در ادامه گسترش روابط ریاض و دمشق، یک مقام سوری روز سهشنبه اعلام کرد که عربستان قصد دارد میزان سرمایهگذاریاش در سوریه را افزایش دهد. این سرمایهگذاری چند میلیارد دالری در پروژههای مختلف، از جمله در یک شرکت خصوصی هواپیمایی جدید انجام خواهد شد.
طلال الهلالی، رئیس اداره سرمایهگذاری سوریه در حاشیه «نشست جهانی دولتها» در دبی به رویترز گفت که جزییات این سرمایهگذاری روز شنبه، ۱۸ دلو اعلان خواهد شد و قرار است در بخشهای مخابرات، املاک و بناهای تاریخی انجام شود.
به گفته الهلالی، این بزرگترین اعلام سرمایهگذاری خارجی در سوریه پس از لغو تحریمهای شدید امریکا علیه این کشور، در ماه دسامبر است.
دو منبع آگاه سوری به رویترز گفتند که سرمایهگذاری در بخش هوانوردی شامل توسعه میدان هوایی بینالمللی حلب میشود و انتظار میرود شرکت هواپیمایی خصوصی جدید فعالیت خود را با بیش از ۱۲ هواپیما آغاز کند.
یک تاجر سوری نیز گفت عربستان سعودی میخواهد این پروژههای سرمایهگذاری را بیمه کند تا شرکتهای سعودی برای ورود به بازار سوریه تشویق شوند.
حدود ۱۴ ماه پیش حکومت بشار اسد سقوط کرد و به روسیه گریخت. پس از آن، ریاض به یکی از نزدیکترین متحدان احمد الشرع، رئیسجمهور موقت سوریه، تبدیل شده است.
عربستان سعودی پیشتر اعلام کرده بود که در سال ۲۰۲۵ میلادی، ۶.۴ میلیارد دالر در قالب ۴۷ قرارداد با بیش از ۱۰۰ شرکت سعودی در بخشهای املاک، زیرساخت و مخابرات در سوریه، هزینه کرده است.
سیفالاسلام قذافی، پسر معمر قذافی رهبر پیشین لیبیا، روز سهشنبه در جریان درگیری با افراد مسلح در غرب لیبیا در محل اقامتش در شهر زینتان کشته شد. سیفالاسلام ۵۳ سال داشت و دومین پسر قذافی بود.
رویترز خبر کشته شدن او را به نقل از منابع نزدیک به خانواده و وکیل سیف و رسانههای لیبیا گزارش داده است.
سیف الاسلام، جانشین معمر قذافی، زمانی قدرتمندترین چهره در این کشور نفتخیز در شمال آفریقا پس از پدر مستبدش، حاکم لیبیا برای بیش از چهار دهه، محسوب میشد.
او در آن سالها تلاش کرد خود را چهرهای اصلاحطلب معرفی کند و وعده میداد لیبیا را از انزوای بینالمللی خارج کند. او با کشورهای غربی ارتباط برقرار کرد، خواستار تدوین قانون اساسی و احترام به حقوق بشر شد.
وی تحصیلکرده دانشکده اقتصاد لندن بود و به زبان انگلیسی تسلط داشت.
اما با آغاز شورشهای داخلی علیه حکومت معمر قذافی در سال ۲۰۱۱، سیفالاسلام وفاداری به خانواده و قبیله را بر روابط خارجی ترجیح داد و به یکی از چهرههای کلیدی سرکوب خشن معترضان تبدیل شد، معترضانی که او آنها را «موش» مینامید.
سیف نقش مهمی در شکلدهی به سیاستهای کشورش ایفا میکرد. او از جمله نقش رهبریکننده در مذاکرات کنار گذاشتن سلاحهای کشتار جمعی لیبیا و گفتوگو برای پرداخت غرامت به خانوادههای قربانیان بمبگذاری پرواز پانآم ۱۰۳ بر فراز لاکربی اسکاتلند در سال ۱۹۸۸ داشت.
سیفالاسلام قذافی در اوج ناآرامیها به خبرگزاری رویترز گفته بود: «ما همینجا در لیبیا میجنگیم و همینجا میمیریم.»
او هشدار داده بود که «رودهایی از خون جاری خواهد شد» و حکومت پدرش تا آخرین نفر خواهد جنگید و افزوده بود که اختلافها بر سر اداره کشور میتواند دههها ادامه یابد.
