مذاکرات غیررسمی نمایندگان طالبان و پاکستان در ترکیه
منابع آگاه روز چهارشنبه به افغانستان اینترنشنال گفتند که گفتوگوی غیررسمی میان چهرههای نزدیک به اداره طالبان و حکومت پاکستان در شهر استانبول ترکیه، در حال برگزاری است تا درباره راهحل اختلافات میان دو طرف رایزنی کنند.
به گفته منابع، این نشست با تایید اداره طالبان و حکومت پاکستان و با حمایت ترکیه برگزار شده است.
در این نشست، از چهرههای نزدیک به طالبان کسانی چون جعفر مهدوی، عاطف مشعل، غنچهگل آرمان، عبیدالله بهیر و سلیمان بنشاه حضور دارند.
سلیمان بن شاه
از پاکستان نیز مشاهد حسین، ستاره ایاز، آصف درانی، سناتور عبدالقدیر خان و حامد میر اشتراک کردهاند.
منابع افزودند که در دستورکار این گفتوگوها موضوعاتی چون فعالیت تحریک طالبان پاکستان و داعش در خاک افغانستان، درگیریهای مرزی و تداوم حملات هوایی و زمینی پاکستان، اوضاع اقتصادی و مسئله مهاجران قرار دارد.
از بالا، سمت راست: عاطف مشعل، رئیس پیشین کمیته ملی المپیک؛ غنچه گل آرمان، وفادار به طالبان؛ عبیدالله بهیر، از بستگان گلبدین حکمتیار؛ جعفر مهدوی، نماینده سابق پارلمان؛ ستاره ایاز، سناتور سابق پاکستان؛ آصف درانی، نماینده پیشین پاکستان؛ منصور احمدخان، سفیر سابق پاکستان در افغانستان و حامد میر، خبرنگار پاکستانی.سناتور عبدالقدیر خان
منابع میگویند هدف از این رایزنیها یافتن زمینههای کاهش تنش و بررسی مسیرهای عملی مدیریت بحرانهای مرزی و امنیتی است. به گفته آنان، طرحهای پیشنهادی درباره تبادل اطلاعات امنیتی، سازوکارهای جلوگیری از درگیری در امتداد مرز و نیز تسهیل رفتوآمد شهروندان و بازرگانان میان دو کشور مطرح شده است.
شخصیتهای حاضر در استانبول با چراغ سبز اداره طالبان و حکومت پاکستان و در چارچوب یک روند غیررسمی اما هماهنگ با میانجیگری ترکیه گفتوگو میکنند.
چند دوره گفتوگوهای رسمی میان اداره طالبان و حکومت پاکستان در دوحه، استانبول، ریاض و اورومچی چین به نتیجهای نرسیده است. پاکستان همچنان به حملات خود به ولایتهای شرقی افغانستان ادامه میدهد. در این حملات به غیرنظامیان نیز تلفات و خسارات وارد شده است.
همزمان با این درگیریها، پاکستان روابط خود با مخالفان طالبان را افزایش داده است. برخی از جریانهای ضد طالبان، مایل به گشایش دفتر سیاسی در پاکستان هستند.
حبیبالرحمان حکمتیار، فعال سیاسی، طالبان را متهم کرده است که در برابر حملات اخیر پاکستان سکوت کرده و با پنهانکاری از نشر خبر و آمار تلفات جلوگیری میکند. بهگفته او طالبان برای جلب رضایت اسلامآباد دستور بازداشت طالبان پاکستانی را داده و «دیپلوماسی را به چاپلوسی تغییر داده است.»
حبیبالرحمان حکمتیار، پسر گلبدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی افغانستان روز چهارشنبه در صفحه اکس خود نوشت که طالبان تبلیغات جنگی پیشین را کنار گذاشته و اکنون برای جلب رضایت اسلامآباد موضع خود را تغییر دادهاست.
بهنظر میرسد اشاره حبیبالرحمان به موضع تازه ارگ طالبان است که در آن تاکید شده است که اگر پاکستان برای پایان دادن به تنشها با این گروه، یک گام بردارد، این گروه «دو گام برخواهد داشت.»
با اینحال، حبیبالرحمان حکمتیار معتقد است که طالبان به این درک رسیدهاست که «عصر جنگهای چریکی» پایان یافته و «دیگر نمیتوانند فیر کنند و فرار کنند، بلکه باید در ارگ و قول اردوهای خود حضور داشته باشند و حفظ آن سخت است.»
