دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش امریکا، اعلام کرد سنتکام بر بخش جنوبی سواحل ایران «برتری هوایی موضعی» برقرار کرده و اکنون بهدنبال گسترش حملات به داخل کشور خواهد بود.
او افزود سنتکام به حمله به توان دریایی جمهوری اسلامی ادامه خواهد داد.
به گفته کین، ساختار فرماندهی جمهوری اسلامی در وضعیت بدی قرار دارد.
هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه چهارشنبه ۱۳ حوت، در تماس تلفنی با عباس عراقچی، همتای ایرانی خود، نسبت به پرتاب موشک بالستیک از سوی جمهوری اسلامی به سوی حریم هوایی ترکیه اعتراض کرد.
فیدان گفت که باید از اقداماتی که میتواند به گسترش درگیری منجر شود، اجتناب کرد.
انقره پیشتر اعلام کرد یک موشک بالستیک شلیکشده از سوی جمهوری اسلامی که به سمت حریم هوایی ترکیه در حرکت بود، بهوسیله ناتو در شرق مدیترانه منهدم شد.
پیمان نظامی آتلانتیک شمالی (ناتو) این اقدام جمهوری اسلامی را محکوم کرد.
شماری از نهادهای مدنی و حقوق بشری در اعلامیهای مشترک روز چهارشنبه از افزایش تنش میان پاکستان و طالبان ابراز نگرانی کرده و خواستار آتشبس فوری، حفاظت از غیرنظامیان و آغاز گفتوگوی سیاسی برای پایان دادن به درگیریها شدهاند.
این اعلامیه مشترک از سوی مجمع مدافعان حقوق بشر، شبکه جامعه مدنی و حقوق بشر، سازمان جهانی منع شکنجه، موسسه دموکراسی و توسعه افغانستان، روزنه امید و کانون گفتوگو برای زمینههای مشترک منتشر شده است.
در این اعلامیه آمده است که افزایش درگیریهای فرامرزی در هفتههای اخیر جان غیرنظامیان، ثبات منطقه و روابط اقتصادی دیرینه میان دو طرف را با تهدید جدی روبهرو کرده است.
در اعلامیه یادآوری شده است که افغانستان نزدیک به پنج دهه جنگ، آوارگی، بازگشتهای اجباری و چرخههای مکرر خشونت را تجربه کرده و میلیونها خانواده در وضعیت شکننده اقتصادی قرار دارند. به باور امضاکنندگان این اعلامیه، تشدید درگیریها خطر بدتر شدن شرایط برای جوامع دو سوی مرز، از جمله خانوادههای پناهنده، بیجاشدگان داخلی، تاجران و کارگران وابسته به تجارت فرامرزی را افزایش میدهد.
امضاکنندگان اعلامیه از طالبان خواستهاند مسیرهای تجاری امن، از جمله با پاکستان، را تضمین کند تا فشارهای اقتصادی بر مردم کاهش یابد.
این نهادها افزودهاند که صلح پایدار نیازمند گفتوگوی فراگیر است و پاسخهای نظامی نمیتواند جایگزین روندهای سیاسی شود.
پس از حملات امریکا و اسرائیل به ایران و بسته شدن حریم هوایی این کشور، شمار پروازهای عبوری از آسمان افغانستان افزایش یافته است. وزارت هوانوردی طالبان اعلام کرد که در روزهای اخیر شرکتهای هواپیمایی بیشتری مسیر خود را از فراز افغانستان انتخاب کردهاند.
حکمتالله آصفی، سخنگوی وزارت ترانسپورت و هوانوردی طالبان گفت که بسته شدن حریم هوایی ایران باعث شده برخی شرکتهای هواپیمایی مسیر افغانستان را جایگزین کنند.
مقام طالبان درباره شمار این پروازها جزئیات نداده است.
بررسی دادههای وبسایت «فلایترادار۲۴» که تردد پروازها را بهصورت لحظهای رصد میکند نیز نشان میدهد که تراکم پروازها بر فراز افغانستان بیشتر شده است.
به نظر میرسد که با حملات مشترک اسرائیل و امریکا به ایران، شرکتهای هواپیمایی رویکرد خودداری از آسمان این کشور و جایگزینی افغانستان را مانند جنگ ۱۲ روزه میان اسرائیل و ایران را در پیش گرفتهاند.