سیف الاسلام پس از کشته شدن پدرش میخواست از کشور فرار کند ولی دستگیر شد و شش سال در زندان بود.
او در سال ۲۰۱۵ توسط دادگاهی در طرابلس به دلیل جنایات جنگی به اعدام محکوم شد. همچنین دیوان کیفری بینالمللی در لاهه برای او به اتهام «قتل و آزار و اذیت» حکم بازداشت صادر کرده بود.
او پس از آزادی از بند شبهنظامیان در سال ۲۰۱۷ در چارچوب قانون عفو عمومی در لیبیا، سالها برای فرار از کشته شدن به صورت مخفیانه در زینتان زندگی کرد.
فرماندهی مرکزی امریکا یا سنتکام روز سهشنبه گفت که نیروهای امریکایی پهپاد ایرانی را که به ناو هواپیمابر امریکا در دریای عرب نزدیک شده بود، سرنگون کردند.
سنتکام به اسوشیتدپرس گفت که این پهپاد سریعا در حال نزدیک شدن به ناو هواپیمابر بود که توسط یک جنگنده اف-۳۵ امریکایی سرنگون شد.
به گفته ارتش امریکا، این پهپاد از نوع «شاهد-۱۳۹» بوده و «با نیت نامشخص» به سمت ناو هواپیمابر در حال پرواز بود.
تیم هاوکینز، سخنگوی فرماندهی مرکزی ارتش امریکا گفت: «یک جنگنده اف-۳۵سی مستقر در ناو آبراهام لینکلن، این پهپاد ایرانی را در چارچوب دفاع از خود و برای حفاظت از ناو هواپیمابر و نیروهای مستقر در آن سرنگون کرد.»
به گفته او، در این رویداد هیچیک از نیروهای امریکایی آسیب ندیدهاند و هیچ خسارتی نیز به تجهیزات ایالات متحده وارد نشده است.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران جمهوری اسلامی در واکنش به خبر سرنگونی این پهپاد نوشت: «اطلاعات این پهپاد با موفقیت به مرکز منتقل شده است.»
تسنیم افزود: «پهپاد شاهد در ماموریت خود در آبهای آزاد مشغول شناسایی، رصد و تصویربرداری بود اما پس از آن دچار قطع ارتباط شد و علت آن در دست بررسی است.»
این رویداد در حالی رخ داده که تلاشهای دیپلوماتیک برای ازسرگیری گفتوگوهای هستهای میان ایران و امریکا ادامه دارد. دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، پیشتر هشدار داده بود که با اعزام ناوهای جنگی امریکا به نزدیکی ایران، در صورت نرسیدن به توافق، «اتفاقات بدی» ممکن است رخ دهد.
ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن، به هدف تقویت حضور نظامی امریکا در خاورمیانه جابجا شده است. تنشها میان امریکا و ایران، پس از سرکوب شدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران در ماه گذشته افزایش یافته است. این اعتراضات مرگبارترین ناآرامیهای داخلی ایران از زمان انقلاب ۱۹۷۹ توصیف شدهاند.
فرماندهی مرکزی ارتش امریکا همچنین اعلام کرد که ساعاتی پس از این رویداد، در تنگه هرمز، نیروهای سپاه پاسداران ایران یک کشتی تجاری با پرچم امریکا را مورد «آزار و مزاحمت» قرار دادهاند.
به گفته هاوکینز، «دو قایق سپاه پاسداران و یک پهپاد ایرانی از نوع مهاجر با سرعت بالا به کشتی اموی استنا ایمپریتیو نزدیک شدند و تهدید به سوار شدن و توقیف این نفتکش کردند.»
این درحالی است که ترامپ هفته گذشته گفت ایران «بهطور جدی در حال گفتوگو» است. مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران نیزروز سهشنبه گفت که به وزیر خارجه این کشور دستور داده است که زمینه مذاکره با امریکا را فراهم کند.
نمایندگان امریکا و ایران در حضور وزیران خارجه کشورهای مصر، ترکیه، قطر، عربستان، پاکستان و عمان در استانبول گفتوگو خواهند کرد.
