رسانه اسرائیلی: مقام‌های ایرانی خواهان کمک طالبان برای فرار اضطراری از مسیر افغانستان اند

سراج‌الدین حقانی، وزیر داخله طالبان، روز پنجشنبه از نقش عبدالستار سدو در نبردهای شبکه حقانی علیه نیروهای امریکایی و حکومت پیشین افغانستان قدردانی کرد.

حقانی گفت: «زمانی که چهار عضو القاعده از زندان بگرام فرار کردند، ابتدا با ما تماس گرفتند و سپس با همکاری عبدالستار سدو به میرانشاه انتقال یافتند.»

این چهار عضو شامل ابویحیی اللیبی، عمر فاروق، محمد جعفر جمال القحطانی و عبدالله هاشمی الشامی بودند که در جولای ۲۰۰۵ میلادی موفق به فرار از زندان بگرام شدند.

عمر الفاروق، شهروند کویت، در آن زمان از رهبران ارشد عملیاتی القاعده در جنوب‌شرق آسیا به شمار می‌رفت که در سال ۲۰۰۲ در جاوه اندونیزیا بازداشت شده بود.

یک منبع به افغانستان اینترنشنال گفت که مولوی قادر، از اعضای شبکه حقانی نیز در میان فراریان بود. او ابتدا به منطقه متون در خوست رفت و سپس با حمایت فرماندهان این شبکه به مرکز میرانشاه در وزیرستان شمالی منتقل شد. این افراد پس از آن در مناطق مکین و کانی‌گرم در وزیرستان جنوبی مستقر شدند.

فرار این افراد از زندان فوق‌امنیتی بگرام تحت کنترول نیروهای امریکا، در آن زمان پرسش‌های جدی را برانگیخت؛ اینکه چگونه آن‌ها توانستند از یکی از محافظت‌شده‌ترین مراکز نظامی فرار کرده و با طی صدها کیلومتر خود را به مرز پاکستان برسانند.

بنا به اطلاعات کاخ سفید، ابویحیی اللیبی پس از ایمن الظواهری، بلندپایه‌ترین رهبر القاعده شناخته می‌شد که سرانجام در جولای ۲۰۱۲ در پی حمله یک پهپاد امریکایی در وزیرستان شمالی کشته شد. اللیبی که با نام «حسن قائد» نیز شناخته می‌شد، پیش از پیوستن به اسامه بن لادن، عضو «گروه مبارزان اسلامی لیبیا» بود. او پس از فرار از بگرام، به عنوان یکی از تئوریسین‌های مذهبی برجسته القاعده در نوارهای تصویری این گروه ظاهر می‌شد.

اظهارات اخیر سراج‌الدین حقانی بار دیگر بر پیوندهای عمیق و همکاری نزدیک میان شبکه حقانی و القاعده صحه می‌گذارد. پس از کشته شدن ایمن الظواهری در منطقه وزیر اکبرخان کابل در سال ۲۰۲۲، نقش سراج‌الدین حقانی در حمایت از اعضای القاعده بار دیگر در محافل داخلی و بین‌المللی برجسته شد.

شورای امنیت سازمان ملل متحد باور دارد که القاعده به کمک طالبان کمپ‌های خود را در افغانستان احیا کرده و این شبکه هم‌اکنون در پنج ولایت افغانستان پایگاه دارد.

او با اشاره به تنش‌ها در روابط با پاکستان افزود که «با جنگ و مداخله، دستاوردی جز زیان و خسارت» حاصل نخواهد شد.

او به کشورهای همسایه گفت که «آبادی خود را در خرابی ما نبینید» و روابط باید بر اساس اصل «برد-برد» تنظیم شود، «نه براساس برد و باخت.»

معاون رئیس‌الوزرای طالبان همچنین گفت که آنان «هیچ مشکلی با هیچ‌یک از همسایه‌ها ندارند» و در امور داخلی دیگر کشورها مداخله نمی‌کنند. به گفته او، طالبان اجازه نخواهند داد از خاک افغانستان علیه کشورهای دیگر استفاده شود.

