هیلاری کلینتون، وزیر خارجه سابق امریکا در یک مقاله جدید گفته است که افراطیترین نمونه زنستیزی در جهان را امروز در افغانستان تحت حاکمیت طالبان میتوان دید. او یادآوری کرده که یکی از نخستین اقدامات طالبان، حذف زنان از جامعه بود.
مقاله خانم کلینتون با عنوان «حقوق زنان، حقوق دموکراتیک است» در مجله امریکایی فارن افیرز منتشر شده و به بررسی نحوه سرکوب زنان و پیامدهای آن بر دموکراسی و ثبات جهانی پرداخته است.
هیلاری کلینتون که یکی از قدرتمندترین زنان در امریکا به شمار میرود، در مقاله خود نوشته است زمانی که طالبان در سال ۲۰۲۱ دوباره کنترول افغانستان را به دست گرفت، یکی از نخستین اقداماتشان حذف زنان از تمام نقشهای قابلدید در جامعه بود.
او توضیح داده است که در کوتاهترین زمان، دختران از آموزش متوسطه محروم شدند و زنان از دانشگاهها، مناصب عمومی و فعالیتهای حرفهای خارج از خانه منع شدند.
وزیر خارجه پیشین امریکا تأکید کرده است که رژیم طالبان ادعا میکند این اقدامات برای حفاظت از ارزشهای اسلامی و هویت ملی انجام میشود، اما در بسیاری از نقاط جهان کشورهایی وجود دارند که در آنها اسلام و دموکراسی بهطور همزمان شکوفا شدهاند.
به گفته کلینتون، هدف واقعی سرکوب آشکار است: محرومکردن زنان از دسترسی به اطلاعات، درآمد و نفوذ سیاسی و تحکیم قدرت از طریق حذف نیمی از جمعیت از زندگی عمومی.
کلینتون هشدار داده که دیگر رهبران اقتدارگرا با دقت نظاره میکنند و میآموزند که چگونه میتوان با سرکوب زنان کنترول بیشتری به دست آورد.
او نوشته است که در کشورهایی مانند ایران، مقامهای مذهبی زنان جوان را به دلیل برداشتن روسری مورد حمله، زندانی و حتی مورد خشونت قرار میدهند؛ و در کشورهایی مانند چین، پولند و روسیه، برخی دولتها زنان را تشویق میکنند که از عرصه عمومی کنار روند و برای افزایش جمعیت به خانه بازگردند.
خانم کلینتون تأکید کرده است که رژیمهای اقتدارگرا با وجود تفاوتهای گسترده، در دشمنی با حقوق زنان مشترکاند؛ سکولار یا دینی، غربی یا شرقی، توسعهیافته یا در حال توسعه، دیکتاتورها از هر نوع زنان را هدف قرار میدهند.
این مقام پیشین امریکایی در مقاله خود به وضعیت جهانی دموکراسی پرداخته و گفته است که نظامهای استبدادی اکنون از دموکراسیها بیشتر شدهاند و نزدیک به سهچهارم جمعیت جهان زیر حاکمیتهای اقتدارگرا زندگی میکنند.
او یادآور شده است که وضعیت حقوق زنان معمولاً نخستین نشانه برای سنجش سلامت یا ضعف دموکراسی در یک کشور است.
به گفته او، حمله به حقوق و فرصتهای زنان و محدود کردن حضور کامل آنان در جامعه، اغلب نادیده گرفته میشود؛ اما پیامد آن تضعیف سریع دموکراسی است. در چنین شرایطی نهادها از درون تهی میشوند، مخالفتها جرمانگاری میگردد و قدرت بدون پاسخگویی در دست عدهای محدود متمرکز میشود. او تأکید میکند که این روند تصادفی نیست، بلکه آگاهانه و برنامهریزیشده پیش میرود.
خانم کلینتون گفت بارزترین مروج و تبلیغکننده رویکرد مردسالارانه در اقتدارگرایی، ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه است. به گفته او پوتین رهبر جنبشی بینالمللی غیرلیبرال، زنستیز و بیگانههراس است که میخواهد حقوق زنان را محدود کند، مهاجران را اخراج کند، اتحادهای دموکراتیک را مختل کند و نظم بینالمللی مبتنی بر قوانین را تضعیف کند.
