منابع آگاه به رویترز و اکسیوس گفتند که استیو ویتکاف، نماینده ویژه کاخ سفید و عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران قرار است روز جمعه، ۱۷ دلو، در استانبول برای بررسی امکان دستیابی به توافق هستهای دیدار کنند.
رویترز به نقل از یک مقام امریکایی نوشت که «رئیسجمهور [ترامپ] خواستار دستیابی آنها به یک توافق است. این نشست برای شنیدن حرفهای آنهاست.»
اکسیوس با تاکید بر اینکه برنامهریزی این دیدار نتیجه تلاشهای دیپلوماتیک ترکیه، مصر و قطر است، افزود این اولین دیدار مقامات امریکایی و ایرانی از زمان شکست مذاکرات و جنگ ۱۲ روزه ماه جون سال گذشته خواهد بود.
یک منبع دیگر به اکسیوس گفت که برگزاری جلسه جمعه «بهترین سناریو» است، اما هیچ چیز قطعی نیست تا زمانی که دیدار انجام شود.
پیش از این، یک مقام وزارت امور خارجه ایران گفته بود که تهران در حال بررسی شرایط برای ازسرگیری زودهنگام مذاکرات با ایالات متحده است.
مقامهای ایرانی تاکید کردهاند که حاضر به معامله برسر محدود کردن برد راکتهای دوربرد و همچنان صرف نظر کردن ایران از حق غنیسازی اورانیوم، دو خواست اصلی ترامپ نیست.
با این حال، یک مقام ایرانی به رویترز گفت که تهران حاضر است از خود انعطاف نشان بدهد، هرچند مشخص نیست که امتیازات جدید تهران چقدر برای ترامپ قابل قبول است.
مقامهای پاکستانی روز دوشنبه اعلام کردند که با کشته شدن ۳۲ جنگجوی ارتش آزادیبخش بلوچ، آمار مجموعی کشتهشدگان این گروه شبهنظامی به ۱۷۷ نفر افزایش یافته است. پولیس پاکستان با همکاری ارتش، از بامداد شنبه عملیاتهایی را در چندین منطقه علیه جنگجویان بلوچ آغاز کرده است.
به گفته مقامات پاکستان، این عملیاتها پس از آن صورت گرفت که نزدیک به ۲۰۰ جنگجو در قالب گروههای کوچک، حملات انتحاری و تیراندازی همزمان را بر پاسگاههای پولیس، خانههای غیرنظامیان و مراکز امنیتی در سراسر ایالت بلوچستان انجام دادند.
در پی این حملات و انفجارات ۳۳ نفر بهشمول غیرنظامیان و نیروهای پولیس کشته شدند.
محسن نقوی، وزیر داخله پاکستان روز دوشنبه،۱۳ دلو در بیانیهای ۳۲ جنگجوی بلوچ را «تروریستهای مورد حمایت هند» خواند و از نیروهای امنیتی این کشور ستایش کرد.
با این حال، او مدرکی ارائه نکرد و دهلی نو نیز تاکنون واکنش فوری در این باره نشان نداده است.
بهرغم آنکه مقامهای پاکستانی میگویند که وضعیت تا حد زیادی به حالت عادی برگشته، اما خدمات قطار میان بلوچستان و دیگر مناطق کشور برای سومین روز پیاپی همچنان متوقف مانده است.
مقامهای ایالتی پس از حملات، بهدلیل نگرانیهای امنیتی، حرکت قطارها را تعلیق کردند و این تعلیق هنوز ادامه دارد.
ارتش آزادیبخش بلوچ که در پاکستان گروهی ممنوع اعلام شده، در سالهای اخیر حملات زیادی انجام داده و اغلب نیروهای امنیتی، منافع چین و پروژههای زیربنایی را هدف قرار داده است.
مقامها میگویند این گروه با حمایت تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) فعالیت میکند؛ گروهی که با حاکمان طالبان در افغانستان همپیمان است.
عبدالرحیم موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، خطاب به امریکا هشدار داده است که این کشور «برای رویارویی و زدن سیلی انتقام کاملا آماده» است. او روز دوشنبه گفت که اقدام جمهوری اسلامی «سریع، قاطع و بهدور از محاسبات امریکا» خواهد بود.
این اظهارات در حالی از سوی رئیس ستاد کل نیروهای مسلح ایران مطرح میشود که خبرگزاری نیمهدولتی تسنیم، روز دوشنبه، ۱۳ دلو به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد که مذاکرات ایران و امریکا با حضور مقامهای ارشد دو کشور، احتمالا در روزهای آتی برگزار خواهد شد.
این رسانه نسبت به زمان و مکان دقیق برگزاری این مذاکرات ابراز بیاطلاعی کرده است.
خبرگزاری تسنیم نوشته است که مذاکرات میان دو کشور احتمالا در سطح عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی و استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ در خاورمیانه، برگزار خواهد شد.
این در حالیست که پیشتر دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، اعلام کرد که واشنگتن در حال مذاکره با تهران است و تلویحا هشدار داد که «ما یک ناوگان بزرگ داریم که به آنجا [ایران] میرود، بزرگتر از آنچه در ونزوئلا داشتیم.»
