واردات سوخت از روسیه و بلاروس به افغانستان در سه ماه گذشته، در مقایسه با مدت مشابه در سال ۲۰۲۵، چهار برابر افزایش یافته و به ۵۳۰ هزار تُن رسیده است. از این میان، ۲۳۱ هزار تُن آن پترول بوده است. افغانستان از ایران و ترکمنستان نیز سوخت وارد میکند.
رویترز به نقل از بازرگانان گزارش داد که مجموع واردات سوخت افغانستان و آسیای میانه در ماههای جنوری تا مارچ نزدیک به سه و نیم میلیون تُن متریک بود.
پس از آنکه اتحادیه اروپا در فبروری ۲۰۲۳ بر فرآوردههای نفتی روسیه تحریم وضع کرد، این منطقه به بازار اصلی صادرات سوخت روسیه بدل شده است.
روسیه صادرات پترول را تا پایان ماه جولای ممنوع کرده است، اما بسیاری از کشورهای آسیای مرکزی که با روسیه توافقنامههای برای تامین سوخت دارند، از این محدودیت معاف هستند.
مغولستان بزرگترین واردکننده سوخت روسیه در این منطقه است.
افغانستان از ممنوعیت صادرات پترول روسیه معاف نیست، اما بلاروس میتواند همچنان به این کشور پترول و دیزل صادر کند.
در سپتامبر ۲۰۲۲، طالبان با روسیه یک توافق ابتدایی برای تامین پترول، دیزل، گاز و گندم امضاء کرد. در آن زمان وزیر صنعت و تجارت طالبان به رویترز گفت که روسیه قرار بود سالانه حدود یک میلیون تُن پترول، یک میلیون تُن دیزل، ۵۰۰ هزار تُن گاز مایع و دو میلیون تُن گندم به افغانستان عرضه کند.
صندوق بینالمللی پول امروز هشدار داد که آسیا در برابر شوک انرژی ناشی از جنگ خاورمیانه آسیبپذیرتر از مناطق دیگر است، چون وابستگی زیادی به سوخت خاورمیانه دارد.
به گفته این نهاد، مصرف نفت و گاز در آسیا معادل حدود ۴ درصد تولید ناخالص داخلی این منطقه است و واردات خالص نفت و گاز آن نیز حدود ۲.۵ درصد تولید ناخالص داخلی را تشکیل میدهد.
فوزیه کوفی، عضو پارلمان در حکومت پیشین پنجشنبه، ۲۷ حمل به دعوت شهابالدین دلاور، رئیس کمیسیون تماس طالبان با شخصیتهای سیاسی افغانستان مبنی بر بازگشت به وطن واکنش نشان داد. او گفت افغانستان خانه مشترک همه است و باید در فضای آزاد، باعزت و آبرومندانه در خدمت این خانه بود.
خانم کوفی تاکید کرد که برای سکوت در سایه حاکمیت طالبان در بدل «امنیت طالبانی» به کشور بر نمیگردد.
او در یادداشتی در پاسخ به دعوت شهابالدین دلاور نوشت: «اگر هدف از دعوت شخصیتهای سیاسی این باشد که آنان به کشور بازگردند تا رژیم طالبان را به رسمیت بشناسند، از سیاست فاصله بگیرند، حق سخن گفتن و فعالیت سیاسی نداشته باشند و حضورشان در سایه نظام امنیتی طالبان تنها مانند میلیونها زن افغان در حصر خانگی محدود شود، این نه آشتی ملی است و نه راهحل بحران افغانستان.»
شهابالدین دلاور، رئیس کمیسیون تماس طالبان با شخصیتهای سیاسی افغانستان، پیشتر از فوزیه کوفی، عبدرب الرسول سیاف، رهبر پیشین جهادی، محمد محقق و عبدالرشید دوستم خواست به افغانستان بازگردند.
فوزیه کوفی، که از منتقدان سرسخت طالبان است و بارها از سیاستهای این گروه انتقاد کرده و بر تشکیل حکومت همهشمول تاکید دارد، برای بازگشت به افغانستان پنج شرط اساسی را مطرح کرده است.
او نوشت به وطن باز میگردد اگر حق فعالیت سیاسی، تشکیل حزب، برگزاری نشست، سخنرانی و حضور آزاد در رسانهها ممکن باشد.
تضمین آزادی بیان، پایان دادن به بازداشت، تهدید و خاموش سازی منتقدان دومین شرطی است که خانم کوفی مطرح کرده است.
آغاز گفتوگوی ملی برای ایجاد نظام مشروع مبتنی بر اراده مردم، قانون اساسی پاسخگو و فراگیر، آزادی دیدار با مردم و سفر به ولایات از دیگر شرطهای است که این سیاستمدار مخالف طالبان برای برگشت به کشور مطرح کرده است.
پیششرطهای خانم کوفی برای بازگشت به کشور، یک افغانستان استوار بر ارزشهای دموکراتیک را ترسیم میکند که در آن انتخابات، آزادی بیان، برابری جنسیتی و حقوق همه شهروندان به دور از تبعیض به رسمیت شناخته شود. ارزشهایی که طالبان در چهار سال سلطه بر افغانستان به هیچ یک از آنها پایبند نبوده است.
فوزیه کوفی تاکید و تکرار کرد که افغانستان با حذف زنان، خاموشکردن منتقدان و محدودساختن سیاست، به ثبات نمیرسد. به باور او، «ثبات واقعی از عدالت، مشارکت و اعتماد ملی به وجود میآید.»
