اطلاع‌رسانی مخفیانه خبرنگاران زن زیر سایه «آپارتاید جنسیتی» در افغانستان

وزارت صنعت و تجارت طالبان روز دوشنبه، ۳۱ حمل، اعلام کرد که سفر هیئت این وزارت به اوزبیکستان به دعوت رسمی این کشور انجام شده است.

در اعلامیه‌ای که از سوی این وزارت منتشر شده، آمده است که این نمایشگاه با هدف توسعه صنعت، فناوری‌های پیشرفته و گسترش همکاری‌های سرمایه‌گذاری، برگزار شده است.

بر اساس این اعلامیه، مقام‌ها، سرمایه‌گذاران و تولیدکنندگانی از کشورهای مختلف از جمله روسیه، بلاروس، قزاقستان، قرغیزستان و تاجیکستان در این رویداد حضور خواهند داشت.

به گفته وزارت صنعت و تجارت طالبان، ۶۰ شرکت از افغانستان در بخش‌های پنبه، زغال‌سنگ، دارو و محصولات زراعتی در این نمایشگاه شرکت کرده‌اند.

با وجود آن‌که تاشکند تاکنون اداره طالبان را به رسمیت نشناخته، اوزبیکستان یکی از کشورهای آسیای میانه به‌شمار می‌رود که بیشترین سطح تعاملات اقتصادی و دیپلوماتیک را با طالبان حفظ کرده است.

او که با جان کری، دیگر وزیر خارجه پیشین ایالات متحده روز ۲۴ حمل در این برنامه شرکت کرده بود، در پاسخ به پرسشی درباره تعیین زلمی خلیلزاد و ساختار گفت‌وگوهای دوحه، این دیدگاه را رد کرد که گویا امریکا دولت افغانستان را کنار گذاشته بود.

پمپئو گفت امریکا در طول پانزده سال از دولت افغانستان حمایت کرد، اما این دولت نتوانست نیازهای اساسی مردم افغانستان را برآورده کند و طالبان همچنان در حال پیشروی بود.

او گفت چند مقام پیشین، خلیلزاد را برای این نقش پیشنهاد کرده بودند و پس از گفت‌وگو با نامزدها، او بهترین گزینه عنوان شد.

پمپئو گفت راهبرد دولت ترامپ این بود که همه طرف‌های افغان، از جمله طالبان، وارد گفت‌وگو شوند. به گفته او، دولت ترامپ نخستین دولتی بود که توانست همه طرف‌ها را در یک اتاق گردهم آورد.

او گفت که ‌اشرف‌ غنی قصدی برای حل مشکل افغانستان نداشت و از وضع موجود راضی بود؛ وضعی که به گفته پمپئو امریکایی‌ها را برای حمایت از او و نظامش در خطر قرار می‌داد.

پمپئو همچنین گفت هم ترامپ و هم جو بایدن با شعار پایان دادن به حضور امریکا در افغانستان وارد کارزار انتخاباتی شدند. به گفته او، هدف دولت ترامپ رسیدن به یک راه‌حل با مذاکره‌ بود؛ روندی که ممکن بود شبیه روند صلح کلمبیا یا افریقای جنوبی حتا ده سال زمان ببرد.

او گفت دولت بایدن در نهایت راه خروج سریع را انتخاب کرد و افزود که این طرح هرگز فرصت آزموده شدن پیدا نکرد.

خودداری از افشای ضمیمه‌های پنهان توافقنامه دوحه

پمپئو در این نشست از افشای هرگونه ضمیمه محرمانه توافق دوحه خودداری کرد و دلیل آن را ملاحظات امنیت ملی عنوان کرد.

گفت‌وگوهای صلح افغانستان در دور نخست ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ آغاز شد. در آن زمان، امریکا برای پایان دادن به جنگ و بیرون کردن نیروهایش، گفت‌وگوهای مستقیم با طالبان را شروع کرد و زلمی خلیلزاد را به‌عنوان نماینده ویژه تعیین کرد.

در پایان این گفت‌وگوها، امریکا و طالبان در ۱۰ حوت ۱۳۹۸ توافقنامه دوحه را امضاء کردند. بر اساس این توافق، امریکا پذیرفت نیروهایش را از افغانستان خارج کند و طالبان تعهد کرد که از خاک افغانستان علیه امریکا و متحدانش استفاده نشود. این توافق همچنان زمینه گفت‌وگوهای بین‌الافغانی را فراهم کرد.

