طالبان با بازداشت و تهدید کردن خبرنگاران مانع اطلاع رسانی درباره حملات پاکستان میشود
شماری از خبرنگاران و کاربران شبکههای اجتماعی در کنر به افغانستان اینترنشنال گفتند که به دلیل ترس از طالبان، نمیتوانند درباره حملات پاکستان به کنر یا وضعیت امنیتی در این ولایت خبر یا تبصرهای منتشر کنند.
به گفته آنها، طالبان سه نفر را به دلیل نشر اطلاعات درباره رویدادهای امنیتی در شبکههای اجتماعی «بازداشت و شکنجه کردهاند.»
خبرنگاران و کاربران فعال در شبکههای اجتماعی روز دوشنبه اظهار داشتند که آزادی بیان در کنر بهشدت محدود شده و نشر هرگونه خبر مرتبط با جنگ میان طالبان و پاکستان، عواقب خطرناکی برای آنان به دنبال دارد.
یک خبرنگار در این باره گفت: «امروز من خود شاهد عینی تمامی رویدادها هستم، اما جرات ندارم اطلاعات خود را منتشر کنم، زیرا از بازداشت توسط طالبان میترسم.»
یکی از کاربران فعال شبکههای اجتماعی نیز تصریح کرد: «به ما هشدار صریح داده شده است که اگر مطلبی درباره ناامنی یا حملات منتشر کنیم، با ما برخورد جدی خواهد شد.»
منابع آگاه تایید میکنند که بازداشت و شکنجه سه کاربر فعال شبکههای اجتماعی توسط طالبان به دلیل نشر اطلاعات مربوط به جنگ و حملات پاکستان، باعث گسترش ترس و وحشت میان سایر کاربران و خبرنگاران شده است.
به گفته این منابع، در شرایط کنونی بسیاری از خبرنگاران و فعالان ناگزیر شدهاند سکوت پیشه کنند یا فعالیتهای خود را محدود سازند.
پیش از این، سازمان حمایت از رسانههای افغانستان (امسو) گزارش داده بود که طالبان مانع نشر گزارشها و اخبار انتقادی در رسانههای داخلی میشوند. بر اساس گزارش این نهاد، تمامی اخبار و گزارشها باید پیش از نشر با این گروه هماهنگ شوند.
این سازمان با اشاره به فشار بر رسانهها برای انتشار اطلاعات نادرست، به نحوه پوشش درگیریهای مرزی میان طالبان و پاکستان در رسانههای داخلی اشاره کرده و افزود: «خبرنگاران مجبور شدهاند تنها گزارشهای تبلیغاتی را به نفع طالبان منتشر کنند.»
در جریان این درگیریها، رسانهها حق نشر هیچ خبری درباره تلفات نیروهای طالبان نداشتند و موظف بودند محتوایی جهت تحریک افکار عمومی علیه پاکستان تولید کنند.
سازمان «امسو» همچنین خاطرنشان کرد که رسانههای داخلی به دستور طالبان ملزم به استفاده از واژه «رژیم» برای دولت پاکستان شدهاند و باید در مورد توان جنگی طالبان نیز مبالغه کنند.
کمیساری عالی پناهندگان سازمان ملل گزارش داد که پناهجویان افغان در ایران در پی افزایش درگیری و فشارهای اقتصادی، با کاهش دسترسی به خدمات اولیه مواجه شدهاند.
اضطراب ناشی از بیکاری، زندگی مهاجران را تحت تاثیر قرار داده است.
در این گزارش که روز دوشنبه، هفتم ثور منتشر شد آمده است که کاهش فرصتهای شغلی، افزایش هزینههای غذا، اجاره و درمان توان خانوادههای افغان برای تامین نیازهای اساسی شان را کاهش داده است.
هرچند پس از آغاز حملات امریکا و اسرائیل به ایران گزارشی از افزایش بازداشت یا اخراج مهاجران افغان منتشر نشده اما تعطیلی یا کاهش فعالیت ادارات مربوط به امور اسناد و اقامت، نگرانیهای حقوقی و ترس از بازداشت یا اخراج را افزایش داده است.
