سفارت ایران در کابل از برگزاری دور جدیدی از مذاکرات مرزی با طالبان خبر داد. طبق خبرنامه این سفارت، مقامهای ایران و طالبان در گفتوگوهای خود، اراده مشترک برای حفظ مرزهای امن و همکاری در امور مرزی را از «نقاط قوت پیوند» در روابط دوجانبه خواندند.
پیش از این علیرضا بیکدلی، سفیر ایران در کابل و نورالله نوری، وزیر سرحدات، اقوام و قبایل طالبان در ماه سنبله درباره «همکاریهای مرزی» گفتوگو کرده بودند.
سفیر جمهوری اسلامی در این دیدار وعده «همکاری مستمر» با طالبان را داده بود.
ترانزیت، تجارت و جلوگیری از قاچاق از جمله موضوعاتی بوده که در دیدارهای مقامات طالبان و ایران درباره همکاریهای مرزی گفتوگو شده است.
آمیت هالیوی، عضو پارلمان اسرائیل (کنست) در مصاحبه با افغانستان اینترنشنال گفت که نباید به طالبان مشروعیت بینالمللی داده شود. او در عین حال افزود که باید از مخالفان طالبان حمایت شود. آمیت هالیوی همچنین از هند خواست که حمایت از طالبان را متوقف کند.
آمیت هالیوی میگوید اسرائیل در واشنگتن و کشورهای دیگر نفوذ دارد و این باید برای سلب مشروعیت بینالمللی طالبان و حمایت از ظهور نیروهای مخالف استفاده شود.
به گفته وی، «ابتدا باید مشروعیت طالبان به طور کامل سلب شود، سپس لازم است نیروهای مخالف تشویق شوند، همانطور که از تلاشهای مخالفان در ایران حمایت میشود، تا مردم بتوانند برای حقوق، زندگی و آینده خود قیام کنند.»
هالیوی توضیح داد که برای دستیابی به این اهداف، باید تمام گامهای عملی، حتی اقدامات نظامی، برای ایجاد تغییرات اساسی برداشته شود.
او همچنین در پاسخ به این سوال که سیاست هند در قبال طالبان چه باید باشد، گفت: «هند باید استراتژی خود را دوباره بررسی کند، زیرا دیر یا زود هند در موقعیتی قرار خواهد گرفت که هدف قرار گیرد.»
این در حالی است که تعامل دیپلوماتیک هند با اداره طالبان اخیرا تقویت شده است. دهلی با توجه به تحولات منطقهای، نگرانیهای امنیتی و منافع اقتصادی تلاش میکند حضور سیاسی و اقتصادی خود را در افغانستان حفظ کند.
آمیت هالیوی درباره عضویت پاکستان در هیئت صلح ترامپ هم گفت: «سیاست ما بسیار واضح است؛ ما تحت تاثیر لباس، نکتایی و لبخند کسی قرار نمیگیریم، اما میبینیم که ایدههای آنها چیست؟ اگر پاکستان اصول اساسی خود را تغییر دهد، میتوانیم دوباره در مورد آن فکر کنیم.»
این در حالی است که پاکستان به غزه نیرو نمیفرستد. جاسپر جفرز، فرمانده نیروی بینالمللی ثبات در غزه پیشتر گفت که تاکنون اندونزیا، مراکش، قزاقستان، کوزوو و آلبانی متعهد به اعزام نیرو شدهاند.
هانا نیومن، عضو پارلمان اروپا، با ابراز نگرانی شدید از اصولنامه جزایی محاکم طالبان گفت که این گروه زنان را «به بردگی میکشد» و از اتحادیه اروپا خواست طالبان را تحریم کند.
خانم نیومن روز چهارشنبه در یک پیام ویدیویی گفت: «زنان از کار کردن منع شدهاند. دختران از تحصیل محروم شدهاند و آنها حتی بدون حضور یک محرم مرد نمیتوانند به جایی بروند. این فقط محدودیت نیست، این وابستگی اجباری است. این بردهداری است.»
او تاکید کرد که قانون باید از مردم محافظت کند، اما در افغانستان از قانون برای حذف زنان استفاده میشود. به گفته این عضو پارلمان اروپا، قوانین طالبان برای حفاظت از جامعه نیست و آنچه طالبان ارائه میکند «نه فرهنگ است، نه دین بلکه یک نظام حقوقی مبتنی بر آپارتاید جنسیتی است.»
نیومن از اتحادیه اروپا خواست با «تحریمهای هدفمند» به اقدامات زنستیزانه طالبان پاسخ دهد. او افزود که آپارتاید جنسیتی باید به عنوان جنایت علیه بشریت در قوانین اتحادیه اروپا به رسمیت شناخته شود و از دختران و زنان افغان حمایت شود. او تاکید کرد که سکوت در برابر رفتارهای طالبان «بیطرفی نیست بلکه همدستی با آنان است.»
