صحرا کریمی، کارگردان و رئیس پیشین افغان فیلم میگوید طالبان با آزادی و هنر مخالف است و در چهار سال گذشته، هنرمندان به سکوت و سانسور واداشته شدهاند. به گفته او، هنر میتواند در تبعید یا بهصورت زیرزمینی زنده بماند و همکاری هنرمندان داخل و خارج کشور برای ثبت این دوره ضروری است.
صحرا کریمی، روز چهارشنبه ۲۹ دلو در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال تاکید کرد که موسیقی، سینما و هنر نقش اساسی در گسترش آزادی دارد و هنر میتواند افکار عمومی را علیه طالبان شکل دهد.
به گفته او، طالبان میدانند که هنر تهدیدی برای ایدئولوژی آنها است و به همین دلیل با سینما و موسیقی دشمنی میکنند.
خانم کریمی افزود که هنرمندان در افغانستان با محدودیتهای شدیدی مواجهاند و نمیتوانند محصولات هنری را تولید کنند و نمایش دهند. او گفت: «هنر عملاً سقوط کرده و سانسور شده است. شما هیچ اثر هنری پیدا نخواهید کرد که در افغانستان تولید شده باشد.»
این کارگردان سینما اضافه کرد که محدودیتهای جاری بر هنرمندان برای جامعه افغانستان بسیار خطرناک است.
طالبان پس از بازگشت به قدرت در اسد ۱۴۰۰، موسیقی و فیلم را ممنوع کرده است.
در آخرین مورد، روز سهشنبه ۲۸ دلو، ریاست امر به معروف طالبان در پروان اعلام کرد که حدود ۵۰۰ آله موسیقی جمعآوری شده از سراسر این ولایت را آتش زده است. همزمان، ریاست امر به معروف طالبان در لغمان نیز از آتش زدن بیش از ۱۰۰ آله موسیقی خبر داد.
این قانون در دو فصل و ۱۷ ماده توسط هبتالله اخندزاده، رهبر طالبان توشیح شده است.
بر بنیاد این قانون که نسخهای از آن در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته، مسئولیت تنظیم امور مبلغان به وزارت امر به معروف و نهی از منکر این گروه سپرده شده است.
در ماده ششم این قانون تصریح شده است که مبلغ باید مسلمان و پیرو مذهب حنفی باشد. همچنین ماده دهم تاکید میکند که دعوت دینی باید مطابق با مذهب حنفی انجام شود. در صورت حضور افراد غیرحنفی مذهب، مبلغان از انجام دعوت منع میشوند.
در این قانون بر اطاعت از رهبر طالبان تاکید شده و مبلغ موظف است در سخنان خود بر پیروی از هبتالله آخندزاده پافشاری کند.
در این قانون ابزارهای تبلیغ نیز بیان شده است. طبق ماده نهم، استفاده از رسانههای تصویری برای تبلیغ ممنوع است و مبلغان تنها میتوانند از رادیو، مجله، کتاب و ابزارهای مشابه استفاده کنند.
تمام قوانین و فرامین طالبان بر اساس فقه حنفی صادر میشود. اما، در افغانستان، علاوه بر پیروان فقه حنفی، مذاهب دیگری از جمله شیعه دوازده امامی و اسماعیلیه نیز زندگی میکنند.
پیش از این گزارشهایی درباره فشار طالبان بر پیروان مذاهب غیرحنفی در افغانستان منتشر شده بود. در سوم ثور سال جاری، شورای علمای طالبان در بدخشان در مکتوبی رسمی اعلام کرده بود که پیروان مذهب اسماعیلیه در صورت گرایش به مذهب سنی، از پاداش مالی و مصونیت امنیتی برخوردار خواهند شد.
منابع محلی گفتند که برخی اعضای طالبان، اسماعیلیها را با تهدید به تغییر مذهب وادار میکنند.
آمار دقیقی از شمار شیعیان افغانستان در دست نیست، اما برخی گزارشها جمعیت آنان را بین ۱۵ تا ۲۰ درصد برآورد میکنند.
دان براون در حساب خود در اکس نوشت: «طالبان همچنان از بازداشتشدگان به عنوان اهرم فشار در مذاکرات با ایالات متحده و سایر کشورها بهره میبرند. جامعه بینالملل باید طالبان را در قبال این روشهای اسفناک پاسخگو بسازد.»
