امارات متحده عربی در اقدامی غیرمنتظره از پاکستان خواسته است تا ۳.۵ میلیارد دالر وام دریافتی از این کشور را فوراً بازپرداخت کند. این مبلغ معادل یکپنجم ذخایر ارزی بانک مرکزی پاکستان است، کشوری که با بحران نقدینگی و پرداخت وامهای خارجی روبروست.
در پی این درخواست، عربستان سعودی به کمک اسلامآباد شتافته و با اعطای ۳ میلیارد دالر و تمدید موعد پرداخت ۵ میلیارد دالر دیگر، ذخایر ارزی پاکستان را تقویت کرد.
به گزارش روزنامه فایننشال تایمز، تصمیم امارات برای دریافت فوری وامش از پاکستان، نشانهای از نارضایتی این کشور از روابط نزدیکتر اسلامآباد با ریاض و واکنش ضعیف حکومت پاکستان به حملات جمهوری اسلامی به کشورهای حوزه خلیج فارس است.
تحلیلگران میگویند ریاض اکنون در کنار پاکستان، ترکیه و مصر قرار گرفته و اختلافاتش با امارات بر سر موضوعاتی چون جنگ یمن همچنان ادامه دارد.
با این حال، وزارت خارجه پاکستان این تصمیم امارات را یک مسئله مالی عادی دانسته و هرگونه ارتباط آن با جنگ ایران یا اختلافات سیاسی با ابوظبی را رد کرده است.
نیل کوئیلیام، پژوهشگر ارشد موسسه چتم هاوس، میگوید نقش پاکستان به عنوان میانجی در تنشهای امریکا و ایران باعث رنجش امارات متحده شده است. او افزود: «از دیدگاه امارات، در این موضوع بیطرفی و حد وسطی وجود ندارد. اگر شما میانجیگری میکنید، پس بیطرف هستید.»
اماراتیها باور دارند که اسلامآباد روابط گرم با تهران را بر روابطش با ابوظبی ترجیح میدهد.
پاکستان روابط خوبی با جمهوری اسلامی دارد و تلاش کرده است با مساعد کردن زمینه مذاکرات واشنگتن و تهران، به جنگ خاتمه دهد. این توافق میتواند به ایران فرصت تثبیت جایگاهش را به عنوان یک قدرت مهم در منطقه بدهد.
این در حالی است که امارات متحده خواهان تضعیف جمهوری اسلامی زیر ضربات نظامی امریکا و اسرائیل است تا این کشور دیگر تهدیدی برای امارات و سایر کشورهای منطقه نباشد. در این میان، عربستان در سطح دیپلوماسی از مذاکرات و توافقات صلح میان طرفهای متخاصم حمایت میکند.
فایننشال تایمز روز دوشنبه در گزارشی نوشت که در پس این ماجرا، تنشهای پنهانی میان عربستان سعودی که در ماه سپتامبر پیمان دفاعی با اسلامآباد امضا کرد، و امارات متحده عربی نهفته است. شکاف میان این دو قدرت حوزه خلیج فارس در ماههای دسامبر و جنوری بر سر اختلافات در جنگ داخلی یمن، جایی که آنها از جناحهای رقیب حمایت میکنند، علنی شد.
جنگ امریکا و اسرائیل با ایران تا حدودی این شکافها را پوشانده بود، زیرا جمهوری اسلامی به هر دو کشور حمله کرد. اما، تحلیلگران میگویند تنشهای عربستان و امارات همچنان ادامه دارد و ریاض بیش از همسایه خود، با پاکستان، ترکیه و مصر همسو شده است.
کوئیلیام میگوید: «این شکاف همچنان پابرجاست و پاکستان یکی از حوزههایی است که این رقابت در آن خود را نمایش داده است. در کنار این، امارات متحده به سرمایهگذاری بیشتر در هند روی آورده است. اماراتیها شاهد این اتحاد رو به رشد میان سعودیها و پاکستانیها هستند و این در تضاد با منافع ابوظبی قرار دارد.»
سه مقام پاکستانی به این روزنامه بریتانیایی گفتند که امارات از اسلامآباد خواسته بود تا موضع سختگیرانهتری در برابر جمهوری اسلامی و حملات آن اتخاذ کند.
مقامهای پاکستانی از این که کشورشان کمتر مدیون کمکهای مالی و حمایتهای امارات متحده است، خشنودند. زیرا، این کشور به هند، رقیب دیرینه پاکستان، نزدیکتر شده است. آنها از عربستان راضی هستند که همواره به درخواستهای اسلامآباد پاسخ مثبت داده است.
روابط امارات و پاکستان از زمان استقلال امارات در سال ۱۹۷۱ نزدیک بود، اما از سال ۲۰۱۵ و به دنبال امتناع پاکستان از پیوستن به ائتلاف سعودی در جنگ یمن، این روابط به تدریج تیره شد. امارات میلیاردها دالر به پاکستان کمک مالی کرده و میزبان ۱.۵ میلیون مهاجر پاکستانی است، اما اختلافات سیاسی و مالی اخیر، آینده این روابط را با چالش روبرو کرده است.
پاکستان و عربستان قرارداد دفاعی مشابه قرارداد کشورهای عضو ناتو امضا کردهاند. این به معنای آن است که حملات ویرانگر ایران به عربستان میتوانست پای پاکستان اتمی را به جنگ با ایران بکشاند.
شماری از تحلیلگران باور دارند که ریاض از این پیمان به عنوان ابزار فشار بر تهران استفاده میکند. برنارد هیکل، استاد مطالعات شرق نزدیک در دانشگاه پرینستون، میگوید: «سعودیها هرگز توهمی درباره کمک نظامی پاکستان نداشتند و صرفاً امیدوار بودند که با توجه به این پیمان، ایران قبل از حمله به آنها، تامل کند.»