پاکستان بارها طالبان را متهم کرده است که به مخالفان مسلح این کشور اجازه داده‌ در خاک افغانستان فعالیت کنند. مقام‌های پاکستانی می‌گویند پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، ناامنی و درگیری‌ها در ایالت‌های بلوچستان و خیبرپختونخوا افزایش یافته است. طالبان افغان این اتهام‌ها را رد کرده‌ است.

آقای حنفی در بخش دیگری از سخنانش گفت: «نه همراه شرق برخلاف غرب فعالیت می‌کنیم و نه همراه غرب علیه شرق.» او تاکید کرد که افغانستان «کشوری مستقل و بی‌طرف» است.

حکومت طالبان در سه سال گذشته روابط نزدیکی با چین، روسیه و ایران برقرار کرده است. این کشورها در نشست‌های بین‌المللی، از جمله در شورای امنیت سازمان ملل، در حمایت از طالبان موضع می‌گیرند. روسیه اداره طالبان را به رسمیت شناخته و ایران نیز سطح روابط خود با کابل را افزایش داده است. در مقابل، کشورهای غربی روابط رسمی با اداره طالبان ندارد.

معاون رئیس‌الوزرای طالبان همچنین با اشاره به جنگ بیست‌ساله با ایالات متحده و ناتو گفت که آن دوره «بخشی از تاریخ ماست» و اکنون از کشورهای غربی می‌خواهند برای سرمایه‌گذاری در بخش‌های مختلف اقتصادی به افغانستان بازگردند.

او تاکید کرد که سیاست طالبان «اقتصادمحور» است و این گروه تمرکز خود را بر توسعه اقتصادی و جذب سرمایه‌گذاری گذاشته است.

با این حال، ناظران باور دارند که زمینه‌ سرمایه‌گذاری در افغانستان فراهم نیست. برنامه توسعه سازمان ملل در گزارشی تازه اعلام کرد که اقدامات طالبان موجب دلسردی سرمایه‌گذاران در افغانستان شده است.

محدودیت‌های بانکی، زیرساخت‌های ضعیف و بی‌ثباتی مانع سرمایه‌گذاری در افغانستان است. طبق گزارش، تنها ۶ درصد مردم حساب بانکی دارند.

شبکه العربیه روز پنجشنبه گزارش داد که بر اساس توافق میان امریکا، عراق و سوریه، روند انتقال زندانیان داعش انجام شده است. در میان این زندانیان، علاوه بر اتباع افغانستان، شهروندان کشورهای اروپایی، آسیای مرکزی، سوریه، عراق و ایران نیز شامل هستند.

مقام‌های عراقی اعلام کرده‌اند که این زندانیان پس از انتقال، در زندان‌های مختلف این کشور نگهداری شده و پرونده‌های‌شان در سیستم قضایی عراق بررسی خواهد شد. به گفته این مقام‌ها، سوری‌ها بیش از نیمی از کل این زندانیان را تشکیل می‌دهند.

یک مقام عراقی تصریح کرده است که تا روز چهارشنبه، ۵۰۴۶ زندانی داعش وارد خاک عراق شده‌اند. به گفته او، ۳ هزار و ۲۴۵ نفر از آنان سوری و ۲۷۱ نفر عراقی هستند. همچنین، ۲۰۸ تبعه تونس، ۱۶۰ نفر از ترکیه، ۱۴۲ مراکشی و ۱۰۰ مصری در میان این افراد حضور دارند.

ایالات متحده پیش از این اعلام کرده بود که هدف از این عملیات، انتقال حدود هفت هزار زندانی داعش از سوریه به عراق است تا «اطمینان حاصل شود که این افراد در مراکز بازداشت امن نگهداری می‌شوند.»