پیش از این، تمی بروس، معاون سفیر ایالات متحده در سازمان ملل، در نشست شورای امنیت گفته بود که طالبان از بازداشتشدگان به عنوان اهرم فشار در مذاکرات با واشنگتن و دیگر کشورها استفاده میکنند.
شورای امنیت سازمان ملل روز پنجشنبه، ۲۳ دلو، ماموریت تیم نظارت بر تحریمها علیه طالبان را تا یک سال دیگر تمدید کرد. پیشنویس این قطعنامه توسط امریکا تهیه شد و دیگر اعضای شورای امنیت به اتفاق آرا آن را تصویب کردند.
مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا، تصویب این قطعنامه را اقدامی بیسابقه برای محافظت از امریکاییها در برابر «بازداشتهای ناعادلانه» در خارج از کشور توصیف کرد. او به طالبان هشدار داد که اگر تلاش کنند از یک شهروند امریکایی به عنوان اهرم فشار استفاده کنند، با پیامدهای شدید مواجه خواهند شد.
مقامهای امریکایی اعلام کردهاند که در حال حاضر دنیس کویل و محمودشاه حبیبی، دو شهروند امریکایی، در بند طالبان هستند. طالبان بازداشت حبیبی را رد کرده و در مقابل آزادی کویل، خواستار رهایی یک افغان عضو القاعده از زندان گوانتانامو است.
خانم حمیدی در این نشست گفت: «افغانستان یک کشور مسلمان است اما در آن قومیتها، باورها و هویتهای مختلف زندگی میکنند. همه این افراد سزاوار حفاظت و کرامت هستند.»
مرضیه حمیدی تاکید کرد که «بهتر است پسرها و دخترهای افغان به مکتب طالبان نروند زیرا آنجا مکتب نه بلکه کارخانه تروریسم است.»
او بار دیگر از تیم ملی کریکت افغانستان بهدلیل ارتباط این تیم با اعضای طالبان انتقاد کرد و گفت: «نمیتوانید با تروریستها همکاری کرد، از آنها نمایندگی کنید و وانمود کنید که بیطرف هستید.» او همچنان افزود: «شما نمیتوانید تروریست را عادی سازی کنید و نام آن را ورزش بگذارید.»
او افزود که بهرسمیت شناختن آپارتاید جنسیتی در افغانستان عادیسازی سیاسی طالبان را کاهش خواهد داد و عدالت را برای زنان افغانستان فراهم خواهد کرد. خانم حمیدی همچنین جایزه بینالمللی حقوق زنان اجلاس ژنو را به زنان افغانستان تقدیم کرد.
مرضیه حمیدی گفت: «ما یک افغانستان آزاد میخواهیم، افغانستان با دموکراسی، با حکومتی که دین بر بدن زن یا ذهن مردم کنترول نداشته باشد.»
او گفت که جهان دیگر طالبان را تروریست نمینامد زیرا این مسئله عواقب دارد. عادی سازی آسانتر از مسئولیت است».
هجدهمین اجلاس ژنو برای حقوق بشر و دموکراسی روز چهارشنبه، ۲۹ دلو برگزار شد. در این نشست، مرضیه حمیدی، تکواندوکار افغانستان جایزه بینالمللی حقوق زنان را دریافت کرد و مسیح علینژاد، فعال ایرانی جایزه شجاعت اجلاس ژنو را کسب کرد.
مرضیه حمیدی از چهرههای نامآور ورزش زنان افغانستان به شمار میآید. او پس از قدرتگیری طالبان در سال ۱۴۰۰ به فرانسه مهاجرت کرد. او اکنون در فرانسه ورزش تکواندو را ادامه داده است.
مسیح علینژاد، خبرنگار، نویسنده و فعال حقوق زنان و بنیانگذار کارزار «آزادیهای یواشکی من» علیه حجاب اجباری است. او که مدتی خبرنگار مجلس نمایندگان ایران بود، پس از انتخابات جنجالی ۱۳۸۸ ایران را ترک کرد و در ایالات متحده زندگی میکند.
او از چهرههای شناخته شده اپوزیسیون خارج از کشور جمهوری اسلامی محسوب میشود و ریاست «کنگره جهانی آزادی» را بر عهده دارد.
مسیج علینژاد هنگام گرفتن این جایزه درباره اقدامات جمهوری اسلامی در برابر معترضان صحبت کرد و این جایژه را برای مردم ایران و قربانیان اعتراضات اخیر تقدیم کرد.
