دیپلومات‌های تاجیکستان با والی طالبان در بدخشان درباره امنیت مناطق مرزی گفت‌وگو کردند

برگزارکنندگان این نشست روز جمعه، ۴ ثور، گفتند که این نشست بستری برای گفت‌وگو میان نخبه‌گان سیاسی، محققان و جامعه مدنی فراهم می‌کند.

مرکز پژوهشی و پالیسی لاجورد یولی در بیانیه‌ای نوشت که افغانستان در سال‌های اخیر با چالش‌های عمیقی رو به رو بوده و تحت تاثیر تغییرات منطقه‌ای و تحول در ساختارهای قدرت جهانی مواجه بوده است و این تحولات پرسش‌های را در داخل افغانستان پیرامون حکمرانی و مشروعیت خلق کرده است.

شرکت‌کنندگان این نشست شامل سیاسیون مخالف طالبان، کارشناسان، فعالان حوزه زنان و کنشگران جامعه مدنی هستند.

مسئولان این مرکز گفتند که «تحولات جاری در نظام بین‌الملل که با تشدید رقابت میان قدرت‌های بزرگ، بازپیکربندی اتحادهای منطقه‌ای و ظهور همسویی‌های ژئوپلیتیک شناخته می‌شود، به طور قابل توجهی بر فضای سیاسی افغانستان تاثیر گذاشته است.»

در این بیانیه آمده است که افغانستان به جای اینکه صرفا از دریچه امنیتی نگریسته شود به طور فزاینده نیازمند تحلیل به عنوان یک بازیگر سیاسی است.

کارشناسان و فعالان جامعه مدنی و سیاسی در این نشست دو روزه گفت‌وگو می‌کنند.

براساس آمارهای سازمان ملل، در سال ۲۰۲۵ بیش از ۲.۸ میلیون نفر از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشته‌اند.

مجموع بازگشت‌کنندگان افغان از سپتامبر ۲۰۲۳ تاکنون به بیش از سه میلیون نفر می‌رسد.
سازمان ملل پیش‌بینی کرده است که اگر این روند در سال ۲۰۲۶ نیز ادامه داشته باشد حدود دو میلیون نفر دیگر بازگردانده خواهد شد.

این موج بازگشت باعث افزایش بیش از ۱۰ درصدی جمعیت افغانستان شده است؛ افزایشی که به گفته استفانی لوس، حتی برای کشورهایی با سطح توسعه بالاتر نیز چالش‌برانگیز خواهد بود.

آوارگان داخلی

مدیر برنامه کشوری دفتر اسکان بشر سازمان ملل گفته است که بین سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ بیش از سه میلیون و ۶۰ هزار نفر در افغانستان به‌عنوان آواره داخلی ثبت شده‌اند که حدود شش درصد جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند.

او تأکید کرد که از سال ۲۰۲۱ به این سو، عامل اصلی جابه‌جایی دیگر درگیری نیست، بلکه تغییرات اقلیمی است، چرا که افغانستان در میان ۱۰ کشور نخست آسیب‌پذیر در برابر تغییرات اقلیمی قرار دارد.

استفانی لوس درباره وضعیت بازگشت‌کنندگان گفت که بسیاری از افرادی که بازمی‌گردند، تنها با هر آنچه می‌توانند با خود بیاورند وارد کشور می‌شوند و در شرایط بسیار آسیب‌پذیر قرار دارند.

او افزود: «در ابتدا بسیاری به مناطقی می‌روند که پیوندهای خانوادگی دارند، اما چون برخی سال‌ها خارج از کشور بوده‌اند، این ارتباطات ضعیف شده است.»

سازمان ملل می‌گوید این وضعیت باعث شده که در مرحله بعد، بسیاری به شهرها مهاجرت کنند تا به خدمات و فرصت‌های شغلی دسترسی پیدا کنند روندی که به رشد سریع سکونت‌گاه‌های غیررسمی در مناطق شهری منجر شده است.

ملل متحد برآورد کرده که تا ۷۰ درصد مناطق شهری افغانستان غیررسمی و برنامه‌ریزی‌نشده باشند.

