نشریه دیپلومات چاپ ایالات متحده در تحلیلی نوشته است که با وجود افزایش تماسهای سیاسی میان دهلینو و طالبان، هند بهدلیل نقض گسترده حقوق بشر، بهویژه محدودیتهای شدید علیه زنان و دختران، هیچ برنامهای برای شناسایی رسمی اداره طالبان ندارد.
به نوشته این نشریه، دیدار جیشکر، وزیر خارجه هند، و امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، نخستین ملاقات در سطح بلند میان دو طرف از زمان تسلط طالبان بر افغانستان بود، اما این دیدار به معنای تغییر سیاست بنیادین هند تلقی نمیشود.
در تحلیل این نشریه آمده است که هند در این نشست اعلام کرد ماموریت فنی خود را به سطح سفارت ارتقا میدهد. دیپلومات مینویسد این بخشی از یک استراتژی عملگرایانهای است که هدف آن حفظ نفوذ سیاسی و اقتصادی هند در افغانستان بدون پذیرش رسمی طالبان است.
در ادامه آمده که دهلی موقعیت اقتصادی خود را بهعنوان ابزار اصلی نفوذ در افغانستان به کار گرفته است.
بر اساس ارقام اداره ملی احصائیه و معلومات افغانستان، هند یگانه شریک عمدهای است که افغانستان در تجارت با آن تراز مثبت دارد. این تراز از ۱۴۰ میلیون دالر در سال مالی ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۳، به بیش از ۳۳۰ میلیون دالر در سال بعد رسیده است.
دیپلومات مینویسد این وابستگی اقتصادی به هند فرصت داده که نفوذ خود را بدون تعهد سیاسی افزایش دهد.
به نوشته دیپلومات، هند با ادامه کمکرسانی بشردوستانه شامل ارسال دهها هزار تن گندم، میلیونها دوز واکسن و محمولههای پزشکی میکوشد نفوذ خود را در افغانستان بدون پذیرش سیاسی طالبان تقویت کند.
دیپلومات نوشت که تشدید تنش میان طالبان و پاکستان و اتهامهای مقامهای پاکستانی علیه هند، فرصتهای تازهای برای دهلی ایجاد کرده تا از شکاف روابط کابل و اسلامآباد بهره ببرد. همزمان، نزدیکی سریع پاکستان و بنگلادیش با حمایت چین و گسترش همکاریهای امنیتی و اقتصادی میان دو کشور، نگرانی هند را از شکلگیری یک محور تازه افزایش داده است.
در کنار این تحولات، توقف معافیتهای امریکا برای بندر چابهار و گسترش پروژههای چین در بندر گوادر نیز فشارهای خارجی بر سیاستهای منطقهای هند را بیشتر کرده است.
دیپلومات مینویسد مجموعه این عوامل باعث شده هند تعامل با طالبان را ادامه دهد، اما همچنان از شناسایی سیاسی این گروه خودداری کند.
در یک ماه گذشته دو وزیر کابینه طالبان به هند سفر کرده است. وزیر صنعت و تجارت طالبان روز چهارشنبه به هند رفت و با وزیر خارجه این کشور دیدار کرد.
وزیر خارجه هند گفت که بر حمایت هند از توسعه و رفاه مردم افغانستان تأکید و درباره راههای تقویت تجارت، ارتباطات و پیوندهای مردمی گفتوگو کردند.
وزارت صنعت و تجارت طالبان گفت که عزیزی و جیشنکر در این ملاقات در رابطه به فعالشدن بیشتر بندر چابهار، معرفی اتشههای تجاری دو کشور، تسهیلات در ارائه صدور ویزا برای اعضای بخش خصوصی افغانستان بحث و تبادلنظر کردند.
این وزارت در خبرنامهای نوشت که در مورد فعالشدن دوباره گروه کاری که قبلا میان دو کشور وجود داشت، ایجاد اتاق مشترک و حل مشکلات بندر چابهار توافقاتی صورت گرفته است.
پس بسته شدن گذرگاهها توسط پاکستان، طالبان اعلام کرد در جستجوی راه بدیل برای تجارت است.