حضور گستردهتر نیروهای امنیتی و ایستهای بازرسی نیز دسترسی پناهجویان افغان به کار، خدمات درمانی و کمکهای حقوقی را محدود کرده است. خانوادههایی که سالمندان، افراد دارای معلولیت یا بیماران دارند، آسیبپذیری بیشتری را تجربه میکنند.
یکی از نمایندگان کمیساری عالی پناهندگان سازمان ملل در ایران گفته است: «فضای کلی در جامعه ایران بسیار پرتنش است و اضطراب و استرس گستردهای به دلیل افزایش تورم و از دست رفتن منابع درآمد وجود دارد.»
بسیاری از پناهجویان افغان در ایران در مشاغل سخت، کمدرآمد و روزمزدی کار میکنند و خانوادههای شان در افغانستان به درآمد آنان وابسته هستند اما جنگ و پیامدهای اقتصادی آن باعث کاهش فرصتهای کاری، افت درآمد و دشوارتر شدن زندگی خانوادههای شان در افغانستان شده است.
آصف درانی، نماینده پیشین پاکستان در امور افغانستان میگوید که از دیدگاه پاکستان، خط دیورند دیگر یک مسئله نیست و ۹۹.۹۹ درصد پشتونهای پاکستان به این کشور وفادار هستند.
او در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال تاکید کرد که پشتونهای پاکستانی به افغانستان به عنوان رهبر یا راهنما نگاه نمیکنند و خود را شهروندان متعهد پاکستان میدانند.
درانی که خود نیز پشتون است، افزود که پشتونهای پاکستان متعلق به همین سرزمین هستند و برای ثبات پاکستان قربانیهای بسیاری دادهاند.
او در پاسخ به این سوال که آیا پشتونهای پاکستان با خط دیورند مشکلی ندارند و نیازی به ایدهی «افغانستان بزرگتر» میبینند، گفت که قومیت مشترک میان دو طرف تنها یک پیوند فرهنگی است. وی افزود که هنگام سفر به افغانستان احساس بیگانگی نمیکند و میتواند به زبانهای پشتو و تا حدی دری صحبت کند.
او در ادامه گفت که اشتراک قومی میان پشتونهای دو سوی مرز یک پیوند طبیعی است، اما این موضوع به معنای ایجاد مشکل سیاسی یا مرزی نیست. موضوع خط دیورند اخیراً پس از آنکه محمد محقق، رهبر حزب وحدت اعلام کرد این خط را به رسمیت میشناشد، بار دیگر در محافل سیاسی افغانستان بر سر زبانها افتاده است.
خط دیورند مرزی است که در سال ۱۸۹۳ میان امیر عبدالرحمان خان، پادشاه وقت افغانستان، و مورتیمر دیورند، نماینده هند بریتانیایی، تعیین شد. این خط که از مناطق پشتوننشین و بلوچنشین میگذرد، افغانستان را از پاکستان کنونی جدا میکند.
در حالی که پاکستان خط دیورند را مرز رسمی میان دو کشور میداند، در افغانستان، حکومتها و بسیاری از چهرههای سیاسی و قومی در دورههای مختلف از پذیرش آن بهعنوان مرز رسمی خودداری کردهاند. این مسئله همواره یکی از نقاط حساس و چالشبرانگیز در روابط دو کشور بوده و در سالهای اخیر نیز بارها منجر به تنشهای سیاسی، مرزی و امنیتی شده است.
منابع از شفاخانه دولتی کنر به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که آمار قربانیان حملات پاکستان به اسدآباد مرکز ولایت و ولسوالی سرکانو، به ۷ کشته و ۷۵ نفر زخمی افزایش یافته است.
به گفته منابع، در میان قربانیان زنان و کودکان نیز دیده میشوند.
فهرستی از شفاخانه دولتی اسعدآباد، مرکز ولایت کنر، به افغانستان اینترنشنال رسیده است که در آن نامها و مشخصات قربانیان درج شده است.
پیشتر منابع محلی در ولایت کنر به افغانستان اینترنشنال گزارش دادند که نیروهای پاکستانی بخشهایی از مرکز ولایت به شمول دانشگاه سیدجمال الدین افغانی و ولسوالی سرکانو را هدف حملات راکتی قرار دادهاند.