سازمان بهداشت جهانی میگوید محدودیتهای مالی در سال جاری باعث تعطیلی بیش از ۶ هزار مرکز بهداشتی شده و دسترسی بیش از ۵۳ میلیون نفر به خدمات بهداشتی را قطع کرده است. این سازمان برآورد کرده است که در سال ۲۰۲۶، بیش از ۲۳۹ میلیون نفر به کمکهای بشردوستانه نیاز خواهند داشت.
سازمان بهداشت جهانی میگوید برای ارائه مراقبتهای نجاتبخش در وضعیتهای اضطراری در کشورهای آسیبپذیر، به یک میلیارد دالر نیاز دارد.
این سازمان هشدار داده است که بدون اقدام به موقع، بیماریها و مرگومیر افزایش خواهد یافت.
به گفته سازمان بهداشت جهانی، نظام بهداشتی نخستین نظامی است که در بحرانها آسیب میبیند و یکی از دشوارترین بخشها برای بازسازی است.
سازمان بهداشت جهانی میگوید جنگ، حوادث طبیعی و بیجاشدگی، دسترسی مردم به خدمات بهداشتی را مختل کرده، خدماتی چون واکسیناسیون و مراقبتهای مادران را متوقف و خطر ابتلا به بیماریها را افزایش داده است.
تدروس ادهانوم گبریسوس، رئیس سازمان بهداشت جهانی گفته است که این وضعیت نشان میدهد برای حفاظت از بهداشت در بحرانهای بشردوستانه در سال پیشرو به چه چیزهایی نیاز است.
او بر ضرورت حمایت از کشورهای درگیر جنگ و آفات طبیعی تاکید کرد و گفت: «با ارائه این خدمات میتوانیم به آنان اطمینان دهیم که جهان به آنان پشت نکرده است.»
ایراناینترنشنال گزارش داد که غلامرضا دریکوند، کاردار سفارت ایران در اتریش، با ترک محل ماموریت خود، از ادامه همکاری با جمهوری اسلامی صرفنظر کرده است و در حال حاضر در سوئیس به سر میبرد. دریکوند دومین دیپلومات ایرانی است که پس از آغاز اعتراضات اخیر از سمت خود کنار رفته است.
منابع آگاه سهشنبه، ۱۴ دلو به ایراناینترنشنال گفتند وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی درباره دریکوند سکوت اختیار کرده است و کارکنان این وزارتخانه نیز بهدلیل هراس از نهادهای اطلاعاتی، یا درباره این دیپلومات سخنی نمیگویند یا اظهار بیاطلاعی میکنند.
او پیشتر در فاصله سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۳ سمت کاردار سفارت جمهوری اسلامی در جمهوری چک را بر عهده داشت.
به گفته برخی همکاران دریکوند، با توجه به سابقه کاری و مسیر حرفهای این دیپلومات، او در صورت ادامه فعالیت در وزارت خارجه این امکان را داشت که تا سطح سفیر ارتقا پیدا کند.
دریکوند دومین دیپلومات ایرانی به شمار میرود که پس از آغاز اعتراضات اخیر، مسیر خود را از جمهوری اسلامی جدا کرده و به ایران بازنگشته است.
۲۸ جدی، ایراناینترنشنال به نقل از منابع آگاه گزارش داد علیرضا جیرانی حکمآباد، دیپلومات ارشد جمهوری اسلامی در مقر اروپایی سازمان ملل در ژنو، پس از ترک محل کار خود، به همراه خانوادهاش از سوئیس درخواست پناهندگی کرد.
بر اساس این گزارش، این دیپلومات ارشد با رتبه رایزن یکم و با سمت وزیرمختار، معاونت نمایندگی دائم جمهوری اسلامی در مقر اروپایی سازمان ملل و چندین نهاد بینالمللی مستقر در ژنو را بر عهده داشت.
ناظران معقتدند جدا شدن دیپلوماتهای جمهوری اسلامی نشانهای از تعمیق بحران در نظام است و از تضعیف بدنه و ارکان آن حکایت دارد.
کشتار مردم در جریان اعتراضات اخیر و تداوم سرکوبها موجب شده است جامعه بینالمللی در روزهای اخیر با نگرانی فزایندهای تحولات ایران را رصد کند و فشارها بر جمهوری اسلامی را افزایش دهد.
شورای سردبیری ایراناینترنشنال پنجم دلو در بیانیهای اعلام کرد بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در جریان سرکوب هدفمند اعتراض ایرانیان به دستور علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی کشته شدهاند.
