حضور همزمان مقامهای طالبان و چهرههای مخالف این گروه در مراسم رسمی وداع با علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در تهران، واکنشهای گستردهای در میان شماری از هواداران طالبان در شبکههای اجتماعی برانگیخته است.
شمار قابل توجهی از حامیان طالبان، دعوت از احمد مسعود و محمد محقق را نشانه «دوگانگی» در سیاست تهران توصیف کرده و برخی کاربران نیز خواستار واکنش رسمی حکومت طالبان شدهاند.
شماری از کاربران حامی طالبان در شبکه اجتماعی اکس، دعوت از رهبران مخالف طالبان را بهشدت مورد انتقاد قرار دادهاند. برخی این اقدام را «منافقت رژیم ایران» خواندهاند و گروهی دیگر پیشنهاد کردهاند که حکومت طالبان در اقدامی متقابل، از گروه جیشالعدل برای سفر به کابل و دیدار رسمی دعوت کند.
کاربری با نام فیضان افغان در پیامی به زبان پشتو در اکس، ایران و پاکستان را «دشمن» خوانده و نوشته است که ایران با دعوت رسمی از «فراریها» و معرفی آنان بهعنوان «مقاومت»، رویکردی خصمانه در قبال طالبان در پیش گرفته است.
بریال قندوزی، از دیگر کاربران حامی طالبان، مدعی شده است که طالبان «با وجود همه فشارها، اجازه نداد از خاکش علیه ایران استفاده شود و در عمل، احترام خود را به حاکمیت و استقلال ایران ثابت کرد.» او افزوده است که طالبان در یکی از حساسترین مقاطع، در کنار ایران ایستاد و اجازه نداد حاکمیت ملی آن کشور به چالش کشیده شود.
قندوزی در ادامه، دعوت رسمی جمهوری اسلامی از مخالفان طالبان را اقدامی در جهت تضعیف حاکمیت افغانستان توصیف کرده و نوشته است که طالبان «هرگز چنین واکنش توهینآمیز ایران را فراموش نخواهند کرد.»
امانالله هوتکی، یکی دیگر از کاربران نزدیک به طالبان، خواستار احضار سفیر ایران در کابل شده و نوشته است که باید از او پرسیده شود چرا تهران از این چهرهها دعوت کرده و «به اختلاف و تفرقه میان افغانها دامن میزند.»
مراسم رسمی وداع با علی خامنهای و شماری از اعضای خانواده او که در حملات امریکا و اسرائیل کشته شدند، بامداد جمعه، ۱۲ سرطان، در مصلای خمینی تهران با حضور مقامها و هیئتهایی از کشورهای مختلف برگزار شد.
هیئتی از طالبان به ریاست عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی و امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان در این مراسم شرکت کرد. همزمان، هیئتی از مخالفان طالبان به رهبری احمد مسعود و محمد محقق نیز در این مراسم حضور یافت.
قیس نعمانی، یکی دیگر از حامیان طالبان، با نگاهی به سیاست درونگروهی طالبان در صفحه اکس نوشته «در چند سال گذشته هنوز نتوانستهایم اعتماد کامل جهان را به دست آوریم. هنوز هم بسیاری از دولتهای منطقه ما را به چشم یک تهدید و حتی سرطان منطقه میبینند، در حالی که ما خواهان روابط خوب با همه کشورهای جهان هستیم.»
او از اعضای طالبان پرسیده «اگر ما واقعا برای منطقه تهدید نیستیم، پس چگونه میتوانیم اعتماد جهان را به دست بیاوریم؟»
هجران عمری، از دیگر هواداران طالبان، در اکس نوشت که ایران در دوره اوج تنش با ایالات متحده از حکومت و مردم افغانستان تمجید میکرد تا از استفاده از خاک افغانستان علیه ایران جلوگیری شود، اما اکنون با دعوت رسمی از مخالفان طالبان، به گفته او، «دشمنان امارت اسلامی» را به رسمیت شناخته است. وی در ادامه، از ادبیات توهینآمیز و فرقهگرایانه علیه شیعیان استفاده کرده است.
بررسی واکنشهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی نشان میدهد که افزون بر انتقاد از سیاست تهران، شماری از کاربران نزدیک به طالبان از ادبیات تند، از جمله تعابیر ضدشیعی و تکفیری، در واکنش به این رویداد استفاده کردهاند. در مقابل، تا زمان تنظیم این گزارش، مقامهای حکومت طالبان و جمهوری اسلامی ایران درباره این انتقادها موضع رسمی منتشر نکردهاند.
منابع روز جمعه، ۱۲ سرطان، به افغانستان اینترنشنال گفتند که هیئت اعزامی طالبان پس از نشستی در شغنان تصمیم به برکناری و خلع سلاح این افراد گرفته است.
بر بنیاد اطلاعات منابع، غلامالله احمدی که یکی از رقیبهای محلی جمعه فاتح است به تازگی معاون فرقه بدخشان تعیین شده است.
همچنین مدیر استخبارات ولسوالی شکی و گلبدین الماس، فرمانده کندک شغنان نیز از سمتهای شان برکنار شدهاند.
منابع میگویند که هیئت اعزامی به ولسوالها، مدیران استخبارات و فرماندهان طالبان در پنج ولسوالی درواز هشدار داده است که در صورت جلوگیری نکردن از تردد افراد مسلح خارج از تشکیلات، از سمتهای خود برکنار خواهند شد.
به گفته منابع، شام پنجشنبه وضعیت در ولسوالی نسی کاملاً امنیتی و نظامی بوده و تحرکات نیروهای طالبان در این منطقه بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
یک منبع دیگر به افغانستان اینترنشنال گفت که شمار زیادی از نیروهای طالبان به منطقه اعزام شدهاند، اما تاکنون وارد ولسوالیهای درواز نشده و در ولسوالیهای همجوار مستقر هستند.
به گفته او، یک کاروان بزرگ از نیروهای استخبارات طالبان نیز از کابل به سمت ولسوالیهای درواز اعزام شده است.
این منبع میگوید طالبان علاوه بر برکناری افراد نزدیک به جمعهخان فاتح، روند خلع سلاح را نیز آغاز کردهاند. به گفته او، طالبان در حال جمعآوری سلاحهایی هستند که پیشتر در اختیار افراد مسلح، از جمله نیروهای مستقر در معادن و سایر مناطق، قرار داده شده بود.
در همین حال، منبعی که هفته گذشته روز چهارشنبه، ۱۰ سرطان، با جمعهخان فاتح در ولسوالی نسی دیدار کرده بود، به افغانستان اینترنشنال گفت این فرمانده محلی نیروهای خود را در حالت آمادهباش قرار داده، اما به آنان دستور داده است: «اولین شلیک را ما نخواهیم کرد.»
به گفته این منبع، جمعهخان فاتح با وجود آمادگی برای درگیری، بر این باور است که طالبان وارد جنگ با او نخواهد شد، زیرا به گفته او، «قندهار میداند که اوضاع در سراسر بدخشان متشنج است.»
علت اصلی این اختلافات در بدخشان، رقابت بر سر کنترول معادن طلا است.
جنجال بر سر معادن طلا در تخار و بدخشان در یک سال گذشته اوج گرفته و بارها به درگیریهای خونین میان مردم بومی، شرکتهای استخراجکننده و طالبان منجر شده است. زرشویی یا استخراج سنتی و دستی طلا سالهاست منبع اصلی درآمد هزاران خانواده در تخار و بدخشان بوده و حکومت گذشته نیز مانع کار آنان نمیشد.
