سازمان خوراکه و کشاورزی ملل متحد (فائو) و بانک توسعه آسیایی اجرای پروژه امنیت غذایی ۱۰۰ میلیون دالری را در افغانستان آغاز کردند. هدف این پروژه مشترک، تقویت امنیت غذایی و احیای معیشتهای کشاورزی بیش از یک میلیون نفر از اقشار آسیبپذیر عنوان شده است.
فائو در خبرنامهای اعلام کرد که این برنامه طی دو سال آینده از بیش از ۱۵۱ هزار خانواده شامل بازگشتکنندگان از پاکستان و ایران، جوامع میزبان و خانوادههای آسیبدیده از زلزلهها و سیلابهای اخیر حمایت خواهد کرد.
در بخشی از خبرنامه آمده است که بلایای طبیعی پیدرپی، محصولات زراعی، داراییهای دامی و زیرساختهای آبیاری را نابود کرده و در عین حال، بازگشت گسترده مهاجران از کشورهای همسایه فشار مضاعفی بر جوامع میزبان از پیش آسیبپذیر وارد کرده است.
این پروژه با تمرکز بر احیای معیشتهای روستایی، حفاظت از دامها و بازسازی سیستمهای تولید کشاورزی، تلاش دارد پیامدهای بحرانهای پیدرپی مرتبط به تغییرات اقلیمی در افغانستان را کاهش دهد.
فائو میگوید کشاورزی همچنان ستون فقرات اقتصاد روستایی افغانستان است، اما بهرهوری پایین، دسترسی محدود به ابزارآلات، تخریب زیرساختهای آبیاری بر اثر بلایای طبیعی و بازگشت گسترده مهاجران، فشار سنگینی بر این بخش وارد کرده است.
در حالی که کمکهای اضطراری در سالهای گذشته تا حدی مانع گسترش ناامنی غذایی شده بود، پیشبینیها نشان میدهد که در سال ۲۰۲۶ بیش از ۱۷ میلیون نفر در افغانستان با ناامنی حاد غذایی روبهرو خواهند شد.
سازمان خوراکه و کشاورزی ملل متحد میگوید که از این میان ۴.۷ میلیون نفر در مرحله وضعیت اضطراری قرار خواهند داشت که با شکافهای گسترده در مصرف غذایی و سوءتغذیه حاد بالا شناخته میشود.
همچنین طبق بررسی فائو، تداوم خشکسالی، همراه با پیامدهای پیشبینیشده پدیده لانینا که موجب بارندگی کمتر از حد معمول و دمای بالاتر از میانگین تا اوایل ۲۰۲۶ خواهد شد، خطرات را بیش از پیش افزایش میدهد.
سازمان خوراکه و کشاورزی ملل متحد میگوید این ابتکار با تمرکز بر راهکارهای هوشمند اقلیمی و مردممحور، به دنبال افزایش تولیدات کشاورزی، بهبود امنیت غذایی و تغذیهای و تنوعبخشی به معیشتهای روستایی است.
در این میان، خانوادهها به سرپرستی زنان و ولایتهایی که بیشترین آسیب را از شوکهای اقلیمی و اقتصادی دیدهاند، در اولویت قرار دارند.
بانک توسعه آسیایی از سال ۲۰۲۲ تاکنون حدود ۲۶۵ میلیون دالر کمک بلاعوض از طریق فائو برای حمایت از بخش کشاورزی افغانستان اختصاص داده است.
به گفته این نهاد، در چارچوب این همکاری، بیش از ۵ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر از کمکهای کشاورزی و غذایی بهرهمند شدهاند.
این عضو پارلمان اروپا روز چهارشنبه، هشتم جدی در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «پاسخگویی طالبان در قبال جنایات آنها به تعویق افتاده است. هیچ روابطی برای عادیسازی طالبان پذیرفتی نیست.»
اصولنامه جزایی تازه طالبان با موجی از واکنشهای داخلی و بینالمللی روبهرو شده است. پیشتر استفان دوجاریک، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل در واکنش به این اصولنامه از طالبان خواست قوانین و فرمانهای تبعیضآمیز را لغو کند.
شورای علمای پاکستان نیز تاکید کرد که اصولنامه جزایی طالبان مطابق با آموزههای اسلامی تدوین نشده و «خلاف قرآن و سنت» است.
وزارت عدلیه طالبان اما هشدار داده است که هرگونه اعتراض به قوانین طالبان «جرم» است و معترضان به نهادهای عدلی و قضایی معرفی میشوند.
اصولنامه جزایی که رهبر طالبان آن را امضا کرده است، لتوکوب کودکان را جرم نمیداند، بردهداری را به رسمیت شناخته است، رقص را جرم، سنیها را مسلمان و دیگران را بدعتگذار اعلام کرده و قتل مخالفان طالبان را مجاز دانسته است.
این نوجوان پیشتر به کمک یک عضو قطعات خاص نیروهای امنیتی حکومت پیشین افغانستان از سرما نجات یافت و به یک «اتاق گرم» منتقل شد.
