آصف درانی: اسلام طالبان در پاکستان جا ندارد

مقام‌های پولیس واشنگتن می‌گویند که مظنون بدون درگیری لفظی، دو سرباز را «کمین» گرفت و از ناحیه سر هدف قرار داد.

منابع امریکایی گزارش داده‌اند که مهاجم با یک تفنگچه تیراندازی کرده و این سلاح پس از رویداد توسط تیم‌های تحقیق ضبط شده است.

رحمان‌الله لکنوال نیز با شلیک گلوله زخمی شده است. مجله تایم و ان‌بی‌سی با استناد به منابع امنیتی، می‌گویند که او چهار گلوله خورده، اما جراحاتش «غیرمرگبار» بوده است.

دوست لکنوال: باورم نمی‌شود

به گزارش نشریه تایم که از قول یکی از نزدیکان او نشر شده، لکنوال در ولایت خوست در شرق افغانستان بزرگ شده و از آنجا به ارتش افغانستان پیوسته است.

بر اساس همین روایت، او بخشی از دوره خدمتش را در ولایت قندهار و در کنار نیروهای ویژه امریکا سپری کرده است.

همین منبع تأکید کرده است که او و رحمان‌الله لکنوال به‌عنوان سربازان همکار نیروهای امریکایی «هدف مستقیم طالبان» بودند و پس از تسلط طالبان در سال ۲۰۲۱ زندگی‌شان با خطر جدی روبه‌رو شد.

این فرد در گفت‌وگو با ان‌بی‌سی گفته است: «ما کسانی بودیم که طالبان در افغانستان ما را هدف می‌گرفت. باورم نمی‌شود که او ممکن باشد چنین کاری کرده باشد.»

وی گفته است آخرین بار که چند ماه پیش با رحمان‌الله لکنوال صحبت کرده، او برای شرکت آمازون و برنامه «آمازون فلکس» کار می‌کرد؛ نوعی کار توزیع کالا که رانندگان در آن با موتر شخصی بسته‌ها را منتقل می‌کنند. آمازون تا زمان نشر این گزارش‌ها به درخواست‌های رسانه‌ها برای ارائه توضیح در این باره پاسخ نداده است.

جان رتکلیف، رئيس سازمان اطلاعات مرکزی امریکا، به فاکس‌نیوز گفت فرد مظنون با نهادهای دولتی امریکا در افغانستان، از جمله سازمان سیا، همکاری کرده بود.

او گفت: «پس از خروج فاجعه‌بار بایدن از افغانستان، دولت بایدن در سپتامبر ۲۰۲۱ انتقال فرد مظنون به تیراندازی را با استناد به همکاری پیشین او با دولت امریکا، از جمله سازمان اطلاعات مرکزی، به‌عنوان عضو یک نیروی همکار در قندهار توجیه کرد؛ همکاری‌ای که مدت کوتاهی پس از تخلیه آشفته پایان یافت.»

خویشاوند رحمان‌الله لکنوال گفته است که در ماه‌های اخیر ارتباط‌شان قطع شده بود و او دقیق نمی‌داند در زندگی روزمره لکنوال چه تغییراتی رخ داده است. این فرد به ان‌بی‌سی گفته است: «نمی‌دانم چه شد. به کمک شما نیاز دارم تا بفهمم چرا چنین چیزی اتفاق افتاد.»

گزارش ان‌دی‌تی‌وی، به نقل از منابعی در اداره طالبان، می‌گوید که رحمان‌الله لکنوال در گذشته عضو «یونیت ۰۱» بوده است؛ واحدی از نیروهای ویژه دولت پیشین که به‌گفته این گزارش، توسط نهادهای استخباراتی امریکا آموزش و تجهیز می‌شد. همین منابع ادعا کرده‌اند شماری از اعضای پیشین این واحد با مشکلات روانی روبه‌رو بوده‌اند و در مواردی این وضعیت به خودکشی یا خشونت انجامیده است. این ادعاها تاکنون از سوی مقام‌های امریکایی تأیید نشده است.

