منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که پس از سومین دور مذاکرات طالبان و پاکستان در استانبول که بدون نتیجه پایان یافت، هیچ تماس مستقیمی بین طرفین انجام نشده است. به گفته منابع، اداره طالبان در حال بررسی کاهش سطح روابط با پاکستان است.
طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان جمعه، ۳۰ عقرب در یک نشست خبری گفت مسئله افغانستان همچنان یک موضوع مهم برای پاکستان و ثبات منطقهای است. او تاکید کرد که پاکستان خواهان یک افغانستان «صلحآمیز، پایدار، دوستانه و مرفه» است.
خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان پیشتر گفت که گفتوگوها میان اسلامآباد و طالبان در استانبول به بنبست کامل رسیده و فعلاً هیچ برنامهای برای دور بعدی مذاکرات وجود ندارد. او گفت «بازگشت ما با دست خالی نشانه آن است که حتی میانجیها نیز دیگر به طالبان افغانستان امیدی ندارند.»
پس از آن ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان شکست مذاکرات استانبول را تایید کرد. او در ۱۷ عقرب در اکس نوشت که مذاکرات با پاکستان در استانبول «هیچ نتیجهای» نداشت. ذبیحالله مجاهد در عین حال گفت که اداره طالبان به «هیچکسی اجازه نخواهد داد که از قلمرو افغانستان علیه کشور دیگری استفاده کند.»
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان گفت: «ما از رژیم طالبان افغان میخواهیم که مسئولانه عمل کند، به تعهدات خود پایبند بماند و برای ریشهکن کردن تروریسم از خاک افغانستان تلاش کند.»
آقای اندرابی گفت پاکستان معتقد است که سیاستهای تفرقهانگیز بلوکی و رقابت قدرتهای بزرگ برای آینده قابل دفاع نیست. او همچنین تاکید کرد که جنگهای تجاری، ناامنی غذایی، افزایش تورم، افزایش نابرابریهای اقتصادی، اختلال تأمین انرژی و تغییرات اقلیمی بیثباتی در منطقه را تشدید میکند.
پیش از آن، در آستانه سومین نشست استانبول، گزارش حاکی از آن بود که امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، «شش بار با همتای پاکستانی خود تلفنی گفتوگو کرده است.»
هرچند اداره طالبان «شش بار تماس تلفنی» امیرخان متقی با اسحاقدار را تکذیب کرد، اما منابع میگویند که در جریان تماسهایی که بین طرفین در جریان مذاکرات انجام شده بود، تاکید شد که اگر طالبان افغانستان سه پرسنل امنیتی بازداشت شده پاکستان را به عنوان نشانهای از حسن نیت آزاد کنند، پاکستان بازگشایی مرز با افغانستان را بررسی خواهد کرد.
به گفته منابع، در حال حاضر اداره طالبان خواهان این است که پاکستان تضمینهای محکمی مبنی بر عدم بسته شدن مجدد مرز ارائه دهد.
این در حالی است که جوامع تجاری افغانستان و پاکستان از اداره طالبان و اسلامآباد خواهان بازگشایی مرزها شدهاند تا حداقل کالاهای گیر افتاده در دو طرف مرز آزادانه جابجا شوند. مسدود ماندن مرزها به تاجران خسارات مالی وارد کرده است.
طالبان همچنین اعلام کرد که به دلیل بسته شدن گذرگاهها توسط پاکستان، در پی جستجوی بدیل برای تجارت است. طالبان واردات دارو از پاکستان را منع کرده و از تاجران خواسته است به جای پاکستان، مسیرهای تازه پیدا کنند.
طالبان میگوید بندر چابهار مسیر مصونتر برای تجارت است و هیئت طالبان برای افزایش تجارت از این مسیر به ایران و هند سفر کرده است.
اتاق مشترک بازرگانی و صنعت پاکستان-افغانستان میگوید تجارت دوجانبه سالانه ظرفیت بیش از ۵ میلیارد دالر را دارد، اما حجم تجارت بهدلیل اختلال مکرر در گذرگاهها، کمتر از یک میلیارد دالر کاهش یافته است.
معاون وزارت خارجه هند در امور افغانستان، ایران و پاکستان است. او گفت: «خوشحالم اعلام کنم که گذرگاه هوایی حمل و نقل باری در مسیرهای کابل-دهلی و کابل-آمریتسار فعال شده و پروازهای باری در این مسیرها بهزودی آغاز خواهد شد.»
به گفته او، این اقدام نشاندهنده احیای روابط مستقیم تجاری هند با افغانستان است و انتظار میرود حرکت کالا بین دو کشور افزایش یافته و روابط تجاری تقویت شود.