او از رهبران اروپایی خواست تا در کنار قربانیان ایران ایستاده و از آنها حمایت کنند. مسیح علینژاد در این برنامه پرچم ایران و تصاویر قربانیان اعتراضات اخیر را به نمایش گذاشت. او همچنین شعار «امسال سال خونه سیدعلی سرنگونه» را سر داد.
خانم علینژاد همچنین از آنتونیو گوترش برای دعوت از عباس عراقچی برای سخنرانی در شورای حقوق بشر انتقاد کرد.
او که این جایزه را به نمایندگی از «قهرمانان ایران» دریافت کرده با اشاره به برخورد جمهوری اسلامی با معترضان و وضعیت حقوق بشر در ایران گفت: «این وضعیت سیلی به صورت جامعه جهانی است.»
مسیح علینژاد هنگام سخنرانی تصاویر علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی و چهرههای دیگر چون حسن روحانی و مسعود پزشکیان را پاره کرد و علی خامنهای را «پدرخوانده داعش و تروریست» خطاب کرد.
هر سال در آستانه نشست اصلی شورای حقوق بشر سازمان ملل، «اجلاس ژنو برای حقوق بشر و دموکراسی» صدها تن از مخالفان سیاسی، فعالان، قربانیان نقض حقوق بشر، دیپلوماتها، روزنامهنگاران و رهبران دانشجویی را گردهم میآورد تا توجه جهانیان را به بحرانهای فوری حقوق بشری جلب کند. این کنفرانس با حمایت ائتلافی از ۲۵ سازمان حقوق بشری برگزار میشود.
در کنار مرضیه حمیدی و مسیح علینژاد، پدرو اوروچورتو نوسلی نیز به دلیل فعالیتهایش شایسته دریافت جایزه شناخته شده است. پدرو اوروچورتو نوسلی، استاد دانشگاه، کارشناس علوم سیاسی و فعال سیاسی ونزوئلایی است.
او هماهنگکننده امور بینالملل حزب «ونته ونزوئلا» و از چهرههای اصلی کارزار متحد اپوزیسیون برای گذار دموکراتیک در این کشور به شمار میرود. فعالیتهای او در حمایت از رهبران سیاسی اپوزیسیون، او را به هدف پیگرد سیاسی رژیم مادورو تبدیل کرد.
او در مارچ ۲۰۲۴ برای جلوگیری از بازداشت به سفارت آرژانتین در کاراکاس پناه برد و بیش از ۴۰۰ روز در آنجا ماند تا سرانجام در مه ۲۰۲۵ طی عملیاتی بینالمللی آزاد شد.
پدرو اوروچورتو نوسلی در این نشست درباره دوران حضورش در سفارت آرژانتین در کاراکاس و سرکوب مخالفان در دوران حاکمیت نیکولاس مادورو صحبت کرد.
آقای اوروچورتو نوسلی گفت که مادورو از قدرت رفته است اما ونزوئلا هنوز آزاد نشده است. او افزود که صدها زندانی سیاسی هنوز در زندان اند و میلیونها ونزوئلایی داخل و خارج از کشور در انتظار روز آزادی و دموکراسی کامل هستند.
در این نشست نویسندگان، فعالان سیاسی و فعالان حقوق اقلیتها، نزدیکان زندانیان سیاسی و روزنامهنگاران از بلاروس، سوریه، چین، کوبا، روسیه، اوگاندا و دیگر کشورها درباره وضعیت حقوق بشر در کشورهای خود صحبت کردند. سوتلانا تیخانوفسکایا، رهبر مخالفان بلاروس نیز در این نشست شرکت و سخنرانی کرد.
یکی از روزنامهنگاران روسی که پخش زنده اخبار تلویزیون روسیه را با تابلویی در اعتراض به جنگ ولادیمیر پوتین علیه اوکراین قطع کرد در این نشست گفت حدود دو هزار زندانی سیاسی در زندانهای روسیه بهسر میبرند و تحت فشار قرار دارند.
او گفت شرایط در زندانهای روسیه «وحشتناک» است. خانم مارینا اوسیانیکووا با نمایش تصاویر زندانیان سیاسی گفت حتی کودکان در زندانهای روسیه به اتهامات سیاسی، زندانی شدهاند.