بر اساس گزارش گاردین که در همکاری با «فکتنامه»، سهشنبه ۲۸ دلو منتشر شده است، تصاویر پزشکی اعتراضات ایران از الگوی جراحات شدید و مرگبار خبر میدهند.
در این گزارش که به بررسی موارد متعدد مرتبط با معترضان پرداخته است، نام شهروندان برای حذف هویت شان تغییر یافته است:
روی صورت «آناهیتا»، نقطههای سفید مانند یک صورت فلکی دیده میشود. نقاطی که در حفرههای چشم، روی گونه و پیشانی و حتی در بخشهایی از مغز پراکندهاند. هر نقطه، یک ساچمه فلزی است که در تصاویر سیتیاسکن ثبت شده است. این ساچمهها که از شاتگن شلیک میشوند، در فاصله نزدیک میتوانند استخوان را خرد کرده و بهراحتی به کره چشم نفوذ کنند.
آناهیتا که در اوایل دهه سوم زندگی خود است، دستکم یک چشم و احتمالا هر دو چشمش را از دست داده است.
تصویر او یکی از بیش از ۷۵ مجموعه تصویر پزشکی شامل رادیولوژی و سیتیاسکن است که از یک شفاخانه در یکی از شهرهای بزرگ ایران به دست آمده و در اختیار گاردین قرار گرفته است. تصاویری که در طول یک شب و همزمان با سرکوب اعتراضات ماه گذشته ثبت شدهاند.
تصاویر، روایتی از شدت خشونت علیه معترضان و رهگذران ارائه میدهند.
تغییر الگو؛ از کنترول جمعیت تا شلیک با سلاح جنگی
بر اساس گزارش گاردین، روایت پزشکان و شاهدان عینی در شهرهای مختلف ایران از تغییر شیوه برخورد نیروهای امنیتی خبر میدهد. تغییری که در آن بهجای روشهای متعارف کنترول جمعیت، از سلاحهایی با قدرت کشندگی بالا استفاده شده است.
در یکی از تصاویر، گلولهای کالیبر بالا در گردن یک جوان دیده میشود که باعث جابهجایی نای و خونریزی گسترده شده است.
در پروندهای دیگر، گلولهای در مغز یک بیمار باقی مانده و وجود حباب در جمجمه، نشانهای از آسیب شدید مغزی است، آسیبی که کارشناسان آن را با احتمال پایین بقا توصیف کردهاند.
در تصاویر دیگر نیز گلولههایی در نزدیکی ستون فقرات یا مسیرهای مشخص تخریب بافت و استخوان دیده میشود.
یکی از متخصصان که تصاویر را بررسی کرده، گفته است: «وقتی با چنین سلاحهایی به سمت مردم شلیک میکنید، هدف کشتن است.»
بررسی کارشناسی؛ تحقیق مشترک گاردین و فکتنامه
این تصاویر در قالب یک تحقیق مشترک میان گاردین و پلتفرم راستیآزمایی فکتنامه بررسی و از سوی گروهی از متخصصان پزشکی خارج از ایران تحلیل شدهاند؛ از جمله پزشک بخش عاجل، رادیولوژیست و متخصص تصویربرداری آسیبهای شدید.
یک پزشک ایرانی سابق بخش عاجل نیز اصالت تصاویر را تایید کرده و گفته نرمافزار مورد استفاده با سیستم شفاخانه مربوطه سازگار است و نشانهای از دستکاری مشاهده نمیشود.
کارشناسان تاکید کردهاند بدون پرونده کامل پزشکی نمیتوان درباره سرنوشت هر بیمار اظهار نظر قطعی کرد، اما الگوی کلی جراحات «روشن و قابل توجه» است.
به گفته یکی از پزشکان مشاور، حجم آسیبها در این مجموعه تصویری گویای یک وضعیت «تلفات گسترده» است. شرایطی که حتی شفاخانههای بزرگ نیز در مواجهه با آن با فشار شدید مواجه میشوند.
فقط بخشی از واقعیت ثبت شده است
گاردین نوشت: «پزشکان یادآور میشوند که این تصاویر تنها مربوط به بیمارانی است که تا مرحله انجام اسکن زنده ماندهاند.»