این مقام هندی همچنین گفت: «تمام تشریفات از جانب ما انجام شده است. ما منتظر دریافت تمامی مدارک از طرف آنها (افغانها) هستیم. پس از تکمیل پروازهای باربری آغاز خواهد شد.»
این تصمیم در جریان سفر نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت طالبان به دهلی اتخاذ شده است.
وزارت امور خارجه هند از سفر هیئت طالبان استقبال کرده و تاکید کرده است که این اقدام بخشی از حمایت مستمر هند از توسعه و رفاه مردم افغانستان است.
این اقدام در حالی انجام شده است که روابط تجاری افغانستان با پاکستان در پی درگیریهای اخیر، متوقف شده است. طالبان در ماههای گذشته بخش عمدهای از صادرات و واردات خود را از مسیر پاکستان به ایران و کشورهای آسیای مرکزی منتقل کرده است.
چهارمین مجمع وزیران اتحادیه اروپا – هند و اقیانوس آرام در روزهای پنجشنبه و جمعه، ۲۹ و ۳۰ عقرب با حضور حدود ۷۰ وزیر و نماینده بلندپایه از اتحادیه اروپا و کشورهای منطقه در بروکسل برگزار میشود.
وزارت خارجه آلمان با انتشار تصاویری از این دیدار اعلام کرد که برلین قصد دارد تبادلات دوجانبه خود با اسلامآباد را تقویت کند. با این حال، در بیانیه منتشرشده به جزئیات گفتوگوهای مربوط به افغانستان اشارهای نشده است.
پیش از این گزارش شده بود که برلین با اسلامآباد در حال گفتوگو است تا افغانهایی را که از پاکستان اخراج شده بودند دوباره به این کشور بازگرداند. هنوز مشخص نیست که آیا این موضوع در دیدار وزیران خارجه دو کشور مطرح شده است یا خیر.
در افغانستان اولین بار نشرات تلویزیونی با تاسیس رادیو تلویزیون ملی در سال ۱۹۷۸ میلادی در زمان حکومت کمونیستی تحت حمایت شوروی آغاز شد؛ رسانهای که اکنون تحت کنترول طالبان فعالیت میکند.
طالبان در بیش از چهار سال گذشته، به دستور رهبر خود، هبتالله آخنداده، تلاش کرده رسانههای تصویری افغانستان را محدود یا حتی متوقف کند. قانون موسوم به امر به معروف و نهی از منکر طالبان، پخش تصویر موجودات زنده را منع کرده است.
این قانون را رهبر طالبان در ماه اسد پارسال «توشیح» کرد که در کنار محدودیتهای گسترده علیه رسانه، سایر حقوق و حریم خصوصی شهروندان به ویژه زنان را نقض میکند.
در ماه جوزای سال جاری، یک عضو دفتر طالبان در قطر به افغانستان اینترنشنال گفت: «ملا هبتالله در تمام عمر خود هرگز به رادیو گوش نداده، تلویزیون تماشا نکرده و با رسانههای دیجیتال مدرن تماس نداشته است.»
با این حال، منابع دیگر از میان طالبان گفته بودند که هبتالله آخندزاده «به ندرت رادیو گوش میدهد.»
به گفته مرکز خبرنگاران افغانستان، طالبان در راستای اجرای قانون امر به معروف، پخش موجودات زنده را در بیش از ۲۰ ولایت افغانستان ممنوع کرده است. اقدامی که نقض آزادی بیان و تداوم سرکوب رسانهها در افغانستان تحت کنترول طالبان خوانده شده است.
علاوه بر ممنوعیت پخش تصویر موجودات زنده، طالبان به طور گستردهای سانسور را در افغانستان حاکم کرده است. تمام رسانههای داخلی زیر نظارت و هدایت طالبان فعالیت میکنند و حاکمان کابل، کوچکترین انتقاد را برنمیتابند.
دیدهبان حقوق بشر در گزارشی در اوایل ماه جاری اعلام کرد که طالبان در چهار سال گذشته آزادی رسانه و بیان را در افغانستان بهگونه کامل از میان برده است.
این سازمان گفت که پس از بازگشت طالبان به قدرت، روزنامهنگاران افغان با موجی از بازداشت، سانسور، شکنجه و خودسانسوری اجباری روبهرو شدهاند.
در این گزارش آمده است که استخبارات طالبان و وزارت امر به معروف و نهی از منکر تمام محتوای رسانهای را زیر نظارت دارند و کوچکترین انتقاد از مقامهای طالبان میتواند به بازداشت یا شکنجه خبرنگاران بینجامد.