گزارش‌های تایم و ان‌بی‌سی، از قول یکی از اقارب او و مقام‌های امنیتی، تصویر مشابهی از زندگی لکنوال در امریکا ارائه می‌کنند. بر اساس این روایت، او پس از ورود در شهر بلینگهام، در ایالت واشنگتن اسکان یافت و همراه با همسر و پنج فرزندش در آن‌جا زندگی می‌کرد.

چگونه به امریکا رفت و چه وضعیت حقوقی داشت؟

بر اساس اسناد و اظهارات مقام‌های امریکایی، رحمان‌الله لکنوال در سپتامبر ۲۰۲۱، چند ماه پس از خروج نیروهای امریکایی از افغانستان و تسلط طالبان، در چارچوب برنامه «عملیات استقبال از همکاران» وارد امریکا شد؛ برنامه‌ای که برای انتقال و اسکان افغان‌های «آسیب‌پذیر» و همکاران محلی نیروها و دیپلومات‌های امریکایی ایجاد شده بود.

به گفته وزارت امنیت داخلی امریکا، او در بدو ورود به‌عنوان دارنده «پذیرش بشردوستانه» قبول شد. جواز اقامت موقتی که اجازه بود و باش و کار محدود را فراهم می‌کند.

به نقل از سی‌ان‌ان، لکنوال در سال ۲۰۲۴ درخواست پناهندگی داد و این درخواست در اپریل ۲۰۲۵ پذیرفته شد و از آن زمان به‌عنوان پناهنده به‌طور قانونی در امریکا زندگی می‌کرد.

در پی تیراندازی اخیر، اداره خدمات شهروندی و مهاجرت امریکا اعلام کرد بررسی تمام درخواست‌های مهاجرتی مربوط به شهروندان افغانستان «تا اطلاع ثانوی» متوقف شده است. اقدامی که مستقیماً با نام لکنوال و این رویداد پیوند داده شد و واکنش نهادهای مدافع حقوق مهاجران افغان را برانگیخت.

مقام‌های ضدتروریسم ایالات متحده گفته‌اند اداره تحقیقات فدرال (اف‌بی‌آی) این رویداد را به‌عنوان یک «اقدام احتمالی تروریستی» بررسی می‌کند، اما تاکنون انگیزه مشخصی برای حمله اعلام نشده است.

مسئولان تأیید کرده‌اند که رحمان‌الله لکنوال تنها مهاجم صحنه بوده و هیچ مظنون دومی شناسایی نشده است.

غلامحسین مظفری استاندار خراسان رضوی ایران گفته است کارخانه‌های قند، شرکت‌های مشاوره‌ای و سرمایه‌گذاران خصوصی در ایران می‌توانند در این طرح حضور داشته باشند تا کشت چغندر، نهاده‌های دامی و دانه‌های روغنی گسترش پیدا کند.

او گفته است دانه‌های روغنی اکنون از امریکای لاتین وارد می‌شود، در حالی که امکان کشت آن در منطقه وجود دارد. به گفته وی، اگر شرکت مشترک ساخته شود، محصولات دیگری مثل پنبه‌دانه و سویا هم می‌تواند در دو سوی مرز تولید شود و کارخانه‌های روغن‌کشی ایران فعال شوند.

مظفری گفته است که صنایع ریسندگی و بافندگی هم در خراسان رضوی وجود دارد و این همکاری می‌تواند زنجیره تولید پوشاک را تکمیل کند. او پیشنهاد کرده است که این ساختار در قالب یک کنسرسیوم مشترک با مشارکت سرمایه، زمین و آب شکل بگیرد.

نوراحمد اسلام‌جار، والی طالبان در هرات نیز گفته است که مصرف ماهی در افغانستان حدود ۱۱۲ هزار تُن است، اما تولید داخلی تنها ۱۲ هزار تُن است و نزدیک به ۱۰۰ هزار تُن از طریق واردات، بیشتر از کابل و پاکستان، تأمین می‌شود.

او گفت موضوع افزایش تولید ماهی در افغانستان برای پیگیری جدی به مرکز بازتاب داده شده و توسعه تولید عسل هم در دستور کار است.

او گفته است که افزایش تعاملات اقتصادی، به‌ویژه در بخش کشاورزی و تولیدات وابسته، می‌تواند اعتماد و رشد متوازن برای دو طرف ایجاد کند.