این فعال سیاسی پیشبینی میکند که تنش میان پاکستان و طالبان به آسانی حل نخواهد شد، و «هند از این فرصت استفاده خواهد کرد» و نقش پررنگتری در قبال طالبان میگیرد؛ روندی که به گفته حکمتیار در نهایت «آینده بدی» را برای طالبان رقم خواهد زد.
پسر رهبر حزب اسلامی میگوید که ریشه مشکلات موجود در افغانستان در حاکمیت طالبان و نبود «حکومت مشروع» است و افزود که طالبان با منع آموزش دختران، محدودیت بر انترنت و رسانه و نگاه تحقیرآمیز به مهاجران، بحران را عمیقتر کردهاند.
اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا و اتحادیه اروپا در بیستوپنجمین نشست وزیران خارجه آسهآن بر تشکیل حکومتی فراگیر در افغانستان تاکید کردند. آنان خواستار دسترسی بدون مانع به کمکهای بشردوستانه، تامین نیازهای اساسی مردم و رعایت حقوق بشر بهویژه حقوق زنان و دختران و کودکان افغان شدند.
این نشست با حضور وزیران خارجه کشورهای عضو آسهآن و اتحادیه اروپا، روزهای دوشنبه و سهشنبه، هفتم و هشتم ثور، در بندر سری بگاوان، پایتخت برونئی دارالسلام، برگزار شد.
در بیانیه مشترک اتحادیه اروپا و وزیران خارجه آسهآن، نسبت به تداوم بحران انسانی و وضعیت حقوق بشر در افغانستان ابراز نگرانی شده است.
در این بیانیه همچنین بر ضرورت خویشتنداری، کاهش تنشهای جاری و حمایت از گفتوگوها برای تامین ثبات در افغانستان و منطقه تاکید شده است.
اتحادیه اروپا و وزیران خارجه آسهآن، جامعه جهانی را به تلاشهای هماهنگ برای رسیدگی به بحران افغانستان فراخواندهاند.
آنان همچنین تاکید کردهاند که در افغانستان باید حکومتی فراگیر، مبتنی بر حاکمیت قانون، احترام به حقوق بشر و آزادیهای اساسی همه شهروندان بهویژه زنان، دختران و کودکان تشکیل شود.
در بیانیه همچنین درباره وضعیت کشورهای مختلف و تحولات سیاسی، امنیتی و انسانی در کشورها جمله میانمار، اوکراین، خاورمیانه اظهار نظر شده و بر حمایت از صلح، ثبات، همکاری منطقهای و احترام به حقوق بینالملل تاکید شده است.
طالبان پس از انتشار ویدیوی لتوکوب یک جوان در هرات در شبکههای اجتماعی، ویدیویی از اعتراف اجباری او را منتشر کرد. این جوان که خود را ارشاد معرفی میکند، میگوید پس از درگیری با محتسبان طالبان کنترول خود را از دست داده و اکنون از کارش پشیمان است.
پیشتر افغانستان اینترنشنال ویدیویی از این جوان منتشر کرده بود که در آن، نیروهای طالبان او را با دستان بسته مورد ضربوشتم قرار میدادند. در ویدیوی تازهای که از اعتراف اجباری او منتشر شده، مشخص است که این رویداد روز سهشنبه، هشتم ثور، در هرات رخ داده است.
این جوان در ویدیوی اعتراف اجباری میگوید: «محتسبین آمدند مرا نصیحت کنند. ناگهانی عصبانی شدم و بر آنها حملهور شدم.» طالبان همچنین اظهارات دو عضو دیگر این گروه را نیز منتشر کردهاست که مدعیاند برای دفاع از این جوان در برابر محتسبان وارد محل شده بودند.
با این حال در ویدیویی که پیشتر منتشر شد، دیده میشود محتسبان و نیروهای پولیس طالبان این جوان را در حالی که دستانش بسته است، در میان خود گرفته و لتوکوب میکنند.
یکی از مقامهای طالبان در حوزه سیزدهم امنیتی هرات گفت این جوان پس از این رویداد بازداشت شده است. همچنین یکی از محتسبان امر به معروف طالبان نیز مدعی شد او بهدلیل همراهی با زنی که پوشش مورد نظر این گروه را نداشته، تذکر گرفته و سپس این درگیری رخ داده است.