سفارت طالبان در تهران، روز پنجشنبه، ۹ دلو، در خبرنامهای همچینن نوشت که به ۱۰ شهروند افغانستان که دچار «یخزدگی شدید» و آسیب از ناحیه پاها در مرز ایران و ترکیه شده بودند، کمک نقدی و خدمات صحی ارائه کرده است.
تصاویر منتشرشده نشان میدهد که فضلمحمد حقانی، سفیر طالبان در تهران، در مقر سفارتخانه با این پناهجویان افغان دیدار کرده است.
طالبان همواره درباره شکنجه و مرگ پناهجویان افغان هنگام عبور غیررسمی از مرزها سکوت کردهاند. بسیاری از این افراد، بهدلیل فقر، نقض حقوق بشر و سرکوب گسترده در افغانستان تحت کنترول طالبان از طریق مسیرهای غیررسمی خطرناک مهاجرت میکنند.
نجات نوجوان افغان از مرگ در سرما
به تازگی ویدیویی در شبکههای اجتماعی وایرال شد که لحظه نجات نوجوانی به نام محمدآسیم را نشان میدهد که در لای برف در منطقهای در مرز ایران و ترکیه گیر مانده و پاهایش از شدت سرما کرخت شدهاند.
این نوجوان از سوی عمران شیرزاد، جوان ۲۵ ساله که از نظامیان حکومت پیشین است، نجات داده شده است. آقای شیرزاد به افغانستاناینترنشنال گفت آنروز با یک همراهش به نام جاوید میخواست از مرز ترکیه بگذرد که با این کودک یخزده روبرو شد.
در ویدیو دیده میشود که عمران شیرزاد از نوجوان میپرسد: «پسر کیستی؟» وی پاسخ میدهد: «رحمت.» سوال میکند: «قاچاقبرت کی بود.» و او پاسخ میدهد: «حاجی ظاهر.»
در ویدیو دیده میشود که عمران شیرزاد به این نوجوان میگوید: «مامایت زنده است، تا لحظهای که ما زنده باشیم مطمین باش که تو هم زنده خواهی بود.» جاوید نیز به او اطمینان میدهد که او را به خانهاش در ننگرهار خواهند رساند و نمیگذارند بمیرد.
عمران شیرزاد و جاوید نوجوان را بر دوش میکشند و از صحراهایی که پاها در برف فرو میروند با خود به پناهگاهی میبرند و او را گرم میکنند و برایش غذا میدهند.
مسیر مرگباری که پناهجویان ناچار برای فرار انتخاب میکنند
یک گزارش تحقیقی افغانستان اینترنشنال که در ماه ثور ۱۴۰۴ منتشر شد، نشان میدهد پناهجویان افغان که پس از اسد ۱۴۰۰ بهدلیل نقض حقوق بشر و فروپاشی اقتصادی در کشور خود به ترکیه پناه میبرند، با خشونت هولناک و بیرحمانه مرزبانان ترکیه و باجگیری آدمربایان مواجه میشوند.
پناهجویان علاوه بر نیروهای امنیتی و مرزی ترکیه، از سوی آدمربایان و مرزبانان ایرانی نیز مورد خشونت و باجگیری قرار میگیرند. این خشونتها در برخی موارد در حدی شدید بوده که منجر به قتل و ناپدیدشدن پناهجویان شده است.
آمار دقیقی از پناهجویانی که در مرز ایران - ترکیه خشونتهای مرگبار را تجربه کردهاند در دست نیست، اما آنها اکثرا بدون آنکه فرصتی برای ثبت درخواست پناهندگی داشته باشند، عقب رانده شدهاند.
همچنین معلوم نیست که از اسد ۱۴۰۰ تاکنون ترکیه، چه تعداد از پناهجویان افغان را از مرزهای زمینی خود عقب رانده اما ممکن است شمار آنان به صدها هزار نفر برسد.
عمران شیرزاد به افغانستاناینترنشنال گفت این حسیب به همراه دو برادرش در یک گروه ۲۵ نفر میخواستند وارد ترکیه شوند اما پولیس این کشور آنان را بازداشت و رد مرز کرد.
او گفت پولیس ترکیه معمولا دستههای بزرگ پناهجویان را جدا جدا اخراج میکند. به گفته او این نوجوان در گردنههای برفگیر مرز گم شده بود و در اثر سرمای شدید و خستگی از پای مانده بود و «نزدیک به مرگ بود.»
عمر شیرزاد میگوید جسدهای جوانان افغان را در مرز ایران - ترکیه دیده است.
پیش از این در ماه ثور دستکم دو دیپلومات برحال سفارت افغانستان در تهران و یک دیپلومات پیشین تایید کردند که پولیس مرزی ایران معمولاً اجساد پناهجویان افغان را از نقاط مرزی ایران و ترکیه جمعآوری کرده و به سردخانههای سازمان پزشکی قانونی میسپارد تا خانوادههای آنان شناسایی شوند.