مشاهدات سازمان ملل نشان می‌دهد که باشندگان مناطق غیر رسمی با کمبود شدید مسکن مناسب و دسترسی محدود به آب، بهداشت، آموزش و خدمات درمانی مواجه‌اند.

این مقام سازمان ملل در افغانستان تأکید کرد که چالش اصلی، ادغام پایدار این افراد است.

او افزود نیازهای اصلی آن‌ها شامل مسکن، حق دسترسی به زمین، آب و بهداشت، آموزش، خدمات درمانی و مهم‌تر از همه فرصت‌های معیشتی است.

کمیته بین‌المللی صلیب سرخ جمعه، چهارم ثور در یک گزارش ویدیویی گفت در حال حاضر شماری از کامیون‌های حامل کمک‌های اضطراری به این مناطق رسیده‌اند.

این سازمان افزود که خانواده‌های بی‌جا شده بر اثر جنگ این کمک‌ها را دریافت خواهند کرد.

این کمک‌ها با همکاری مشترک کمیته بین‌المللی صلیب سرخ، جمعیت هلال احمر تحت کنترول طالبان در افغانستان و برنامه جهانی به نورستان فرستاده شده است.

در ویدیویی که کمیته بین‌المللی صلیب سرخ منتشر کرد، دیده می‌شود که چندید کامیون حامل کمک‌های اضطراری به ولسوالی کامدیش نورستان رسیده است. این ویدیو همچنین جریان توزیع این کمک‌های به خانواده‌ها آسیب‌دیده از درگیری‌های مرزی را نشان می‌دهد.

مسیر ولسوالی‌های کامدیش و برگمتال در پی درگیری‌های پسین طالبان و پاکستان حدود دو ماه به روی رفت آمد بسته مانده بود.

پیشتر، شماری از بزرگان و باشندگان این ولسوالی در گفت‌وگو با افغانستان اینترنشنال از قحطی در این دو ولسوالی هشدار داده بودند.

پس از برگزاری نشستی میان بزرگان قومی ولسوالی‌های برگمتال و کامدیش با بزرگان قومی در چترال پاکستان در ۲۴ حمل، مسیر ارتباطی این ولسوالی‌ها به‌گونه موقت بازگشایی شد.

ماریلو مک‌فدران درباره آینده افغانستان گفت که امروز بیش از هر زمان دیگر نیاز است که زنان، جوانان، روشنفکران و رهبران جامعه در یک روایت مشترک گرد هم آیند.

این کنفرانس به ابتکار پروسه مشورتی اتاوا با همکاری مرکز مطالعات پالیسی بین‌المللی دانشگاه اتاوا برگزار شده بود.

بر اساس بیانیه‌ این کنفرانس، هدف اصلی برگزاری این نشست ترسیم آینده افغانستان بود.

وضعیت سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، حقوق بشر و حقوق زنان و مشروعیت سیاسی، بحران مهاجرت، و محدودیت‌های وضع شده طالبان بر مردم از جمله موضوعاتی بودند که در این نشست مورد بحث قرار گرفتند.

سیما سمر، رئیس سابق کمیسیون مستقل حقوق بشر هم در این نشست، برای بهبود وضعیت افغانستان، بر مسئولیت جمعی تاکید کرد.

او گفت: «افغانستان برای عبور از این مرحله دشوار، نیازمند شجاعت در گفت‌وگو و صداقت در پذیرش مسئولیت جمعی است.»

خانم سمر تاکید کرد «ما باید به جای تکرار اشتباهات گذشته، بر ساختن آینده‌ای تمرکز کنیم که در آن کرامت انسانی، حقوق زنان و دختران و حق تعیین سرنوشت مردم، محور اصلی هر تصمیم سیاسی باشد.»

در مراسمی که به منظور تحویل این محموله با حضور دیپلمات‌های روسیه در مزار شریف برگزار شده بود، بر اهمیت ارائه کمک‌های بشردوستانه به افغانستان تاکید شد.

روسیه تنها کشوری است که اداره طالبان را به رسمیت می‌شناسد.

طبق گزارش‌ها، کاهش کمک‌های بین‌المللی، افغانستان را با عمیق‌ترین بحران انسانی در ۲۵ سال گذشته روبه‌رو کرده است.