در یک سال گذشته، برخی کشورهای عضو اتحادیه اروپا تلاش کردهاند با طالبان روابط برقرار کنند. مسائلی چون اخراج پناهجویان، تثبیت هویت و مدارک پناهجویان و جلوگیری از تهدیدهای احتمالی از خاک افغانستان، از دلایل تعامل برخی کشورهای اروپایی با طالبان عنوان میشود.
آلمان سفارت و قنسولگریهای افغانستان را به نمایندگان طالبان واگذار کرده است و ناروی و اتریش نیز نمایندگان طالبان را پذیرفتهاند.
مقامهای اوزبیکستان و اداره طالبان اعلام کردند که دو طرف در نظر دارند حجم روابط بازرگانی خود را طی پنج سال آینده به ۵ میلیارد دالر افزایش دهند.
جمشید خواجهیوف، معاون نخستوزیر اوزبیکستان و نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت طالبان در یک کنفرانس آنلاین درباره گامهای عملی برای گسترش همکاریهای تجاری و اقتصادی گفتوگو کردند.
خواجهیوف روز دوشنبه در پیامی در حسابش در لینکدین نوشت که اوزبیکستان به «روابط دوستانه و سازنده» با افغانستان اهمیت ویژه می دهد. به گفته او، تجارت دوجانبه در پنج سال گذشته دو و نیم برابر افزایش یافته و از ۶۵۳ میلیون دالر در سال ۲۰۲۱ به ۱.۷ میلیارد دالر در سال ۲۰۲۵ رسیده است.
او افزود: «هدف مشترک ما افزایش این رقم به ۵ میلیارد دالر است.»
به گفته معاون نخست وزیر اوزبیکستان، دو طرف توافق کردهاند که اجرای توافقنامه تجارت ترجیحی را تسریع کنند و پروژههای سرمایهگذاری و همکاریهای صنعتی را پیش ببرند. او همچنین اعلام کرد که پس از ماه رمضان، اقدامات عملی از جمله برگزاری مجمع تجاری در کابل و تدوین نقشه راه برای حوزه های اولویتدار آغاز خواهد شد.
نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت طالبان نیز اعلام کرد که حجم تجارت میان دو کشور چند برابر افزایش خواهد یافت. او تاکید کرد که با ۲۴ ساعته شدن فعالیت بنادر حیرتان و ترمذ، اراده جدی برای تحکیم و گسترش روابط تجاری وجود دارد.
بر اساس آمارهای منتشرشده، حجم تجارت افغانستان و اوزبیکستان در سال ۲۰۲۴ حدود ۱.۱ میلیارد دالر بوده است که از این میزان، نزدیک به ۱ میلیارد دالر آن صادرات اوزبیکستان به افغانستان بوده است.
پیش از سال ۲۰۲۱، سطح روابط تجاری دو کشور بیش از ۶۰۰ میلیون دالر گزارش شده بود.
در پی قطع روابط تجاری افغانستان با پاکستان، سطح مبادلات این کشور با کشورهای آسیای میانه، به ویژه اوزبیکستان و قزاقستان و همچنین ایران، هند و چین افزایش یافته است.
طالبان در سالهای اخیر تلاش کرده است با توسعه مسیرهای بدیل ترانزیتی، وابستگی افغانستان به بنادر پاکستان را کاهش دهند.
ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان، درباره تشدید بحران حقوق بشری در افغانستان هشدار داد و از کشورهای جهان خواست که از «عادیسازی و مشروعیت دادن» به طالبان خودداری کنند.
او در گزارش جدیدش که یک نسخه آن در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته است، گفت که بدون اقدام فوری بینالمللی، محرومیت زنان افغان از جمله دسترسی به خدمات صحی، به حال خود باقی خواهد ماند.
بنت هشدار داد که تشدید محدودیتهای طالبان و کاهش کمکهای جهانی، تاثیر عمیقی بر وضعیت زنان و دختران افغانستان گذاشته است.
او در گزارش تازهای که بر حق سلامت زنان و دختران تمرکز دارد، تاکید کرد که سیاستهای طالبان شامل محدودیتهای گسترده بر آموزش، کار، آزادی گشتوگذار و دسترسی به خدمات صحی، به طور سیستماتیک حقوق بنیادین زنان را نقض میکند.
وی این اقدامات را مصداق بارز «آپارتاید جنسیتی» دانست.