پیشتر زلمی خلیلزاد در نشست کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا در سال ۲۰۲۴ گفته بود که «توافقات جانبی» صلح با طالبان طبقه‌بندی‌شده اند. او گفته بود به گونه مثال، پناه دادن به ایمن الظواهری «نقض جدی» این توافق بوده است.

سیگار می‌گوید که بسیاری از مواد توافق امریکا با طالبان علنی نبود. سیگار همچنین نوشت طالبان تعهدهای شفاهی ثبت‌شده‌ای هم داده بود، از جمله این‌که به شهرهای بزرگ و اماکن دیپلوماتیک حمله نکند. اما سیگار تصریح کرد که خودش هم نتوانست نسخه این ضمایم را از وزارت دفاع و وزارت خارجه امریکا به دست آورد.

سیگار همچنان نوشت که مقام‌های حکومت پیشین افغانستان نیز از جزئیات این تغییرات آگاهی روشن نداشتند. در این گزارش که دو سال پس از توافقنامه امریکا و طالبان توسط اداره بازرس ایالات متحده منتشر شد، آمده بود که در عمل، محدود شدن حمایت امریکا در میدان جنگ به سود طالبان تمام شد؛ از جمله روایتی که می‌گوید هواپیماهای امریکایی نمی‌توانستند گروه‌های طالبان را که بیش از ۵۰۰ متر دورتر منتظر مانده بودند هدف بگیرند.

سیگار می‌گوید طالبان از همین ابهام برای تبلیغات و جنگ روانی هم استفاده کرد.

پیش از این سخنگوی طالبان گفته بود که ضمایم توافقنامه دوحه درباره نحوه و مسیر خروج نیروهای امریکایی و تعهد طالبان برای حمله نکردن به این نیروها است و چیز دیگر ندارد.

با ادامه خروج نیروهای خارجی و پیشروی طالبان، حکومت افغانستان به رهبری اشرف غنی در ۲۴ اسد ۱۴۰۰ سقوط کرد و طالبان وارد کابل و دوباره بر افغانستان مسلط شد.

آقای نبیل گفت اظهارات آقای محقق که گفته خط دیورند را به عنوان مرز رسمی افغانستان و پاکستان می‌داند، «بیش از آن‌که یک نظر حقوقی روشن باشد، یک چرخش سیاسی قابل پرسش با رنگ و بوی معامله است.»

آقای نبیل روز دوشنبه در حساب کاربری خود در اکس نوشت که اگر سخنان آقای محقق زمانی که او در اوج قدرت بود و استقلال تصمیم‌گیری داشت مطرح می‌شد، می‌توانست یک دیدگاه سیاسی قابل بحث به حساب آید، اما نه این‌که مورد قبل همه مردم واقع شود.

به گفته نبیل، طرح این ادعا پس از علنی شدن نزدیکی «روابط با نظامیان پاکستان» و نامه‌نگاری‌های اخیر، آن را از یک موضع مستقل دور کرده و به چیزی نزدیک‌تر ساخته است که بیشتر «بوی معامله پشت‌پرده می‌دهد تا یک داوری برخاسته از ذهن سیاسی مستقل.»

او می‌گوید زمان‌بندی و جهت‌گیری این سخن، به‌تنهایی کافی است تا ادعای استقلال آن زیر سوال برود.

نبیل می‌گوید موضوع دیورند از مسایلی نیست که با تغییر روابط یا شرایط روز، تعریف آن دگرگون شود. به گفته او، این یک موضوع حساس تاریخی است که با اراده و تصمیم جمعی مردم افغانستان گره خورده و تعیین سرنوشت آن نیازمند یک روند ملی، شفاف و مبتنی بر اجماع است، «نه موضع‌گیری‌های فردی در مقاطع خاص و به نرخ روز.»

او همچنین می‌گوید چنین موضع‌گیری‌های مقطعی در عمل به تقویت مشروعیت طالبان و پراگندگی در صفوف مخالفان می‌انجامد.

او افزوده است که جامعه امروز افغانستان بیش از هر زمان دیگر به صداهایی نیاز دارد که ثابت، روشن و قابل اتکا باشند، نه موضع‌گیری‌هایی که با هر تغییر رابطه، مسیر عوض کنند.