به گفته منابع، در این حملات خانههای غیرنظامیان نیز هدف قرار گرفته و تلفاتی نیز در پی داشته است.
تصاویری که از این حملات به افغانستان اینترنشنال رسیده نشان میدهند که از شماری از این مناطق دود غلیظ سیاه به هوا برخاسته است.
یکی از نقاطی که هدف حملات قرار گرفته، دانشگاه سید جمالالدین افغانی در مرکز ولایت کنر است. تصاویر رسیده به افغانستان اینترنشنال نشان میدهد که لحظاتی پس از اصابت گلولههای هاوان به این دانشگاه، انفجارهایی در محوطه آن رخ داده و خساراتی به بار آمده است.
به گفته منابع، چندین گلوله هاوان به این دانشگاه برخورد کرده است. در تصاویر منتشرشده، وضعیت هرجومرج و سراسیمگی دانشجویان پس از حمله دیده میشود.
همچنین در ویدیوها، دود غلیظ در اطراف ساختمانهای دانشگاه و تخریب بخشهایی از تأسیسات آن بهوضوح قابل مشاهده است.
در همین حال، مسئولان شفاخانه دولتی در اسدآباد، مرکز کنر، تأیید کردهاند که تعدادی از زخمیان به این مرکز درمانی منتقل شدهاند و آمبولانسها برای انتقال مجروحان به سایر مناطق نیز اعزام شدهاند.
طالبان: در حمله پاکستان به دانشگاه کنر ۳۰ نفر زخمی شدند
وزارت تحصیلات عالی طالبان اعلام کرد که براثر حملات پاکستان بر دانشگاه سیدجمالالدین افغانی در اسعدآباد مرکز کنر، دستکم ۳۰ تن از دانشجویان و استادان این دانشگاه زخمی شدهاند. طالبان این حمله را بزدلانه، بیرحمانه و خلاف قوانین انسانی و اسلامی خوانده است.
وزارت تحصیلات عالی طالبان با انتشار بیانیهای اعلام کرد حملات پاکستان باعث وارد شدن خسارات به بخشهایی از این دا وزارت تحصیلات عالی طالبان این اقدام را نقض اصول انسانی و قوانین بینالمللی دانسته و آن را به شدت محکوم کرده است.
همچنین این وزارت از نهادهای بینالمللی و سازمانهای مدافع حقوق بشر خواسته است تا به این موضوع توجه کرده و برای جلوگیری از تکرار چنین حملاتی اقدام کنند.
شماری باشندگان محل میگویند که علاوه بر حملات راکتی، حملات پهپادی و حتی استفاده از جنگندهها نیز گزارش شده است.
به گفته منابع محلی، همزمان با ادامه این حملات، شماری از غیرنظامیان ناچار به ترک خانههای خود شدهاند.
این حملات در حالی رخ میدهد که تنها یک روز پیش، شماری از بزرگان قومی ولسوالی سرکانو از آغاز گفتوگو با بزرگان ولسوالی باجور در آنسوی خط دیورند خبر داده بودند. هدف از این مذاکرات، که به گفته آنان با اجازه طالبان و در قالب دو نشست برگزار شده، دستیابی به آتشبس دایمی و توقف حملات عنوان شده بود.
با این حال، ادامه حملات نشان میدهد که تلاشهای میانجیگرانه و گفتوگوهای قومی تاکنون به نتیجه ملموسی نرسیده است.
همزمان، درگیریهایی نیز میان طالبان و نیروهای پاکستانی در مناطق مرزی اسپینبولدک و وزیرستان جنوبی گزارش شده است.
حامد کرزی، رئیسجمهور سابق افغانستان، حملات نظامی اخیر پاکستان بر ولایت کنر و ولسوالی اسپینبولدک قندهار را به شدت محکوم کرده و از ملل متحد خواست درباره آن تحقیق کند.
او در پیامی گفته است که این حملات به غیرنظامیان و تاسیسات ملکی از جمله دانشگاه اسدآباد آسیب رسانده و منجر به تلفات و زخمیشدن شماری از هموطنان شده است.