در تصویری که از لوحه جدید منتشر شده، دیده میشود که واژه «دانشگاه» به زبانهای پشتو و اوزبیکی نوشته شده است. حدود یک هفته پیش، طالبان زبان اوزبیکی را از لوحه دانشگاه جوزجان حذف کرده بود.
این اقدام طالبان با واکنشهای گستردهای روبهرو شد و گویندگان زبان اوزبیکی در افغانستان و دیگر فعالان، این کار را نشانه «دشمنی» طالبان دانسته و خواستار درج دوباره این زبان در لوحه دانشگاه شده بودند.
راحله دوستم، سناتور پیشین و دختر عبدالرشید دوستم در واکنش به بازگشت زبان اوزبیکی به لوحه دانشگاه گفت: «احترام به تنوع زبانی و فرهنگی، مسئولیت اساسی هر حکومت و هر شهروند است و هیچ قدرتی نمیتواند این واقعیت را نادیده بگیرد.»
طالبان با درج دوباره زبان اوزبیکی در لوحه دانشگاه، عملا از اقدام اولیه خود عقبنشینی کرد. همزمان ندا محمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان، طی سفر به جوزجان، در دانشگاه این ولایت با دانشجویان و مسئولان دیدار و سخنرانی کرده است.
در بیش از چهار سال گذشته، طالبان بارها به تلاش برای محدود کردن یا حذف زبانهای فارسی، اوزبیکی و ترکمنی و سرکوب افرادی که به این زبانها سخن میگویند، متهم شدهاند.
این گروه همچنین برخی تابلوهای فارسی در ادارات دولتی را حذف کرده و آثار هنری و نگارههای مرتبط با شاعران و نویسندگان فارسیزبان را تخریب کرده است.
نورالدین عزیزی روز چهارشنبه در راس یک هیئت طالبان به هند رفت. او گفت که این سفر به دعوت هند و با هدف «فعالسازی و استفاده موثر از ظرفیتهای بندر چابهار و جلب سرمایهگذاریهای هند در این بندر» صورت گرفته است.
وزارت صنعت و تجارت طالبان گفت که عزیزی و جیشنکر در این ملاقات در رابطه به فعالشدن بیشتر بندر چابهار، معرفی اتشههای تجاری دو کشور، تسهیلات در ارائه صدور ویزا برای اعضای بخش خصوصی افغانستان بحث و تبادلنظر کردند.
این وزارت در خبرنامهای نوشت که در مورد فعالشدن دوباره گروه کاری که قبلا میان دو کشور وجود داشت، ایجاد اتاق مشترک و حل مشکلات بندر چابهار توافقاتی صورت گرفته است.
نورالدین عزیزی همچنین با وزیر دولت در امور تجارت هند دیدار کرد. دوطرف بر گسترش همکاریهای اقتصادی و تجاری، جلب سرمایهگذاریها و ایجاد فرصتهای تازه برای توسعه تجارت میان دو کشور تأکید کردند.
وزارت صنعت و تجارت طالبان گفت که استفاده مؤثر از بندر چابهار و پیشبرد پروژههای زیربنایی از جمله ایجاد بنادر خشک در نیمروز، راهاندازی خطوط منظم کشتیرانی در چابهار، تسهیل روند واردات و صادرات تجار افغان در بندر نواشِوا، از موضوعات مهمی بود که از سوی نورالدین عزیز مطرح شد.
نورالدین عزیزی دومین وزیر طالبان است که در کمتر از یک ماه به هند رفته است. پیش از این، امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان در سفر به دهلی با مقامات هندی روی گسترش روابط دیپلوماتیک و اقتصادی توافق کرده بود.
سفر وزیر خارجه طالبان به هند، تنشها میان این گروه و پاکستان را به طور بیسابقه افزایش داد و باعث شد دو طرف برای بیش از یک هفته در مرزها درگیر شوند.
به دنبال این درگیریها، پاکستان گذرگاهها را بست و طالبان هم اعلام کرد برای تجارت و ترانزیت راههای جدیدی جستجو میکند.
وزیر صنعت و تجارت طالبان هنگام سفر به دهلی گفت که هند برای محصولات افغانستان بازار مناسب است و بندر چابهار مصونترین مسیر برای تجارت است.