محمد محقق رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان در یک گفت‌وگو با تلویزیون آمو گفت که خط دیورند را به رسمیت می‌شناسد.

او گفت به مرزهایی پایبند است که از سوی سازمان ملل متحد به‌عنوان مرز رسمی افغانستان شناخته می‌شود.

این موضع‌گیری آقای محقق واکنش‌های گسترده‌ای را در پی داشته است.

عمر داوودزی که با آقای محقق عضو مجمع ملی نجات افغانستان است، صبح روز دوشنبه در حساب کاربری خود در اکس نوشت که بر خلاف آقای محقق، دیورند را مرز رسمی نمی‌داند.

در مکتوبی که روز دوشنبه، ۳۱ حمل از سوی معاونیت اداری ریاست وزرای طالبان منتشر شده، بر ساخت سرپناه به‌ویژه برای حل مشکلات مهاجران بازگشته به کشور تأکید شده است. همچنین تصریح شده که روند ساخت‌وساز باید با هماهنگی شهرداری‌ها انجام گیرد.

در این دستور به نیروهای طالبان نیز تأکید شده است که در روند ساخت‌وساز مداخله نکنند. بر اساس این مکتوب، خانه‌ها باید صرفاً رهایشی بوده و حداکثر تا سه منزل، بدون منزل تحتانی، ساخته شوند.

در مکتوب همچنین آمده است که اداره‌های شهرداری و اراضی مکلف‌اند تا یک ماه ساحات ممنوعه را مشخص کنند.

شهرک کابل جدید از این دستور مستثنی اعلام شده است.

100%

این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که پس از بازگشت میلیون‌ها مهاجر از کشورهای همسایه، شهرهای بزرگ افغانستان به‌ویژه کابل با کمبود شدید مسکن روبه‌رو شده‌اند و بهای خانه‌های کرایه‌ای به‌طور چشم‌گیری افزایش یافته است. هرچند طالبان بارها از مالکان خواسته‌اند کرایه‌ها را بالا نبرند، اما گزارش‌ها نشان می‌دهد که نرخ کرایه همچنان روند افزایشی دارد.

100%

پیش از این نیز گزارش‌هایی منتشر شده بود که نشان می‌داد تغییرات پی‌درپی در مقررات ساختمانی از سوی طالبان، روند ساخت‌وساز را کند کرده، هزاران کارگر را بیکار ساخته و بازار مسکن را با بحران ناشی از قیمت‌های بلند، عرضه محدود و مشکلات اداری گسترده مواجه کرده است.

100%

صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد در گزارش خود که روز دوشنبه منتشر شد اعلام کرده است که در سال گذشته میلادی برای نزدیک به ۱۰ میلیون مادر و کودک خدمات تغذیه‌ای و برنامه‌های پیشگیری از سوءتغذیه فراهم کرده است. همچنین حدود ۴ میلیون کودک در مکاتب و برنامه‌های آموزشی، تجهیزات برای یادگیری دریافت کرده‌اند.

در گزارش آمده است که ۲.۷ میلیون نفر به خدمات اضطراری آب آشامیدنی سالم و بهداشت دسترسی پیدا کرده‌اند؛ با این حال، هنوز ۲.۲ میلیون دختر از آموزش محروم هستند که این وضعیت به‌عنوان یکی از چالش‌های جدی در بخش تعلیم و تربیه مطرح شده است.

به گفته این نهاد، بازگشت حدود ۲.۸ میلیون مهاجر به افغانستان نیز فشار بیشتری بر وضعیت انسانی وارد کرده و نیازها را افزایش داده است.

یونیسف ضمن قدردانی از همکاری شرکا و مردم افغانستان تأکید کرده است که با وجود چالش‌های گسترده، خانواده‌ها همچنان برای آینده بهتر کودکان خود تلاش می‌کنند. در این گزارش، صبر و استقامت کودکان و پشتکار خانواده‌ها نمادی از تاب‌آوری مداوم این کشور عنوان شده است.

این نهاد تاکید کرده است که برای بهبود وضعیت زندگی کودکان در افغانستان، همچنان نیاز جدی به حمایت و کمک‌های گسترده جامعه جهانی وجود دارد.