آقای کرزی افزوده است که بر اساس گزارشهای اولیه، در این حملات دانشگاه اسدآباد هدف قرار گرفته و شماری از دانشجویان نیز زخمی شدهاند. او همچنین یادآوری کرده است که حملات قبلی پاکستان بر مکاتب در مناطق دیگر نیز سبب محرومیت کودکان افغان از آموزش شده است.
آقای کرزی این حملات را بخشی از سیاست پاکستان برای تضعیف پایههای آموزش و پیشرفت در افغانستان دانسته و از جامعه جهانی خواسته است که در برابر این اقدامات واکنش نشان دهد. او از سازمان ملل متحد خواسته است که این حملات را به طور جدی بررسی و محکوم کند و برای توقف فوری آن اقدام نماید.
در پیام کرزی آمده است که حملات نظامی پاکستان بر مردم، خاک و تاسیسات ملی افغانستان باید متوقف شود و سازمان ملل مسئولیت دارد که این موضوع را پیگیری کند. او تأکید کرده است که ادامه این حملات، آسیب جدی به غیرنظامیان و آینده آموزشی افغانستان وارد میکند. منابع محلی در کنر به افغانستان اینترنشنال خبر دادند که ارتش پاکستان به مناطق مختلفی در اسدآباد، مرکز این ولایت و همچنین به دانشگاه سید جمالالدین افغانی حملات توپخانهای انجام داده است.
والی طالبان در بلخ میگوید که نظام قبلی از طریق کنفرانس بن بر افغانها «تحمیل» شده بود و با خواستهای مردم هماهنگی نداشت. یوسف وفا، همچنین ادعا کرد که اداره طالبان یک «نظام انتخابشده» از بین مردم است.
یوسف وفا، از چهرههای نزدیک به حلقه ملا هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، روز یکشنبه ششم ثور، در نشستی در بلخ ادعا کرد که حکومت طالبان در چارچوب «شریعت اسلامی» به دیدگاهها و مشورتهای مردم ارزش قائل است.
در پی درگیریهای اخیر میان طالبان و پاکستان، این گروه در شماری از ولایتها، بهویژه در شمال افغانستان، نشستهای مردمی برگزار کرده است.
این گردهماییها زیر نظر وزارت امور اقوام و قبایل طالبان انجام میشود و در بسیاری از آنها نورالله نوری، وزیر این وزارت نیز حضور دارد.
یوسف وفا همچنین مدعی شد که در نظام جمهوری پیشین، هیچیک از قوانین و سیاستها بر اساس نیازها و خواستهای واقعی مردم افغانستان تدوین نشده بود.
این مقام طالبان در حالی نظام کنونی را «برآمده از اراده مردم» توصیف میکند، که رهبر این گروه در ساختاری غیرعلنی و بدون حضور یا نمایش رسمی در فضای عمومی کشور را اداره میکند و هیچ تصویر یا حضور آشکار او در رسانهها منتشر نمیشود.
طالبان در ماه اسد ۱۴۰۰ خورشیدی و در پی سقوط حکومت پیشین با استفاده از زور کنترول افغانستان را به دست گرفتند.
در نظام پیشین، ساختار قدرت از طریق انتخابات و رأی مستقیم مردم شکل میگرفت و افغانستان شاهد برگزاری انتخابات ریاستجمهوری، پارلمانی و شوراهای ولایتی بود.
در مقابل، طالبان بهجای انتخابات بر سازوکار «بیعت» برای تعیین رهبر و تنظیم ساختار قدرت تکیه دارد.
در بیش از چهار سال حاکمیت این گروه، جریانهای سیاسی، چهرههای منتقد و نهادهای مدنی از روندهای تصمیمگیری کنار گذاشته شدهاند و ساختار قدرت عملاً در دست حلقه حاکم باقی مانده است.
همچنین محدودیتهای گستردهای بر حضور زنان در آموزش و کار اعمال شده و آنان از بخشهای مهم زندگی اجتماعی بهطور چشمگیری حذف شدهاند.