همزمان دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی نیز از «پیشرفت در مذاکرات جاری» خبر داده است.
با اینحال، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، روز گذشته هشدار داد که هرگونه اقدام نظامی واشنگتن علیه تهران، به یک جنگ منطقهای خواهد انجامید. او گفت که «ملت ایران به کسی که حمله و اذیت کند، مشت محکمی خواهد زد.»
خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام ارشد جمهوری اسلامی گزارش داد که تهران آماده است در مذاکرات احتمالی با واشنگتن، بر سر موضوع مناقشهبرانگیز غنیسازی اورانیوم «انعطاف» نشان دهد.
این مقام جمهوری اسلامی روز دوشنبه، ۱۳ دلو گفت: «برای ازسرگیری گفتوگوها نباید پیششرطی وجود داشته باشد. ایران آماده است در موضوع غنیسازی اورانیوم نرمش نشان دهد؛ از جمله تحویل ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا و پذیرش غنیسازی صفر در قالب یک سازوکار کنسرسیومی.»
او افزود جمهوری اسلامی آغاز مذاکرات را منوط به دور شدن تجهیزات نظامی امریکا از پیرامون ایران میداند.
این مقام ارشد جمهوری اسلامی که نامش ذکر نشده، تاکید کرد: «توپ اکنون در زمین ترامپ قرار دارد.»
رویترز در ادامه نوشت جمهوری اسلامی در صورت دستیابی به توافقی که به لغو تحریمها بینجامد، آمادگی دارد اورانیوم با غنای بالای خود را به خارج بفرستد و غنیسازی را متوقف کند.
با این حال، علی باقری، معاون سیاست خارجی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی ایران اعلام کرد جمهوری اسلامی قصدی برای «انتقال مواد غنیشده هستهای به هیچ کشوری ندارد» و «مذاکرات اصلا حول چنین امری نیست.»
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در سخنرانیهای خود پس از جنگ ۱۲ روزه بارها بر ادامه غنیسازی اورانیوم تاکید کرده است. او در یک سخنرانی غنیسازی ۶۰ درصدی اورانیوم در ایران را «لازم» و مذاکره با امریکا را «ضرر محض» دانسته بود.
رویترز پیشتر گزارش داد دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، با تکرار شروط سهگانه خود برای مذاکره با تهران تاکید کرده و گفته است جمهوری اسلامی باید غنیسازی اورانیوم را بهطور کامل کنار بگذارد، به حمایت از نیروهای نیابتی خود پایان دهد و محدود شدن برنامه موشکیاش را بپذیرد.
تهران تاکنون هر سه خواسته واشنگتن را رد کرده است. با این حال، دو مقام حکومت ایران به رویترز گفتند در نگاه رهبران جمهوری اسلامی، چالش تعیینکننده در گفتوگوهای احتمالی با واشنگتن برنامه موشکی است، نه پرونده هستهای.
شبکه ۱۲ اسرائیل روز ۱۲ دلو گزارش داد مقامهای امنیتی این کشور به امریکا هشدار دادهاند جمهوری اسلامی ممکن است در موضوع هستهای انعطاف محدودی نشان دهد، اما در خصوص برنامه موشکی و نیروهای نیابتی عقبنشینی نخواهد کرد.
احتمال مذاکرات امریکا و ایران در ترکیه
رویترز در ادامه به نقل از یک دیپلومات غربی و یک مقام حکومت ایران نوشت عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ایالات متحده، ممکن است در روزهای آینده در ترکیه دیدار کنند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، نیز ۱۳ دلو در نشستی خبری اعلام کرد حکومت ایران در حال تصمیمگیری در خصوص گفتوگو با امریکا است و مذاکرات «احتمالا» طی روزهای آینده برگزار شود.
فارس و تسنیم، خبرگزاریهای وابسته به سپاه پاسداران هم احتمال آغاز مجدد مذاکرات با واشنگتن را تایید کردند.
یک مقام حزب حاکم ترکیه در مصاحبه با رویترز خبر داد تهران و واشنگتن توافق کردهاند گفتوگوهای آتی بر دیپلوماسی متمرکز باشد.
رویترز همچنین گزارش داد ویتکاف بهزودی در سفر به اسرائیل با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر و ایال زمیر، رئیس ستاد کل ارتش این کشور، دیدار خواهد کرد. بر اساس این گزارش، سفر ویتکاف به اسرائیل ممکن است سهشنبه، ۱۴ دلو انجام شود.
رویترز عزیمت ویتکاف به اسرائیل را با توجه تحولات اخیر ایران و همچنین چشمانداز طرح صلح غزه حائز اهمیت دانست.
مقامهای محلی ایالت بلوچستان پاکستان روز دوشنبه خبر دادند که شبهنظامیان به «تأسیسات دولتی» در منطقه واشک حمله کردهاند. به گفته این مقامها، مهاجمان چند ساختمان را به آتش کشیده و برخی از وسایط دولتی را ربودند.
براساس گزارشها، درگیری شدید میان نیروهای امنیتی و مهاجمان همچنان ادامه دارد. این منطقه در نزدیکی مرز ایران و پاکستان واقع شده است.