این زندانیان طی سال‌های گذشته در زندان‌ها و اردوگاه‌هایی در شمال‌شرق سوریه که تحت مدیریت «نیروهای دموکراتیک سوریه» (کردها) بود، به سر می‌بردند.

با گسترش کنترول دولت سوریه بر این مناطق، مقام‌های عراقی ابراز نگرانی کرده‌اند که توانایی مدیریت این بازداشتگاه‌ها کاهش یافته و همین مسئله، یکی از عوامل تسریع روند انتقال زندانیان به عراق بوده است.

به گفته یک مقام امنیتی، قرار است بخش عمده‌ای از این زندانیان در زندان ناصریه در ولایت «ذی‌قار» و زندان «کرخ» در نزدیکی میدان هوایی بغداد نگهداری شوند. شمار کمتری نیز به بازداشتگاه‌هایی در سلیمانیه، واقع در اقلیم کردستان منتقل خواهند شد.

مقام‌های عراقی تاکید کرده‌اند که این افراد در دادگاه‌های عراق محاکمه خواهند شد و روند بازگشایی پرونده‌های قضایی برای کسانی که «علیه مردم عراق مرتکب جرم شده‌اند»، آغاز شده است.

در حال حاضر هزاران عراقی و تبعه خارجی به اتهام عضویت در داعش در زندان‌های عراق به سر می‌برند. بغداد نسبت به احتمال احیای فعالیت‌های داعش و سوءاستفاده این گروه از خلاهای امنیتی در سوریه ابراز نگرانی کرده است.

در مقابل، برخی نهادهای حقوق بشری در مورد این انتقال گسترده زندانیان نگران هستند. سازمان عفو بین‌الملل اعلام کرده است که زندان‌های عراق شدیداً مزدحم است. این سازمان همچنین به گزارش‌هایی درباره نقض روند دادرسی عادلانه، اخذ اعترافات تحت شکنجه و صدور احکام سنگین از جمله اعدام، بر اساس قانون مبارزه با تروریسم عراق اشاره کرده است.

داعش در سال ۲۰۱۴ بخش‌های وسیعی از شمال و غرب عراق و مناطقی از سوریه را تصرف کرد. جنگ علیه این گروه نزدیک به چهار سال دوام یافت و در نهایت به شکست نظامی آن انجامید، هرچند هسته‌های پراکنده این گروه همچنان در برخی مناطق فعال اند.

دبیر شورای امنیت روسیه روز پنجشنبه، ۲۳ دلو در گفت‌وگو با خبرگزاری اینترفکس اظهار داشت که مقابله با تروریسم بین‌المللی، افراط‌گرایی، قاچاق اسلحه و مواد مخدر، مهاجرت غیرقانونی و جرایم سازمان‌یافته فرامرزی در صدر اولویت‌های این سازمان قرار دارد.

روسیه از آغاز سال جاری میلادی، ریاست دوره‌ای «سازمان پیمان امنیت جمعی» را بر عهده گرفته است.

آقای شویگو با ابراز نگرانی از افزایش تهدیدها در مرزهای غربی و جنوبی این سازمان گفت: «مرزهای جنوبی، به‌ویژه در پیوند با افغانستان، همچنان کانون چالش‌هاست.» به گفته او، وضعیت در مرز تاجیکستان و افغانستان در صدر نگرانی‌های امنیتی قرار دارد.

شویگو تصریح کرد که موارد متعدد عبور غیرقانونی از خاک افغانستان وجود داشته که در برخی موارد به درگیری‌های مسلحانه با مرزبانان تاجیکستان منجر شده است.

او درباره اقدامات پیشگیرانه در برابر تهدیدهای احتمالی از خاک افغانستان تاکید کرد: «ماموریت اصلی ما جلوگیری از نفوذ تروریسم و قاچاق مواد مخدر است.»