اعترافات اجباری در بیش از چهار سال گذشته به یکی از ابزارهای طالبان برای سرکوب مخالفان و ایجاد فضای ترس در افغانستان تبدیل شده است. طالبان در این مدت بارها ویدیوهایی از اعترافات اجباری شهروندان افغانستان منتشر کرده است.
دیدهبان حقوق بشر از تصمیم فدراسیون بینالمللی فوتبال برای هموارشدن مسیر بازگشت زنان فوتبالیست افغانستان به رقابتهای رسمی بینالمللی استقبال کرد. این نهاد گفت فیفا با پرکردن یک خلاء قانونی، برای عبور از سیاستهای تبعیضآمیز طالبان، اقدامی درست انجام داده است.
مینکی وردن، مدیر ابتکارات جهانی دیدهبان حقوق بشر روز چهارشنبه، نهم ثور گفت: «فیفا سرانجام با بستن خلا قانونی که اجازه میداد سیاستهای تبعیضآمیز طالبان در صحنه جهانی اجرا شود، اقدام درستی انجام داد.»
خالده پوپل، از بنیانگذاران تیم ملی فوتبال زنان افغانستان گفت: «به این تصمیم فیفا بسیار افتخار میکنم. این تصمیم نهتنها آینده زنان افغان را تغییر داد بلکه تضمین کرد هیچ تیم ملی دیگری مجبور نشود بهایی را بپردازد که بازیکنان ما پرداختند.»
اندریا فلورنس، مدیر اجرایی ائتلاف ورزش و حقوق، این اقدام فیفا را برای اطمینان از پایبندی همه فدراسیونهای عضو به مسئولیتهایشان در قبال برابری جنسیتی و حقوق بشر، «حیاتی» دانست.
استیو کاکبرن، مسئول عدالت اقتصادی و اجتماعی سازمان عفو بینالملل، بهرسمیتشناسی تیم فوتبال زنان افغانستان را گامی بهسوی عدالت برای همه زنان این کشور توصیف کرده است.
فدراسیون بینالمللی فوتبال پیشتر با تصویب یک تغییر در مقررات خود، مسیر بازگشت زنان فوتبالیست افغانستان به مسابقات رسمی بینالمللی را هموار کرد. این اقدام به بازیکنان زن افغان در تبعید امکان میدهد در چارچوب رقابتهای تحت نظر فیفا حضور یابند.
بازیکنان تیم زنان افغانستان نیز از تصمیم فیفا استقبال کردند و گفتند این اقدام، امید تازهای برای بازگشت آنان به رقابتهای رسمی بینالمللی و نمایندگی از کشورشان ایجاد کرده است.
منابع امنیتی پاکستان روز چهارشنبه به روزنامه دان گفتهاند که نیروهای امنیتی این کشور چندین پاسگاه و وسایط مربوط به طالبان افغان را در منطقه چمن از بین بردهاند.
به گفته منابع، این عملیات در پاسخ به «تهاجم» طالبان افغان و افراد مسلح در مرز پاکستان و افغانستان انجام شده است.
منابع امنیتی گفتهاند که «عملیاتهای موثر ارتش پاکستان باعث عقبنشینی طالبان افغان و فتنهالخوارج شده است.» فتنهالخوارج، اصطلاحی است که حکومت پاکستان برای اشاره به اعضای تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) به کار میبرد.
به گفته منابع امنیتی، روز سهشنبه نیز نیروهای امنیتی پاکستان چندین پاسگاه طالبان افغان را در چمن از بین بردند.
روز یکشنبه نیز نیروهای پاکستانی مواضع توپخانهای طالبان افغان را در وزیرستان جنوبی نابود کردند. بهگفته منابع امنیتی، این اقدام پس از آن انجام شد که طالبان افغان بر غیرنظامیان آتش گشودند و در نتیجه آن سه نفر، بهشمول دو زن زخمی شدند.
با افزایش دوباره فعالیتهای شبهنظامیان، بهویژه در خیبرپختونخوا و بلوچستان که در آنها حملات بیشتر نیروهای امنیتی و مجریان قانون را هدف قرار میدهد، حکومت پاکستان عملیاتهای ضددهشتافگنی را تشدید کرده است.
اسلامآباد بارها از طالبان افغان خواسته است پناهگاههای تیتیپی را در خاک افغانستان برچیند؛ درخواستی که تاکنون بیپاسخ مانده است.
با اینحال منابع امنیتی پاکستان گفتهاند که عملیات «غضبالحق» علیه طالبان افغان و گروههای تروریستی فعال از خاک افغانستان ادامه خواهد یافت.