کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل متحد در بیانیهای از حکومتها خواستهاند «آپارتاید جنسیتی» در افغانستان را بهعنوان بخشی از کنوانسیون پیشگیری و مجازات جرایم علیه بشریت بهرسمیت بشناسند.
در بیانیه کارشناسان سازمان ملل که روز دوشنبه ۲۹ جدی منتشر شده، آمده است که طالبان پس از بازگشت به قدرت در سال ۲۰۲۱، کارزاری سیستماتیک و نهادینهشده برای حذف زنان و دختران افغان به راه انداخته است. کارزاری که به گفته این کارشناسان با ممنوعیت آموزش دختران پس از صنف ششم، محدودیت شدید حق کار زنان و حذف عملی آنان از زندگی عمومی همراه بوده است.
در این بیانیه، از حکومتها خواسته شده است افزون بر درج آپارتاید جنسیتی در متن معاهده، از عادیسازی حاکمیت طالبان جلوگیری کنند، مسیرهای امن و درازمدت مهاجرتی برای زنان و دختران افغان ایجاد کنند و از نهادهای مدنی به رهبری زنان حمایت پایدار کنند.
فعالان حقوق زن افغانستان بارها هشدار داده اند بدون حضور مستقیم و موثر زنان افغان در روندهای بینالمللی، هیچ سازوکار عدالتمحور نمیتواند بازتابدهنده واقعیتهای موجود این کشور باشد.
استقبال فوزیه کوفی از بیانیه کارشناسان سازمان ملل
فوزیه کوفی، از چهرههای سرشناس فعال حقوق زنان، از اعلامیه کارشناسان حقوق بشر حمایت کرده و از دولتها خواسته بر اساس خواست این کارشناسان، آپارتاید جنسیتی را در افغانستان بهرسمیت بشناسند.
او روز دوشنبه ۲۹ جدی در حساب کاربری خود در اکس نوشت که مشارکت واقعی زنان افغانستان در روندهای بینالمللی عدالت، شرط اساسی هرگونه تلاش برای پاسخگویی و جلوگیری از تداوم نقض گسترده حقوق بشر در این کشور است.
طالبان پس از بازگشت دوباره به افغانستان قوانین سختگیرانهای علیه زنان در این کشور وضع کرده است. این گروه آموزش دختران را پس از صنف ششم ممنوع کرده و در عمل، راه دسترسی میلیونها دختر به آموزش متوسطه و عالی را بسته است.
زنان بهگونه گسترده از کار در ادارههای دولتی، نهادهای غیرحکومتی، رسانهها و بسیاری از بخشهای خصوصی منع شدهاند.
حضور زنان در فضای عمومی توسط این گروه بهشدت محدود شده و سفر بدون محرم، حضور در پارکها، ورزشگاهها، حمامهای عمومی و بسیاری از فضاهای اجتماعی ممنوع یا محدود شده است.
همچنان تمام اشکال مشارکت سیاسی و مدنی زنان توسط طالبان از میان برداشته شده و هیچ زنی در ساختار تصمیمگیری طالبان حضور ندارد.
اهداکنندگان جایزه «زاید برای همبستگی انسانی»، از خانم زرقا یفتلی برای فراهم کردن منابع آموزشی و ارایه خدمات برای زنان و دختران افغان ستایش کردهاند.
در بیانیه بنیاد جایزه زاید آمده است که خانم یفتلی به تاسیس دهها مکتب و تصویب قوانین محافظت از خانواده، زنان و کودکان کمک کرده است.
طالبان پس از بازگشت به قدرت، دروازه مکتبها را به روی دختران بسته است. صندوق کودکان سازمان ملل در ماه سنبله اعلام کرد که امسال بیش از ۲.۲ میلیون دانش آموز دختر در افغانستان از تحصیل محروم شدهاند.
یونیسف منع آموزش دختران و زنان افغان را «یکی از بیعدالتیهای بزرگ دوران ما» توصیف کرده است.
در حالیکه فشارهای بین المللی برای بازگشایی مکاتب دخترانه بی نتیجه مانده است، کسانی چون یفتلی تلاش کردهاند که از راههای غیررسمی، مانند آموزش آنلاین، به تحصیل دختران کمک کنند.
زرقا یفتلی درباره دریافت این جایزه گفت که پیامی امیدبخش برای دختران، بهویژه دانشجویان مکاتب آنلاین دارد.
به طور عمومی، سازمان ملل تخمین می زند که ۴ میلیون کودک در افغانستان به مکتب نمیروند. آنها به علت فقدان مکتب مناسب و معلم کافی، به خصوص معلم زن از آموزش باز ماندهاند. سازمان ملل می گوید که مشکلات اقتصادی خانوادهها باعث شده است که کودکان به جای درس، به طور اجباری کار کنند.
در گزارش مشترک اخیر یونیسف و یونسکو از کیفیت تدریس در مکاتب انتقاد شده است. چنانچه، بیش از ۹۰ درصد کودکان ۱۰ ساله توان خواندن یک متن ساده را ندارند.
جایزه زاید برای همبستگی انسانی از سال ۲۰۱۹ تاکنون به ۱۹ نفر به دلیل سهم شان در ترویج صلح و همزیستی انسانی اهدا شده است. این جایزه به پاس فعالیتهای بشردوستانه شیخ زاید آل نهیان، بنیانگذار امارات متحده تاسیس شده است.
امسال، جایزه شیخ زاید به رهبران ارمنستان و آذربایجان به خاطر امضای توافقنامه صلح نیز اهدا شده است. در بیانیه این جایزه آمده است که روند صلح میان این دو کشور نشان میدهد که آشتی یک اقدام ممکن و پایدار است.