گزارشگر ویژه سازمان ملل از جامعه جهانی خواست تا از هرگونه عادیسازی روابط یا مشروعیتبخشی به اداره طالبان خودداری کند، مگر آن که تغییر واقعی و ملموس در زمینه حقوق بشر، به ویژه برای زنان و دختران در افغانستان اتفاق بیفتد.
او همچنین از دولتها خواست تا «آپارتاید جنسیتی» را به عنوان جنایت علیه بشریت در اسناد بین المللی درج کنند و طالبان را به دلیل ارتکاب جرایم جنسیتی، از جمله آزار و اذیت زنان به علت جنسیت شان، تحت پیگرد قرار دهند.
در این گزارش آمده است که بدون اقدام فوری و پایدار جامعه بین المللی، میلیونها افغان به ویژه زنان و دختران از مراقبتهای ضروری محروم خواهند ماند.
او همچنین درباره کاهش کمکهای جهانی به ویژه در سیستم صحی افغانستان هشدار داد و گفت که این سیستم تا مرحله فروپاشی پیش خواهد رفت.
نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل از روز دوشنبه ۴ حوت آغاز شد و تا ۲ حمل ۱۴۰۵ ادامه خواهد یافت. آقای بنت این گزارش را در ۲۷ فبروری(۸ حوت) ارائه خواهد کرد.
نمایندگان جامعه هندو و سیکهای افغانستان روز چهارشنبه از طالبان خواستند که به مسئله جایدادهای غصبشدهشان رسیدگی کند. وزارت عدلیه طالبان که صدها جریب «زمین غصبی» را در سراسر کشور مصادره کرده است، تا هنوز معضل جایدادهای از دست رفته هندوها و سیکهای افغانستان را حل نکرده است.
اداره طالبان روز چهارشنبه با نشر خبرنامهای نوشت که منجیت سینگ، رئیس شورای هندوها و سیکهای افغانستان، در دیدار با عبدالواسع، رئیس دفتر رئیس الوزرای طالبان، درباره مشکلاتی چون رسیدگی به غصب زمینها، صدور جواز طبابت یونانی و وضعیت عبادتگاه شان در شوربازار کابل را که در مسیر نقشه جاده قرار گرفته، مطرح کردهاند. طبق این خبرنامه، مقام طالبان تعهد کرد که به این خواستها رسیدگی خواهد شد.
وزارت عدلیه طالبان در سال ۱۴۰۲ اعلام کرد که بررسی درباره زمینهای غصبشده هندوها در سراسر افغانستان را آغاز کرده است، اما با گذشت دو سال، هیچ خبری از نتیجه یا پیشرفت این بررسیها منتشر نشده است.
مسئله غصب زمینهای این اقلیت مذهبی در افغانستان، مشکلی حلناشده و دیرینه است. آنان میگویند جایدادهایشان در طول چند دهه گذشته از سوی زورمندان و افراد عادی در ولایتهای مختلف کشور غصب شده است.
مونسینگ کرونا، یکی از ساکنان کابل به رادیو آزادی گفت که دکانش غصب شده و او هنوز نتوانسته است آن را بازپس بگیرد. به گفته وی، «من یک دکان در زیرزمینی پلازا داشتم که در سال ۱۳۹۴ آن را خریدم و به کرایه دادم، اما شخص کرایهنشین با زور هم در زمان جمهوریت و هم حالا آن را در تصرف خود دارد. هرچه تلاش کردم نتیجه نداد، در حالی که اسناد آن هنوز نزد من موجود است.»
بر بنیاد گزارشها، در دهه ۱۹۷۰ جمعیت هندوها و سیکها در افغانستان حدود ۷۰۰ هزار نفر بود، اما به دلیل جنگهای پیدرپی، تبعیض و مهاجرت، این تعداد در سال ۱۹۹۲ به حدود ۲۲۰ هزار نفر کاهش یافت.
منجیت سنگ لامبه، رئیس شورای هندوها در افغانستان در ۳ حوت ۱۴۰۴ گفت که در حال حاضر تنها ۱۵ خانواده از هندوها و سیکها در افغانستان زندگی میکنند.
پس از حمله مرگبار تروریستی در سال ۲۰۲۲ به عبادتگاه شهروندان سیک در ناحیه چهارم شهر کابل، حکومت هند اعلام کرد که روند صدور ویزای اضطراری برای شهروندان سیک و هندوتبار را در اولویت قرار خواهد داد.
پیش از این، امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان در سفرش به دهلی، به نمایندگان جامعه هندوها و سیکهای افغانستان گفته بود که طالبان امنیت اقلیتهای مذهبی را تضمین کرده و عبادتگاههای آنها را بازسازی خواهد کرد.