عابدالله فاروقی چهارشنبه، پنجم قوس، در یک نوار ویدیویی گفت که این هیئت با والی ولایت مختاری کوهستان تاجیکستان، معاون امنیت ملی در امور سرحدات و دیگر مسئولان امنیتی تاجیکستان دیدار و گفت‌وگو کند.

این مقام طالبان اضافه کرد که عبدالمنان حسان، معاون نظامی ریاست عمومی پولیس سرحدی اداره طالبان نیز، در ترکیب این هیئت حضور دارد.

حکمت‌الله آخندزاده، رئیس آب و انرژی طالبان در بدخشان نوشت که این هئیت در دیدار با مقامات تاجیکستانی به توافقات مهمی دست یافته است. به گفته او، دو طرف درباره جلوگیری از رفت‌آمد‌های غیرقانونی، تبادل اطلاعات استخباراتی، ایجاد بازارهای مشترک مرزی و تقویت اعتماد دوجانبه به توافق رسیده‌اند.

پیشتر یک هیئت بلندپایه تاجیکستان در ۲۶ عقرب به کابل سفر کرده و با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان دیدار و گفت‌وگو کرد. طالبان اعلام کرد که با این هیئت درباره تقویت و گسترش مناسبات در زمینه‌های مختلف، به ویژه روابط دیپلوماتیک و همکاری‌های اقتصادی بحث و تبادل نظر کرده‌ است.

• 

  هیئت تاجیکستانی با وزیر خارجه طالبان دیدار کرد

پیش از این، یوسف وفا، والی طالبان در بلخ و از چهره‌های نزدیک به هبت‌الله به دعوت تاجیکستان، به دوشنبه سفر کرده بود. این مقام طالبان در سفرش به دوشنبه خواستار تحویل سفارت افغانستان شد.

تاجیکستان از جمله کشورهای آسیای میانه است که کمترین روابط دیپلوماتیک را با طالبان دارد.

حضور و فعالیت گروه‌های تروریستی در افغانستان، نگرانی‌های امینتی را برای کشورهای همسایه ایجاد کرده است.

محمد صادق خان، نماینده ویژه پاکستان در امور افغانستان و یوسف شریف‌زاده، سفیر تاجیکستان در اسلام‌آباد، روز سه‌شنبه درباره افغانستان و تقویت همکاری‌ها برای مقابله با تروریسم گفت‌وگو کردند. تضمین امنیت و ثبات منطقه از دیگر مباحث مطروحه در این دیدار بوده است.

او تاکید کرد که تلاش‌ها جریان دارد تا روند انتقال این افراد تا پایان سال جاری میلادی تکمیل شود، اما در مورد تکمیل قطعی آن وعده نداد.

به گفته او، احتمال دارد بخشی از انتقال‌ها در ماه‌های جنوری و فبروری سال آینده انجام شود. دوبریندت افزود افغان‌هایی که وعده پذیرش الزام‌آور دارند و بررسی‌های امنیتی‌شان تکمیل شده است، به آلمان منتقل خواهند شد.

برگزاری این نشست فوق‌العاده پس از نگرانی‌ها درباره سرنوشت حدود ۱۹۰۰ افغان انجام شد که با وجود داشتن تاییدیه رسمی پذیرش، همچنان در پاکستان در انتظار انتقال به آلمان هستند. پاکستان هشدار داده است که اگر این افراد تا پایان سال میلادی منتقل نشوند، ممکن است آنها را اخراج کند.

در این نشست، امریش، نماینده حزب سبزها، به شدت از عملکرد وزیر داخله انتقاد کرد و گفت که دوبریندت از ارائه پاسخ‌های واضح به پارلمان خودداری کرده است. این حزب نشست فوق‌العاده را برای دریافت توضیحات روشن از دولت فدرال درباره برنامه مشخص برای آینده این افراد درخواست کرده بود.

از سوی دیگر، حکومت آلمان پیش‌تر از برخی افراد دارای وعده پذیرش خواسته بود که در بدل دریافت پول از آمدن به آلمان صرف‌نظر کنند. تاکنون بیش از ۶۰ نفر با این پیشنهاد موافقت کرده‌اند، اما اکثریت چنین درخواستی را نپذیرفته‌اند.