منابع دیپلوماتیک هندی گفتهاند سفر عزیزی فرصتی است تا دو طرف امکان افزایش سرمایهگذاری هند در بخش معادن و پروژههای برقآبی افغانستان را بررسی کنند. این منابع تایید کردهاند که افغانستان طی ماههای اخیر برای بخش عمده تجارت خارجی خود از بندر چابهار ایران استفاده کرده تا وابستگیاش به بندر کراچی پاکستان کاهش یابد.
رسانههای آلمانی روز پنجشنبه گزارش دادند که این پناهجویان از طریق برنامه اسکان مجدد دولت آلمان پذیرش و ویزا دریافت کردهاند.
یک زن جوان محروم از آموزش که در این پرواز حضور داشت، به رسانهها گفت: «در افغانستان دانشجوی پزشکی بودم و همیشه آرزو داشتم پزشک شوم. تنها خواسته من ادامه تحصیل در آلمان است.»
پس از تسلط طالبان در اگست ۲۰۲۱، دولت فدرال آلمان برنامههای ویژهای برای خروج کارمندان محلی افغان را آغاز کرد. احزاب ائتلافی سوسیالدموکرات و دموکرات مسیحی آلمان بعدا این روند پذیرش را متوقف کردند.
بسیاری از خانوادههای افغان ماهها و حتی سالها در اسلامآباد در انتظار پذیرش ماندهاند. اخیرا وزارت داخله آلمان اعلام کرد که آخرین پیشنهادهای مالی دولت فدرال به حدود ۶۵۰ نفر ارائه شده و ۶۲ مهاجر افغان در ازای دریافت پول، از رفتن به آلمان انصراف دادهاند.
با این حال، روند بازداشت و اخراج مهاجران افغان در پاکستان نیز به شدت ادامه دارد و اسلامآباد بارها اعلام کرده که تمام مهاجران افغان بدون مدرک اقامت را اخراج خواهد کرد.
سازمان بینالمللی دیدهبان حقوق بشر چهارشنبه، ۲۸ عقرب در گزارشی نوشت که هر محدودیت جدید طالبان، زنان افغان را بیشتر از پیش منزوی و از جامعه طرد میکند.
این سازمان افزود که زنان در هرات و سراسر کشور در برابر اعمال محدودیت توسط طالبان مقاومت کردهاند.
این سازمان از کشورهای جهان خواست که به صدای زنان افغان گوش داده و برای پاسخگو کردن طالبان فوراً اقدام کنند تا حقوق و آزادیهای آنها احیا شود.
اعمال محدودیتهای طالبان، از سوی زنان افغان و کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل متحد به عنوا «آپارتاید جنسیتی» شناخته شده است.
دیدهبان حقوق بشر نوشت که سرکوب زنان در هرات نشان دهنده الگوی وسیعتری از سیاستهای محدودکننده طالبان است.
طالبان پیش از این نیز به زنان در سراسر کشور دستور داده حجابیهایی را به تن کنند که تمام بدن و صورت آنها را بپوشاند. همچنین قانون امر به معروف طالبان صدای زنان را «عورت» دانسته و حضور همراه مرد «محرم» در اماکن عمومی را الزامی کرده است.
طالبان در ۱۴ عقرب در هرات از ورود زنان بدون برقع در شفاخانه مرکزی ولایت و سپس در دیگر نهادهای دولتی جلوگیری کرد و تعدادی از زنان را لتوکوب کرد.
بربنیاد گزارشها، از آن زمان تاکنون زنان هرات بدون چادری؛ پوشش مورد نظر طالبان نمیتوانند از خدمات دولتی در سراسر این ولایت بهرهمند شوند و در اماکن عمومی حضور یابند.
اجباری کردن پوشش چادری برای زنان در هرات، واکنشهای بسیاری از سازمانهای بینالمللی و حقوق بشری را برانگیخته است.
سازمان پزشکان بدون مرز در روزهای نخست اعمال این محدودیت از کاهش ۲۸ درصدی مراجعان زن به مراکز صحی خبر داد.
سازمان عفو بینالملل پیشتر گفته بود که طالبان زنان و دختران را از تمامی عرصهها حذف و زندگی را برای آنها غیرقابل تحمل کرده است.
