هدایتالله هدایت، معاون طالبان در رادیو- تلویزیون ملی افغانستان پس از انفجار روز دوشنبه در شهر نو کابل، گفت که در اثر بیاحتیاطی کارمندان یک رستورانت بالون گاز منفجر شده است. آقای هدایت تاکید کرد که این انفجار «خوشبختانه تاوان مالی زیاد ندارد و فقط رستورانت زیان سطحی دیده است.»
برخی از رسانههای داخلی نیز در آن زمان به نقل از مقامهای طالبان نوشتند که یک بالون گاز در کوچه گلفروشی شهر نو کابل منفجر شده است.
افغانستان اینترنشنال بعد از ظهر روز دوشنبه با نشر ویدیوهایی به نقل از شاهدان عینی گزارش داد که یک مهاجم انتحاری شهروندان چینی را در رستورانت چینی «مکرونی گوشت گاو لانژو» واقع در شهر نو کابل هدف قرار داده است.
ساعاتی بعد از این رویداد شفاخانه ایمرجنسی در کابل تایید کرد که دستکم هفت نفر در این رویداد کشته و ۱۳ نفر دیگر زخمی شدند. دستکم یک نفر از قربانیان شهروند چین بود.
ساعاتی بعد از انفجار، سفارت چین در کابل اذعان کرد که این رویداد «تلفات قابل توجهی» برجای گذاشته است و وضعیت امنیتی در افغانستان در حال حاضر شدیدا پیچیده است. چین از شهروندان خود خواست به افغانستان سفر نکنند و از چینیهایی که هنوز در افغانستان هستند خواست اقدامات امنیتی را تقویت کنند.
خالد زدران، سخنگوی پولیس طالبان در کابل نیز بعدا تایید کرد که این انفجار یک حمله بوده و تلفات را تایید کرد.
در نهایت داعش خراسان مسئولیت این حمله را به عهده گرفت و گفت برای هدف قرار دادن شهروندان چینی عملیات انتحاری انجام داده است.
این نخستین باری نیست که یک مقام طالبان برای پنهانکردن ضعفهای امنیتی این گروه، اطلاعات نادرست و غیرواقعی منتشر میکند.
بمباران کابل با جنگندههای پاکستانی یا آتشسوزی تانک تیل
در ۲۳ میزان ۱۴۰۴ جنگندههای پاکستانی در آسمان کابل پرواز کردند و نقاطی در پایتخت افغانستان را بمباران کردند. ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، اما سعی کرد حقیقت را پنهان کند.
آقای مجاهد در صفحه اکس خود نوشت: «در شهر کابل یک تانکر تیل انفجار کرده که به علت آن آتشسوزی به میان آمده. کسی تشویش نکند.»
در همان روز باشندگان کابل با فرستادن ویدیوهایی به افغانستان اینترنشنال گزارش دادند که بعد از پرواز جنگندههایی در آسمان کابل انفجار رخ داد.
انفجار بالون گاز یا ترور دستیار رئیس کل استخبارات
مولوی نعمان، دستیار عبدالحق وثیق، رئیس عمومی استخبارات طالبان در ماه جدی در خانهاش در بتخاک کابل کشته شد. اعضای طالبان گفتند که او «براثر انفجار بالون گاز» در خانهاش جان باخته است.
باشندگان محل در بتخاک کابل اما به افغانستان اینترنشنال گفتند که مولوی نعمان در یک حمله پهپادی یا راکتی در کابل کشته شده است. یک شاهد عینی که در نزدیکی خانه مولوی نعمان زندگی میکند، به افغانستان اینترنشنال گفت اتاق طبقه دوم این خانه که یاور وثیق و مهمانش در آن حضور داشتند، به صورت کامل از بین رفته است.
او میگوید این حمله «بسیار هدفمند و حسابشده بوده است.»
به گفته این شاهد، یک مهمان نیز همراه مولوی نعمان بود که در این حمله کشته شده است.
او افزود نیروهای طالبان پس از حادثه فورا وارد عمل شدند و با حضور در محل، تصاویری را که مردم و همسایگان در هنگام حادثه ثبت کرده بودند، حذف کردند.
انفجار بالون گاز یا حمله هوایی در خوست
در ماه حوت ۱۴۰۱ یک انفجار در یک هتل در ولایت خوست رخ داد.
مقامات محلی طالبان در آن زمان گفتند که این انفجار در یک هتل رخ داده و ناشی از انفجار بالون گاز بوده است. باشندگان محل اما گفتند این «حمله» در محل اقامت اعضای تحریک طالبان پاکستان صورت گرفت.
آن زمان، منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که پس از وقوع انفجار، طالبان محل حادثه را بستند و به باشندگان محل اجازه گرفتن عکس و ویدیو ندادند.
طالبان گفته در این حادثه دو نفر زخمی شدهاند، اما منابع محلی گفتند حداقل پنج نفر در این انفجار زخمی شدند.
پیش از این، مقامات پاکستان گفته بودند در صورت عدم اقدام طالبان افغانستان، پاکستان برای سرکوب تحریک طالبان پاکستانی در خاک افغانستان اقدام خواهد کرد.
بودجه میلیونی رسانهای طالبان برای پنهانکردن حقیقت
افغانستان اینترنشنال در یک گزارش ویژه با بررسی بودجه توسعهای طالبان دریافته است که این گروه تمرکز ویژهای بر جنگ اطلاعاتی و تقویت ماشین تبلیغاتی خود گذاشته است.
سهم رادیو و تلویزیون دولتی طالبان از بودجه توسعهای از سال ۱۴۰۱ تاکنون حدود ۱۴ برابر افزایش یافته است. براساس آمارها، بودجه توسعهای رادیو و تلویزیون طالبان در سال ۱۴۰۳ به ۹۱ میلیون افغانی رسیده است؛ در حالی که این رقم در سال ۱۴۰۱ تنها هفت میلیون افغانی بود.
این افزایش چشمگیر نشان میدهد که طالبان، در غیاب رسانههای آزاد، بهصورت هدفمند در پی تقویت زیرساختهای رسانهای رسمی برای تحکیم روایت خود در فضای عمومی افغانستان هستند.
با این حال، شواهد موجود نشان میدهد که علیرغم این هزینههای قابلتوجه، رسانههای رسمی طالبان بهدلیل نشر اطلاعات نادرست و جعلی نتوانستهاند اعتماد مردم را به دست آورند.
الگوی کتمان حقیقت و نشر اطلاعات جعلی
این نمونهها نشان میدهد که طالبان برای پنهانکردن ضعفهای امنیتی و مدیریت بحرانها، به جای شفافیت و پاسخگویی، به ساخت روایت جعلی و انتشار اطلاعات نادرست متوسل میشوند.
افزایش شدید بودجه رسانههای دولتی طالبان هم نشانه این است که این گروه جنگ اطلاعاتی را بهعنوان ابزار اصلی تحکیم قدرت در غیاب رسانههای آزاد جدی گرفتهاند، اما چون مردم به رسانههای طالبانی اعتماد ندارند، این تلاشها نتوانسته اعتماد عمومی را جلب کند.
طالبان با هزینه میلیونی تبلیغاتی سعی میکند واقعیتها را بپوشاند، اما شواهد میگویند این راهبرد در جذب اعتماد عمومی موفق نبوده است.
