمیتشناسی را از چالشهای اصلی اداره طالبان برشمرد.
سخنگوی طالبان در بخشی از مصاحبه، به انتقادها از برخورد طالبان با زبان فارسی پرداخت و گفت که دید متعصبانهای به زبان در افغانستان ندارند. او افزود: «ما دید متعصبانه به زبان در افغانستان نداریم، هر دو زبان (فارسی و پشتو)، زبان ما است و به هر دو احترام میگذاریم، جزء فرهنگ ما است و مردم ما با آن تکلم میکنند.»
این درحالی است که در چهار سال گذشته بارها طالبان دست به اقدامات حساسیتبرانگیز زبانی زده است. در آخرین مورد، زبان اوزبیکی را از لوحه دانشگاه ولایت اوزبیکنشین جوزجان حذف و واژه فارسی «دانشگاه» را هم از این تابلو برداشته است.
رضایت طالبان از جمهوری اسلامی
سخنگوی طالبان همچنین از سیاستهای جمهوری اسلامی ایران در قبال اداره طالبان ابراز رضایت کرد و گفت که در چهار سال گذشته، روابط برادرانه و خوبی با ایران داشتهاند.
او با اشاره به حقابه ایران از رودخانه هلمند، گفت: «در اصول ما مشکلاتی درباره معاهده حقابه از رودخانه هیرمند نداریم و اگر ما آب داشته باشیم بدون شک این آب به ایران هم خواهد رسید و این یک جریان طبیعی است که ما جلوی جریان آب را نمیگیریم و در این زمینه افهام و تفهیم نیز وجود دارد گاهی اوقات هیئتها از ایران آمده است و مسئولان افغانستان پاسخ خوبی را ارائه کردند.»
رابطه طالبان و امریکا و آینده بگرام
ذبیحالله مجاهد گفته است که طالبان سیاست متوازن و اقتصاد محور در پیش گرفته و خواهان ایجاد روابط با همه کشورها از جمله در صدد تامین روابط با امریکا است.او شرط بر قراری روابط را حفظ احترام به افغانستان عنوان کرد.
مجاهد در مورد اینکهآیا نیروهای امریکایی بار دیگر به افغانستان باز خواهد گشت و در پایگاه مستقر خواهد شد، گفت که اداره طالبان «هرگز» نمیخواهد «حتی یک وجب خاک افغانستان در کنترول نیروهای خارجی باشد، ما حتی به یک سرباز خارجی هم اجازه نمیدهیم در خاک افغانستان حضور داشته باشد.»
او همچنین در مورد گزارشها درباره حضور چین در پایگاه بگرام گفت که «نه امریکاییها به بگرام آمدهاند و نه هم چینیها، ما اجازه نمیدهیم نیروهای خارجی از هر کشوری که باشند وارد افغانستان شوند و در اینجا پایگاه داشته باشند، ملت ما هم در این زمینه موافق نیست و حکومت هم موافقت ندارد.»
سفارت عربستان سعودی در کابل اعلام کرد که بنیاد بشردوستانه ملک سلمان به آسیبدیدگان حوادث طبیعی و بازگشتکنندگان در بغلان بیش از هزار بسته غذایی توزیع کرده است.
این کمکها در چارچوب برنامه امنیت غذایی و وضعیت اضطرار سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ بنیاد امدادی پادشاه عربستان توزیع شده است.
سفارت عربستان سعودی در کابل پنجشنبه (۲۲ عقرب) در خبرنامهای نوشت که بنیاد ملک سلمان دستکم هزار و ۱۷۹ بسته غذایی را از طریق جمعیت هلال احمر افغانی، نهاد تحت کنترول طالبان به نیازمندان در بغلان توزیع کرده است.
در خبرنامه این سفارت آمده است که این کمکها به افراد بیبضاعت، بازگشتکنندگان، سیلابزدگان و دیگر آسیبدیدگان حودث طبیعی توزیع شده است.
بنیاد ملک سلمان، پادشاه عربستان سعودی روز چهارشنبه نیز بستههای کمکی شامل ۵۰۰ بسته مواد امدادی، ۵۰۰ خیمه و هزار کارتن خرما را در میان زلزلهزدگان شمال افغانستان توزیع کرد.
این بنیاد پیشتر حدود ۲ هزار سرپناه موقت و بیش از ۳ هزار بسته غذایی را به زلزلهزدگان شرق افغانستان کمک کرده بود.
همزمان با کاهش بودجه سازمانهای امدادی بینالمللی و تاثیرات منفی آن بر نیازمندان در افغانستان، بنیاد بشردوستانه ملک سلمان پروژههای حمایتی خود از افغانها را گسترش داده است. این بیناد تاکنون طی چندین دوره، هزاران بیمار چشمی را در سراسر کشور درمان کرده است.