به گفته درانی، هنوز نمی‌توان گفت این مشکل با طالبان حل می‌شود یا بدون طالبان.

درانی افزود: «ما امیدواریم این مسائل[تی‌تی‌پی] با همکاری و حضور طالبان در قدرت حل شود.»

آصف درانی روز چهارشنبه، پنجم قوس در گفت‌وگو با افغانستان اینترنشنال تاکید کرد که اعضای تی‌تی‌پی در افغانستان آزادانه رفت‌وآمد می‌کنند و حتی شماری از افغان‌ها نیز به این گروه پیوسته‌اند.

او می‌گوید حملاتی که از خاک افغانستان علیه پاکستان انجام می‌شود «توسط طالبان افغان تسهیل می‌شود»، اما رویدادهایی که داخل پاکستان رخ می‌دهد «به طالبان ربطی ندارد و با آنان مطرح نمی‌شود.»

درانی با اشاره به دگرگونی‌های سیاسی افغانستان گفت این کشور در چهار دهه اخیر بارها شاهد تغییر رژیم بوده و حکومت طالبان نیز «ابدی نیست.»

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که روابط دو طرف پس از بسته‌شدن مرزها، توقف تجارت و حملات هوایی در شرق افغانستان، به پایین‌ترین سطح رسیده است. پاکستان حمله هوایی را رد کرده اما همواره گفته است حق دارد برای حملات تروریستی که از خاک افغانستان انجام می‌شود، پاسخ بدهد.

تغییر رژیم در کابل

نماینده ویژه پیشین پاکستان در امور افغانستان، می‌گوید رفتار طالبان دلیل اصلی تیرگی روابط با پاکستان است. آصف درانی تاکید کرد که طالبان با حمایت از تی‌تی‌پی و بی‌توجهی به نگرانی‌های منطقه، خود را به سمت انزوا و زوال می‌برند.

درانی تاکید کرد کسانی که در پاکستان از بازگشت طالبان به قدرت خوشحال بودند «اشتباه می‌کردند» و افزود کسانی که حالا هم وارد «خصومت لفظی» با طالبان می‌شوند نیز مسیر درستی را نمی‌روند. به گفته او، مشکل اصلی پاکستان با طالبان، «مهار تی‌تی‌پی» است، روندی که زمان‌بر خواهد بود.

او حمایت خود از «تغییر رژیم» در افغانستان را رد کرد و توضیح داد تنها هشدار داده که «اقدامات طالبان آن‌ها را به سمت تغییر رژیم سوق می‌دهد.»

آقای درانی درباره نزدیکی طالبان با هند گفت افغانستان حق دارد با هر کشوری رابطه داشته باشد، اما این روابط نباید «علیه پاکستان» استفاده شود.

او افزود اگر طالبان تی‌تی‌پی را مهار کنند، پاکستان آماده است روابطش را با طالبان «مثل گذشته» بهبود بخشد. به باور او، طالبان افغان و تی‌تی‌پی از نظر فکری «به‌هم نزدیک‌اند و تفاوت چندانی ندارند».

پشتون‌ها واقعیت پاکستان اند

این دیپلومات پاکستانی ادعاها درباره تبعیض علیه پشتون‌ها در پختونخوا را «مزخرف» خواند و گفت همه اقوام در پاکستان از حقوق مساوی برخوردارند.

نماینده پیشین پاکستان ادعای پیوستن پشتون های پاکستان به افغانستان را رد کرد. او گفت که پشتون‌ها واقعیت پاکستان اند و تمایلی برای پیوستن به افغانستان ندارد.

او گفت: «پشتون‌های پاکستان به افغانستان به عنوان یک الگو نگاه نمی کنند. برعکس این موضوع صادق است. پشتون‌های پاکستان یک الگو برای مردم افغانستان هستند. اکثریت پشتون ها نمی‌خواهند به افغانستان بپیوندند. مرز افغانستان و پاکستان مرز بین المللی است.»

او تأکید کرد بحران فعلی میان طالبان و پاکستان «قابل حل» است و گفت: «این نخستین‌بار نیست که پاکستان با چنین چالش‌هایی روبه‌رو می‌شود و مشکلات در گذشته هم حل شده‌اند.»