واشنگتنپست به نقل از منابع آگاه گزارش داد در مذاکرات آتی عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران و استیو ویتکاف، نماینده امریکا، در استانبول، وزیران امور خارجه شش کشور منطقه و جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، نیز حضور خواهند داشت.
این روزنامه سهشنبه ۱۴ دلو نوشت چشمانداز حضور وزیران خارجه منطقه میتواند زمینه را برای آغاز گفتوگوهای مستقیم میان نمایندگان امریکا و ایران فراهم کند.
یک مقام منطقهای در همین رابطه به واشنگتنپست گفت وزیران خارجه ترکیه، قطر، مصر، عربستان سعودی، عمان و پاکستان به همراه کوشنر در مذاکرات استانبول شرکت خواهند کرد.
کوشنر پیشتر نیز در مذاکرات مربوط به جنگ اوکراین و مناقشه غزه، ویتکاف را همراهی کرده بود.
پایگاه خبری اکسیوس پیشتر گزارش داد ویتکاف و عراقچی قرار است جمعه ۱۷ دلو در استانبول دیدار کنند.
با این حال، یک مقام امریکایی در مصاحبه با واشنگتنپست گفت «کارهای زیادی» پیش از قطعی شدن نشست استانبول باقی مانده است.
مسعود پزشکیان، رئیس دولت جمهوری اسلامی، ۱۴ دلو با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی اکس، از موافقت خود با مذاکره «عادلانه و منصفانه» با ایالات متحده خبر داد.
پزشکیان گفت: «با توجه به درخواست دولتهای دوست در منطقه برای پاسخ به پیشنهاد رییسجمهور آمریکا جهت مذاکره، به وزیر خارجه دستور دادم در صورت وجود فضای مناسب و عاری از تهدید و به دور از توقعات بیمنطق، زمینه مذاکره عادلانه و منصفانه بر اساس اصل عزت، حکمت و مصلحت را در چارچوب منافع ملی فراهم سازد.»
تلاش میانجیگران برای محدود شدن مذاکرات استانبول به پرونده هستهای
واشنگتنپست در ادامه به نقل از دو مقام منطقهای نوشت ترکیه و کشورهای عربی میکوشند مذاکرات استانبول به پرونده هستهای جمهوری اسلامی محدود بماند تا نظر مثبت تهران جلب شود.
یکی از آنها گفت: «اگر این گفتوگوها انجام شود، تمرکز آنها بر برنامه هستهای ایران باقی میماند. سپس تلاش میکنیم راههای خلاقانهای برای رسیدگی به خواستههای غیرهستهای واشنگتن پیدا کنیم.»
۱۳ دلو، خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام ارشد جمهوری اسلامی گزارش داد تهران آماده است در مذاکرات با واشینگتن، بر سر موضوع مناقشهبرانگیز غنیسازی اورانیوم «انعطاف» نشان دهد، از جمله از طریق «تحویل ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا و پذیرش غنیسازی صفر در قالب یک سازوکار کنسرسیومی».
با این حال، شماری از مقامهای جمهوری اسلامی، از جمله علی باقری، معاون سیاست خارجی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی، تاکید کردند جمهوری اسلامی برنامهای برای انتقال ذخایر اورانیوم غنیشده خود به خارج از کشور ندارد.
رویترز پیشتر گزارش داده بود دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، با تکرار شروط سهگانه خود برای مذاکره با تهران تاکید کرده جمهوری اسلامی باید غنیسازی اورانیوم را بهطور کامل کنار بگذارد، به حمایت از نیروهای نیابتی خود پایان دهد و محدود شدن برنامه موشکیاش را بپذیرد.
ترامپ ۱۳ دلو با اشاره به گفتوگوهای تهران و واشنگتن گفت: «دوست دارم توافقی از راه مذاکره به دست بیاید. نمیدانم آیا این اتفاق خواهد افتاد یا نه... در حال حاضر داریم با آنها صحبت میکنیم. اگر بتوانیم به راهحلی برسیم، عالی میشود. و اگر نتوانیم، احتمالا اتفاقات بدی رخ خواهد داد.»
پیش از جنگ ۱۲ روزه، پنج دور مذاکرات هستهای غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن برگزار شد، اما با تاکید مقامهای جمهوری اسلامی بر ادامه غنیسازی در خاک ایران، گفتوگوها به بنبست رسید.