مسئولان این حملات را به «ارتش آزادیبخش بلوچستان» نسبت دادهاند. مسئولان گفتند که شبهنظامیان این گروه همچنین به اقامتگاه معاون کمیشنر واشک یورش بردند و حدود ۱۵ مهاجم پس از شکستن دروازه وارد خانه شدند.
ارتش آزادیبخش بلوچستان دو روز پیش انفجارها و حملات هماهنگی را در چندین شهر ایالت بلوچستان راهاندازی کرد که دهها کشته برجای گذاشت.
جنگجویان این گروه بامداد شنبه ۱۱ دلو با سلاح و مواد انفجاری در بیش از ۱۰ منطقه بلوچستان، حملات هماهنگ انجام دادند. اهداف این حملات تاسیسات نظامی و شبهنظامی پاکستان بود.
این گروه تصاویری از حمله جنگجویان خود را منتشر کرد که نشان میداد آنها با سلاحهای امریکایی مجهز هستند.
پاکستان روز دوشنبه اعلام کرد که ۱۴۵ جنگجوی ارتش آزادیبخش بلوچستان در پی درگیریهای اخیر کشته شدهاند.
سرفراز بوگتی، وزیر اعلای ایالت بلوچستان، گفت: «اجساد این ۱۴۵ تروریست کشتهشده در اختیار ما است و برخی از آنها شهروندان افغان هستند.»
آقای بوگتی افزود در حملات به نقاط مختلف بلوچستان ۱۷ نفر از نیروهای امنیتی و ۳۱ غیرنظامی نیز کشته شدند.
هند با اعلام بودجه سال مالی آینده از افزایش هزینههای نظامی خبر داده است. حکومت هند حدود ۸۶ میلیارد دالر را برای هزینههای دفاعی سال مالی ۲۰۲۶ اختصاص داده است. این رقم سال پیش حدود ۸۱ میلیارد دالر بود.
بیشترین افزایش مربوط به هزینههای سرمایهگذاری در بخش تسلیحات است که اکنون به ۲۳ میلیارد دالر رسیده و نسبت به سال پیش ۱۸ درصد بیشتر شده است.
افزایش بودجه دفاعی هند در سایه درگیری ماه می با پاکستان و احتمال ادامه تنشها صورت گرفته است.
هند و پاکستان در ماه می سال گذشته در یک درگیری چهار روزه از توپخانه تا موشکهای پیشرفته استفاده کردند و دو کشور دارای سلاح هستهای تا آستانه یک جنگ تمامعیار پیش رفتند.
پس از این درگیری، پاکستان نیز هزینههای دفاعی خود را ۲۰ درصد افزایش داد. هرچند تمام بودجه دفاعی پاکستان برابر با بخش کوچکی از بودجه مشابه هند است.
لکشمن بهیرا، استاد مرکز مطالعات امنیت ملی در دانشگاه جواهر لعل نهرو دهلینو، گفت در بودجه سال آینده سهم بیشتری برای خرید سلاحهای جدید در نظر گرفته شده و هند برای نوسازی سریع نیروهای خود به چنین افزایشی نیاز دارد.
هند در سالهای اخیر تلاش کرده است نوسازی تجهیزات نظامی خود را از طریق تولید داخلی سلاحها در اولویت قرار دهد، اما پیشرفت در این زمینه کندتر از حد انتظار بوده است.
بر اساس گزارش موسسه پژوهشی «پیآراس» مستقر در هند، سهم خرید سلاحهای جدید در این کشور از سال ۲۰۱۴ بدینسو کمتر از یکسوم بودجه سالانه دفاعی را تشکیل میداد.
مچنین، این نهاد پژوهشی اعلام کرده است که حقوق ماهوار و بازنشستگی در سالهای ۲۰۲۵–۲۰۲۶ حدود نیمی از هزینههای دفاعی هند را شامل میشود.
از سال گذشته تلاشهایی برای ارتقای تجهیزات نظامی آغاز شده است. ماه گذشته، هند طرحی را برای خرید و تولید مشترک ۱۱۴ هواپیمای جنگی فرانسوی «رافال» در یک قرارداد چند میلیارد دالری تصویب کرد تا کمبودهای مهم در دفاع هوایی خود را جبران کند.
در کنار این، هند و آلمان در حال نهاییسازی یک قرارداد ساخت زیردریایی به ارزش دستکم ۸ میلیارد دالر هستند که بزرگترین توافق دفاعی در تاریخ هند به شمار میرود.
نیرمالا سیتارامن، وزیر مالیه هند، گفت که هزینههای عمومی برای زیرساختها بهطور چشمگیری افزایش یافته و اکنون به «بالاترین سطح در تاریخ» رسیده است.
راجنات سینگ، وزیر دفاع هند، این میزان هزینه را «بیسابقه» توصیف کرد و گفت که این بودجه به تجهیز نیروهای مسلح این کشور به جنگندهها، هواپیماهای بیسرنشین، کشتیها، زیردریاییها و دیگر تجهیزات مهم کمک خواهد کرد.
او افزود: «این اقدام به نفع منافع ملی است.»
