چین روز جمعه اعلام کرد که مذاکرات میان طالبان و پاکستان «به طور پیوسته» پیش میرود. مائو نینگ، سخنگوی وزارت خارجه چین، در نشست خبری گفت: «هم پاکستان و هم افغانستان به میانجیگری چین اهمیت میدهند و مایلاند دوباره پشت میز مذاکرات بنشینند. این یک پیشرفت مثبت است.»
وی افزود که چین در ارتباط نزدیک با هر دو طرف قرار دارد و شرایط مناسب و پلتفرم گفتوگو را فراهم میکند.
مائو نینگ تأکید کرد که سه کشور در زمان مناسب اطلاعات بیشتری در این زمینه ارائه خواهند داد.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که درگیریهای مرزی بین پاکستان و طالبان از ماه اکتبر گذشته آغاز شده و دهها کشته بر جای گذاشته است. افغانها بیشترین آسیب را از این درگیریها دیدهاند.
اسلامآباد اداره طالبان را به حمایت از تحریک طالبان پاکستان متهم میکند. طالبان این اتهامات را رد کرده و حملات شبهنظامیان را «مشکل داخلی پاکستان» میداند.
چین که با هر دو کشور همسایه است، در ماههای اخیر تلاشهای گستردهای برای میانجیگری بین دو متحد سابق و دشمن فعلی انجام داده است.
بیجینگ علاوه بر تماسهای تلفنی با وزرای خارجه دو طرف، در ماه مارچ فرستاده ویژهای خود را نیز به کابل و اسلامآباد اعزام کرد.
مذاکرات جاری میان طالبان و پاکستان در شهر اورومچی چین برگزار شده و تمرکز اصلی آن بر برقراری آتشبس پایدار و بازگشایی مرزها برای تجارت و رفتوآمد بوده است.
چین به عنوان شریک اقتصادی مهم طالبان و پاکستان، نگران تأثیر منفی این تنشها بر پروژههای منطقهای خود از جمله ابتکار کمربند و جاده است.
مذاکرات میان هیئتهای طالبان و پاکستان روز پنجشنبه آغاز شد. هنوز جزئیاتی از محتوای گفتوگوهای دو طرف منتشر نشده است.
وزارت خارجه چین اعلام کرده است که به تلاشها و میانجیگری میان دو طرف ادامه خواهد داد.
چین سعی دارد که درگیریها کاهش یابد، مسیرهای تجاری و گذرگاههای مرزی باز شود و آتشبس بین دو طرف برقرار گردد.
همزمان با مذاکرات، طالبان پنجشنبه مدعی شد که حملات توپخانهای پاکستان به سه ولایت شرقی ادامه یافته است.
وزارت خارجه پاکستان تاکید کرده است که پیشرفت در روند صلح مستلزم ارائه تضمینهای روشن، قابل راستیآزمایی و مکتوب است و تعهدات شفاهی بههیچوجه کافی نیستند.
اسلامآباد در سه دور پیشین مذاکرات در دوحه، استانبول و ریاض نیز خواستار دریافت تضمینهای کتبی بود، اما طالبان از ارائه هرگونه تعهد مکتوب خودداری کرده است. خودداری طالبان از ارائه تضمین کتبی، از عوامل شکست مذاکرات پیشین بوده است.
طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان، با اشاره به توافقنامه دوحه میان ایالات متحده و طالبان، این گروه را به تعهدشکنی متهم کرد و گفت که «تحریک طالبان افغانستان نه به متن این توافق پایبند بوده و نه به روح آن.»
ناظران تاکید دارند که پاکستان تحت فشار چین در این دور از مذاکرات که در اورومچی برگزار شده، شرکت کرده است.
آصف درانی، نماینده پیشین پاکستان نیز گفته است که اسلامآباد به «خواهش» چین در این مذاکرات حضور یافته است.
در مقابل، وزارت خارجه طالبان روز پنجشنبه در بیانیهای اعلام کرد که در گفتوگوهای اورومچی «با موضعی متعادل و اصولی» شرکت میکند و قصد دارد با طرف مقابل درباره تقویت همسایگی خوب، گسترش روابط تجاری و مدیریت مؤثر مسائل امنیتی، گفتوگوهای همهجانبه انجام دهد.
به باور ناظران، چین بهدلیل منافع گسترده اقتصادی خود در منطقه، از جمله پروژههای زیربنایی و سرمایهگذاریهای کلان، بهدنبال حفظ ثبات میان افغانستان و پاکستان است.
همچنین نگرانی از تهدیدهای امنیتی ناشی از خاک افغانستان، از جمله نفوذ گروههای شبهنظامی و احتمال بیثباتی در مناطق مرزی، از دیگر دلایلی است که بیجینگ را به ایفای نقش فعال در این مذاکرات واداشته است.
جاکوپو کاریدی، رئیس شورای پناهندگان ناروی در افغانستان که از مناطق بیجاشدگان در ولسوالی مهمنددره ولایت ننگرهار بازدید کرده است گفت که در این ولسوالی بیش از ۱۴۰۰ نفر بر اثر درگیریهای طالبان با پاکستان بیجا شدهاند.
به گفته او، بیجاشدگان در این ولسوالی در سرپناههای اضطراری زندگی میکنند و به آب و غذای کافی دسترسی ندارند.
این نهاد حامی مهاجران بر ضرورت حمایت فوری از نیازمندان در مناطق مرزی تاکید کرده است.
آقای کاریدی گفت: «نیاز فوری به هماهنگی وجود دارد اما در عین حال باید به این وضعیت اضطراری نیز پاسخ داده شود. مردم عملا هیچ چیزی در اختیار ندارند.»
او هشدار داد که اگر درگیریها با پاکستان گسترش یابد، ممکن است در هفتههای آینده افراد بیشتری بیجا شوند.
پیشتر طالبان اعلام کرده بود که در نتیجه حملات پاکستان، بیش از ۲۷ هزار خانواده در ۹ ولایت بیجا شدهاند.
این گزارش مشترک که روز جمعه، ۱۴ حمل منتشر شد بر بازه زمانی یازدهم جدی تا هشتم حمل سال جاری خورشیدی تمرکز دارد. در این مدت بیشتر مهاجران افغان در ایالت بلوچستان شناسایی و بازداشت شدهاند.
اسلامآباد، خیبرپختونخوا، سند و پنجاب از دیگر مناطقی هستند که بازداشت مهاجران افغان در آنها گزارش شده است.
در میان افراد بازداشتشده، هزار و ۶۲۶ نفر از دارندگان کارتهای اقامت موقت بودهاند و باقیمانده را دارندگان کارت شهروندی افغان تشکیل میدهند.
در این گزارش آمده است که در سه ماه گذشته، ۱۷۲ هزار و ۵۴۲ مهاجر افغان نیز از پاکستان به کشور خود بازگشتهاند.
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل و سازمان بینالمللی مهاجرت میگویند بیش از ۱۸ هزار نفر از این افراد بهگونه اجباری اخراج شدهاند.
بازداشت و اخراج مهاجران افغان در حالی ادامه دارد که تنشها میان پاکستان و طالبان تشدید شده است.
اخیرا وزیر داخله پاکستان دستور اخراج مهاجران افغان از جمله دارندگان شناسنامه پاکستانی را نیز صادر کرده است.
