در بحبوحه تنشهای جهانی، شصتوسومین دور کنفرانس امنیتی مونیخ روز جمعه کار خود را آغاز کرد. این کنفرانس با سخنرانی فردریش مرتس، صدراعظم آلمان، افتتاح شد و رهبران و مقامهای ارشد دهها کشور از جمله وزیران خارجه امریکا و چین در این اجلاس حضور دارند.
این کنفرانس تا روز یکشنبه ادامه دارد.
از جمله مهمانان این دوره میتوان به رهبران اتحادیه اروپا، ولودیمیر زلنسکی رئیسجمهور اوکراین و وانگ یی، وزیر خارجه چین اشاره کرد.
طبق سنت سالهای گذشته، هیئتی بزرگ از اعضای کانگرس ایالات متحده نیز در این نشست شرکت کردهاند.
ولفگانگ ایشینگر، رئیس کنفرانس، پیشتر در گفتوگو با خبرنگاران تأکید کرد: «از زمان تأسیس این کنفرانس در سال ۱۹۶۳، روابط فرامرزی ستون فقرات آن بوده است… اما اکنون این روابط با بحرانی جدی در زمینه اعتماد و اعتبار روبهرو هستند. از این رو، استقبال گسترده طرف امریکایی از حضور در مونیخ بسیار دلگرمکننده است.»
تنش میان اروپا و امریکا
این کنفرانس در شرایطی برگزار میشود که روابط ایالات متحده امریکا و اتحادیه اروپا با ابهام روبرو شده است.
در کنفرانس سال گذشته، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور امریکا، با سخنرانی انتقادی خود درباره وضعیت دموکراسی در اروپا، رهبران اروپایی را غافلگیر کرد. همچنین اظهارات دونالد ترامپ درباره گرینلند و اعمال تعرفه بر کشورهای اروپایی بر تنشها افزود.
امسال هیئت امریکایی به ریاست مارکو روبیو، وزیر امور خارجه این کشور، در کنفرانس حضور یافته است. مقامهای دو طرف تأیید کردهاند که روبیو در حاشیه نشست با مته فردریکسن، نخستوزیر دنمارک، و ینس-فردریک نیلسن، نخستوزیر گرینلند، دیدار خواهد کرد.
روبیو همچنین پیش از سفر برنامهریزیشده ترامپ به چین در ماه اپریل، با وانگ یی دیدار و گفتوگو کرد. دو طرف در برابر پرچمهای چین و امریکا دست دادند و سپس با هیئتهای خود وارد مذاکره شدند، بیآنکه اظهارنظری علنی داشته باشند.
وزیر خارجه امریکا پیش از عزیمت به آلمان، اروپا را شریک مهم واشنگتن توصیف کرد و گفت: «ما با اروپا پیوندهای بسیار نزدیکی داریم. بسیاری از مردم کشور ما ریشههای فرهنگی یا خانوادگی در اروپا دارند؛ بنابراین ضروری است درباره موضوعات مشترک گفتوگو کنیم.»
با این حال، او تأکید کرد شرایط دیگر مانند گذشته نخواهد بود و افزود: «ما در عصر جدیدی از ژئوپلیتیک زندگی میکنیم و این واقعیت ما را وادار میکند در بسیاری از فرضیات خود بازنگری کنیم.»
روبیو روز جمعه وارد مونیخ شد و قرار است صبح شنبه در این کنفرانس سخنرانی کند.
اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، نیز در حاشیه نشست درباره روابط امریکا با اتحادیه اروپا تأکید کرد: «این اتحاد برای من بسیار مهم است.»
سایه جنگ اوکراین و روسیه
چهار سال پس از آغاز تهاجم گسترده روسیه به اوکراین، تلاشهای دیپلوماتیک برای پایان دادن به این جنگ همچنان به نتیجه ملموسی نرسیده است. رویکرد دولت ترامپ در قبال این بحران نگرانیهایی را در پایتختهای اروپایی برانگیخته است.
خاورمیانه و تنش با ایران
در کنار بحران اوکراین، تحولات خاورمیانه نیز در دستور کار این نشست قرار دارد. تهدیدهای اخیر واشنگتن درباره احتمال اقدام نظامی علیه ایران در صورت شکست مذاکرات هستهای، فضای منطقه را ملتهب کرده است.
امسال مقامهای جمهوری اسلامی در نشست مونیخ دعوت نشدهاند و رضا پهلوی، فرزند آخرین شاه ایران، در فهرست سخنرانان توجه رسانهها را جلب کرده است.
همچنین رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، قرار است درباره وضعیت برنامه هستهای ایران و روند نظارتهای بینالمللی سخنرانی کند.
کنفرانس امنیتی مونیخ که از سال ۱۹۶۳ بهعنوان محفلی غیررسمی برای گفتوگو درباره تهدیدهای جهانی شکل گرفت، امروز به صحنهای مهم برای سنجش آینده نظم بینالمللی تبدیل شده است.
تاکنون مشخص نیست آیا فعالان افغانستان در این نشست دعوت شدهاند یا خیر.
پارسال، فوزیه کوفی، فعال حقوق زنان و عضو پارلمان سابق افغانستان در نشست امنیتی مونیخ سخنرانی کرد. خانم کوفی گفت «بدون تغییر شرایط و نظام سیاسی، تلاش برای تغییر طالبان یک رویکرد شکست خورده است.»
قضات روز جمعه حکم دادند که ممنوعیت این گروه حامی فلسطین تا جلسه بعدی در اواخر فبروری، همچنان پابرجاست و ابراز حمایت از گروه اقدام برای فلسطین یا شرکت در فعالیتهای آن همچنان یک جرم جدی محسوب میشود.
وزیر داخله بریتانیا در واکنش گفت که از تصمیم دادگاه عالی «ناامید» است.
او افزود: «به همین دلایل، من از تصمیم دادگاه ناامید هستم و با این نظر که ممنوع کردن این سازمان تروریستی نامتناسب است، موافق نیستم.»
وی همچنین بیان کرد که ممنوعیت این گروه توسط دولت «بر اساس یک فرآیند تصمیمگیری دقیق و مبتنی بر شواهد انجام شده و از سوی پارلمان تأیید شده است».
قانونگذاران بریتانیایی در ماه سرطان امسال به ممنوعیت فعالیت گروه اقدام برای فلسطین به عنوان یک «سازمان تروریستی» رای مثبت دادند.
هودا عموری، بنیانگذار گروه اقدام برای فلسطین حکم دادگاه عالی را «یک پیروزی بزرگ» توصیف کرد. او گفت که ممنوعیت این گروه تحت قوانین ضدتروریستی بهعنوان «یکی از شدیدترین حملات علیه آزادی بیان در تاریخ اخیر بریتانیا» به یاد خواهد ماند.
گروه «اقدام برای فلسطین» یا «پلستاین اکشن» با راهاندازی اعتراضات خواستار تعطیلی شرکتهای تسلیحاتی مرتبط با اسرائيل در بریتانیا است.
در ماه سرطان، فعالان این گروه در یک حرکت اعتراضی نمادین، وارد پایگاه نظامی بریز نورتون در بریتانیا شدند و بر دو هواپیما به نشانه اعتراض رنگ سرخ پاشیدند.