در ادامه این گزارش آمده است بسیاری از افراد که گلوله مستقیم به سر آنها اصابت کرده، اساسا به مرحله تصویربرداری نمیرسیدند.
در شرایط بحرانی، شفاخانهها مجبورند بیمارانی را در اولویت قرار دهند که با وجود شدت جراحات، امکان درمان شان وجود دارد: «بنابراین، این تصاویر تنها وضعیت بخش کوچکی از مجروحان را بازتاب میدهد.»
ساچمههایی که میتوانند مرگبار باشند
ایران از معدود کشورهایی است که نیروهای امنیتی آن از ساچمه فلزی علیه شهروندان و برای سرکوب معترضان استفاده میکنند. هرچند هر ساچمه بهاندازه گلوله جنگی قدرت تخریب ندارد، اما تعداد زیاد آنها میتواند آسیبهایی بسیار شدید ایجاد کند.
گاردین در گزارش خود تاکید کرد که در برخی تصاویر، تنها یک یا دو ساچمه در جمجمه دیده میشود که پس از عبور از چشم در حفره آن متوقف شدهاند.
در موارد دیگر، صدها ساچمه در بدن پراکنده شده و بافت نرم را تخریب کردهاند.
در پرونده «علی»، بیش از ۱۷۴ ساچمه در قفسه سینه راست دیده میشود. تراکمی که نشان میدهد شلیک از فاصله بسیار نزدیک انجام شده است. ریه راست او آسیب شدید دیده و تجمع خون و هوا در اطراف آن مشاهده میشود.
کارشناسان پزشکی گفتهاند حتی با مداخله فوری، خطر مرگ در چنین شرایطی بالاست.
اصابت ساچمه یا گلوله به اندام تناسلی و پیامدهای بلندمدت
بر اساس این گزارش، دستکم ۹ بیمار از ناحیه لگن یا اندام تناسلی هدف قرار گرفتهاند؛ برخی با ساچمه و برخی با گلولههای کالیبر بالا.
در یکی از تصاویر، نزدیک به ۲۰۰ ساچمه در ران و لگن یک زن میانسال دیده شده است.
تحلیل پزشکی نشان میدهد این نوع جراحات میتواند به آسیب شدید اندامهای داخلی، بیاختیاری در کنترول ادرار، ناباروری و ناتوانی جنسی منجر شود.
این پیامدها در بسیاری از موارد، دائمی خواهند بود.
گلولههای تمامفلزی
در ۹ بیمار، گلولههای کالیبر بالا همچنان در بدن باقی مانده و در تصاویر دیده میشوند.
در موارد دیگر، مسیر شکستگی استخوان و قطعات فلزی باقیمانده نشان میدهد احتمالا اصابت گلولههای پرسرعت، عامل جراحت بودهاند.
کارشناسان این مهمات را از نوع «تمامفلزی» معرفی کردهاند؛ گلولههایی که معمولا با سلاحهایی مانند ایکی-۴۷ شلیک میشوند و شکل خود را حفظ میکنند.
یکی از کارشناسان به گاردین گفته است: «اینها سلاحهایی با هدف کشندگی هستند.»
روایت پزشکان داخل ایران
پزشکان داخل ایران که هویت آنان تایید شده، از الگوی تکرارشونده جراحات شدید خبر دادهاند.
یکی از آنها به گاردین گفت که همکارانش دهها جراحی برای خارج کردن چشم مجروحان انجام دادهاند؛ از جمله برای نوجوانان و کودکان.
به گفته او، کوچکترین بیمارش، دختر ۱۴ سالهای بوده که در جریان تجمعات هدف شلیک قرار گرفته و به دلیل شدت آسیب، چشمش در عمل جراحی برداشته شده است.
این پزشک گفت که الگوی آسیبها- بهویژه در چشم، قلب و ناحیه تناسلی- به دشواری با «شلیک تصادفی» قابل توضیح است.
پزشک دیگری که در بخش عاجل فعالیت داشته، گفت که مجروحان از کودکان خردسال تا سالمندان را شامل میشدهاند.
او از زنی حدود ۶۰ ساله یاد کرد که هنگام رفتن بهدنبال نوهاش، هدف شلیک قرار گرفت و با وجود تلاش برای احیا، جان باخت.
این پزشک گفت: «هنوز هم در حال کنار آمدن با آن صحنهها هستم ...»