در یک سال گذشته، با گسترش درگیریها در خاورمیانه و نرمتر شدن موضع نهادهای نظارتی هوانوردی درباره استفاده از آسمان افغانستان، شرکتهای بیشتری از این مسیر برای پروازهای خود استفاده کردهاند.
خبرگزاری رویترز نیز پیشتر گزارش داده بود که در پی تنشهای منطقهای و نگرانیهای امنیتی در برخی مسیرهای خاورمیانه، تعدادی از شرکتهای هواپیمایی بینالمللی مسیر افغانستان را برای پرواز به جنوب و شرق آسیا گزینهای امنتر ارزیابی کردهاند.
بر اساس دادههای وبسایت ردیابی فلایت رادار ۲۴، میانگین پروازهای عبوری روزانه از افغانستان که در ماه می سال گذشته ۵۰ پرواز بود، پس از آغاز جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل به حدود ۲۸۰ پرواز افزایش یافت.
پرواز عبوری به پروازی گفته میشود که بدون فرود، از حریم هوایی یک کشور عبور میکند و در مقابل، مبلغی بهعنوان حق عبور پرداخت میشود.
افزایش اخیر پروازها میتواند به منبع درآمد قابل توجهی برای طالبان تبدیل شود که با محدودیتهای مالی شدیدی روبرو هستند.
طبق گزارشها، این گروه برای هر پرواز ۷۰۰ دالر هزینه ترانزیت دریافت میکند که از طریق واسطههای شخص ثالث جمعآوری میشود.
طالبان سال گذشته اعلام کرده بود که این روند منجر به افزایش چشمگیر درآمدهای ناشی از پرداختهای عبور از آسمان شده است.
به گفته حکمتالله آصفی خدمات به شرکتهای هوایی و مسافران خدمات به صورت منظم موقع ارائه میشود و پرواز در میدانهای بینالمللی و محلی همچنان جریان دارد. او افزود: «شرکت های هوایی مسیرهای ارزان را انتخاب میکنند و ما به آنها اطمینان میدهیم که میتوانند از حریم هوایی افغانستان برای پروازهای خود استفاده کنند.»
گل حسن، سفیر طالبان در مسکو با ضمیر کابلوف، نماینده ویژه روسیه در امور افغانستان دیدار کرد. در این دیدار نماینده ویژه ولادیمیر پوتین از طالبان و پاکستان خواست برای حل تنشهای جاری وارد گفتوگو شوند.
سفارت طالبان در مسکو روز چهارشنبه، ۱۳ حوت با انتشار بیانیهای نوشت در این دیدار درباره گسترش روابط دوجانبه نیز گفتوگو شده است. براساس این خبرنامه، سفیر طالبان درباره حملات طالبان به خاک افغانستان نیز سخن گفته است.
طبق این خبرنامه، ضمیر کابلوف نسبت به تنشهای جاری میان طالبان و پاکستان ابراز نگرانی کرده و تاکید کرده است که مشکلات باید از راه دیپلوماسی و گفتوگو حل شوند.
او همچنین افزوده است که کشورش آماده میانجیگری در حل تنشها میان دو کشور است. همزمان ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه با ابراز نگرانی نسبت به تنشها میان طالبان و پاکستان از طرفها خواست از تقابل خودداری کرده و اختلافات را از طریق گفتوگو حل کنند.
عطاالله تارر، وزیر اطلاعات و رسانههای پاکستان اعلام کرد که از آغاز درگیری با طالبان تاکنون دستکم ۴۸۱ عضو این گروه کشته شدهاند.
به گفته او، در این مدت ۶۹۶ طالب زخمی و ۲۲۶ پاسگاه این گروه ویران شده است.
عطالله تارر، وزیر اطلاعات و رسانههای پاکستان در حساب کاربری اکس خود نوشت از آغاز درگیری با طالبان دستکم ۳۵ پاسگاه این گروه به تصرف نیروهای پاکستانی درآمدهاند. به گفته او، در این بازه زمانی ۱۹۸ تانک، موترهای زرهی و توپخانه طالبان منهدم شدهاند.
وزیر اطلاعات و رسانههای پاکستان افزود که تاکنون ۵۶ مکان در سراسر افغانستان هدف حملات هوایی این کشور قرار گرفتهاند.
طالبان تاکنون درباره آمار ارائه شده توسط پاکستان بهطور رسمی ابرازنظر نکرده است.
این مقام پاکستان روز سهشنبه شمار کشتههای طالبان را ۴۶۴ و زخمیهای این گروه را ۶۶۵ نفر اعلام کرده بود.