به گفته دبیر شورای امنیت روسیه، برنامه تقویت مرز تاجیکستان و افغانستان که در ماه نوامبر ۲۰۲۴ تصویب شده بود، اکنون وارد مرحله اجرایی شده است.

شویگو همچنین از برنامه‌ریزی برای برگزاری یک کنفرانس مشترک درباره افغانستان در چارچوب این سازمان خبر داد و هدف آن را هماهنگی بیشتر اعضا در برابر تهدیدهای مشترک عنوان کرد.

مرز افغانستان و تاجیکستان در سال‌های اخیر بارها شاهد درگیری میان افراد مسلح و نیروهای مرزبانی تاجیک بوده است. سال گذشته نیز مقام‌های تاجیکستان گزارش دادند که چند تبعه چینی در مناطق بدخشان و ختلان هدف حمله‌ای قرار گرفته‌اند که به گفته آنان، با استفاده از پهپاد و از خاک افغانستان سازمان‌دهی شده بود.

مقام‌های تاجیکستان همواره تاکید کرده‌اند که تهدیدهای امنیتی جدی از خاک افغانستان متوجه این کشور است؛ اما مقامات طالبان این ادعاها را رد کرده و می‌گویند از خاک افغانستان هیچ تهدیدی متوجه کشورهای همسایه و منطقه نیست.

این فیلم داستان نارو، خبرنگار یک شبکه تلویزیونی را به تصویر می‌کشد که به دلیل خیانت همسرش از او جدا شده و پس از آشنایی با خبرنگاری به نام قدرت، نگاه او به عشق و روابط انسانی تغییر می‌کند.

جشنواره بین‌المللی برلیناله از ۱۲ تا ۲۲ فبروری در شهر برلین، آلمان برگزار می‌شود و هر سال میزبان آثار برجسته سینمایی جهان است.

شهربانو سادات، خود شخصیت اصلی فیلم (نارو) را بازی کرده و انور هاشمی، نویسنده و بازیگر افغان، نقش قدرت را ایفا می‌کند.
«مردان خوب وجود ندارند»، سومین فیلم بلند شهربانو سادات است.

خانم سادات پیش از این با فیلم‌های «گرگ و گوسفند» و «پرورشگاه» در جشنواره کن و دیگر رویدادهای جهانی مورد ستایش قرار گرفته بود.

شهربانو سادات در مصاحبه‌ با روزنامه گاردین گفت: «زندگی روزمره افغان‌ها فقط یک درام جنگی نیست. ما هم طنز، عشق و لحظات شادی داریم. با این فیلم، می‌خواستم تصویری متفاوت از زنان و مردان خوب در افغانستان ارائه دهم و به آنها ادای احترام کنم.»
خانم سادات درباره فیلم خود گفت که «اولین کمدی رمانتیک افغانستان» آسان‌ترین موضوع برای جلب توجه نبوده است.
او افزود که ریسک و بلندپروازی‌اش باعث شد فیلمش جایگاه افتتاحیه جشنواره فیلم برلین را کسب کند و او را در مسیر فرش قرمز، در کنار کارگردانان صاحب‌نامی چون مارتین اسکورسیزی و برادران کوئن قرار دهد.

به گفته کارگردان، این فیلم قصد دارد از کلیشه‌های غربی درباره افغانستان فراتر برود و نشان دهد که زنان شهری افغان حتی در شرایط دشوار و تحت فشار اجتماعی می‌توانند مستقل، قوی و شجاع باشند.

تریسیا تاتل، مدیر جشنواره فیلم برلین، شهربانو سادات را «یکی از چهره‌های هیجان‌انگیز سینمای جهان» خوانده و گفت او «خیلی ریسک کرد تا این فیلم ساخته شود».

فیلم «مردان خوب وجود ندارند» محصول مشترک افغانستان، آلمان، فرانسه، ناروی و دنمارک است و فیلم‌برداری آن در چندین شهر آلمان و با هنرمندی بازیگران افغان انجام شده است.