سازمان نی خواهان مداخله ملل متحد و اتحادیه اروپا برای آزادی خبرنگاران از بند طالبان شد
سازمان نی در تبعید، نهاد حامی خبرنگاران و رسانههای افغانستان، با انتشار بیانیهای از بازداشت اخیر تعدادی از خبرنگاران توسط طالبان ابراز نگرانی کرد و از سازمان ملل متحد و اتحادیه اروپا خواست تا برای آزادی فوری آنها اقدام کنند.
در این بیانیه آمده است که منصور نیازی و عمران دانش، خبرنگاران شبکه طلوعنیوز، و جاوید نیازی، مسئول خبرگزاری پیگرد، اخیرا بازداشت شدهاند. این سازمان از نمایندگی سیاسی سازمان ملل و دفتر اتحادیه اروپا در افغانستان خواسته تا با مقامات طالبان گفتوگو کنند و زمینه آزادی فوری و بدون شرط این خبرنگاران را فراهم آورند.
سازمان نی در تبعید بازداشت خبرنگاران را «رویهای تکراری» تحت حاکمیت طالبان توصیف کرده و اعلام کرده که از زمان بازگشت طالبان به قدرت در حدود پنج سال گذشته، حدود «چهارصد» خبرنگار و کارمند رسانهای «زندانی» شدهاند که دستکم «شش نفر» از آنها همچنان در بند بهسر میبرند.
این نهاد افزوده است که طالبان به طور میانگین هر دو هفته حداقل سه خبرنگار یا کارمند رسانه را بازداشت میکنند.
تا زمان انتشار این خبر، مقامات طالبان هیچ اظهارنظر رسمی در خصوص بازداشت این خبرنگاران و اتهامات مطرحشده ارائه نکردهاند.
پیش از این، منابع به افغانستان اینترنشنال گزارش داده بودند که منصور نیازی روز ۱۷ ثور از منطقه کارته چهار کابل بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شده است. شبکه طلوعنیوز نیز بازداشت دو خبرنگار خود را تائید کرده است.
بر اساس گزارش شاخص جهانی آزادی مطبوعات ۲۰۲۶ سازمان گزارشگران بدون مرز (RSF)، افغانستان در رتبه ۱۷۵ از ۱۸۰ کشور قرار گرفته و در پنج سال اخیر ۵۳ رتبه سقوط کرده است.
اداره هواشناسی افغانستان اعلام کرد که احتمال وقوع بارندگی شدید، رعدوبرق، بادهای تند و جاری شدن سیل در روز دوشنبه، ۲۱ ثور در ۱۸ ولایت پیشبینی شده است.
این اداره نوشت که مقدار باران در نقاط مختلف کشور بین ۱۰ الی ۳۰ میلیمتر پیشبینی شده است.
احتمال وقوع بارندگی، سیل و بادهای تند در ولایتهای بدخشان، تخار، قندوز، سمنگان، بغلان، پنجشیر، پروان، کاپیسا، لغمان، ننگرهار، کنر، نورستان، کابل، میدان وردک، بامیان، لوگر، پکتیا و خوست پیشبینی شده است.
در ولایتهای شرقی، جنوبشرقی، جنوبی، غربی و مرکزی احتمال وقوع بادهای تند همراه با گرد و خاک وجود دارد. سرعت باد در این مناطق بین ۵۰ الی ۹۰ کیلومتر در ساعت پیشبینی شده است.
پیشتر مقامهای محلی طالبان از جان باختن دستکم چهار نفر در کاپیسا و دو نفر در ننگرهار در پی بارندگی شدید، رعدوبرق و فروریختن سقف خانه خبر دادند. بربنیاد گزارشها، در روزهای پسین حوادث طبیعی مرتبط با بارندگی در بسیاری از مناطق افغانستان افزایش یافته است.
به گزارش اداره مبارزه با حوادث، دستکم ۲۱۴ نفر در پی بارندگیهای شدید، جاری شدن سیل، رانش زمین و دیگر حوادث طبیعی در سراسر افغانستان جان باختهاند. حوادث طبیعی در این مدت هزاران جریب زمین کشاورزی، صدها خانه و دهها دکان را تخریب کرده است.
نرندرا مودی، نخستوزیر هند در پی جهش جهانی بهای انرژی به علت بسته شدن تنگه هرمز، از شهروندان کشورش خواست با صرفهجویی در مصرف سوخت و محدود کردن سفر و واردات، به کاهش فشار بر ذخایر ارزی این کشور کمک کنند.
او تاکید کرد که در شرایط کنونی، هند نیاز دارد به ذخیره ارز خارجی خود «توجه ویژه» داشته باشد.
مودی گفت برای کاهش مصرف سوخت باید کار کردن از خانه و برگزاری نشستهای آنلاین که در دوران همهگیری کووید-۱۹ رواج داشت، از سر گرفته شوند. او همچنین از مردم خواست تا حد امکان از حملونقل عمومی مانند مترو، قطار و موترهای اشتراکی استفاده کنند.
نخستوزیر هند با اشاره به فشار بر منابع ارزی، از شهروندان خواست خرید طلا در مراسم عروسی و سفرهای خارجی غیرضروری را دستکم برای یک سال کاهش دهند.
او کاهش مصرف روغن خوراکی را «سالم و هم میهندوستانه» توصیف کرد و از خانوادهها خواست در اجرای این امر سهم بگیرند.
آقای مودی همچنین از کشاورزان خواست مصرف کود کیمیایی را تا نصف کاهش دهند. همزمان، حکومت هند که سومین واردکننده و مصرفکننده بزرگ نفت در جهان است، اعلام کرده در پی جهش جهانی قیمتها فعلا برنامهای برای افزایش بهای مواد سوخت ندارد.
در پی ادامه جنگ امریکا با جمهوری اسلامی ایران در هفتههای اخیر، بهای جهانی مواد سوخت با نوسانهای تند و جهشهای مقطعی روبهرو شده است. کارشناسان میگویند اختلال کشتیرانی در تنگه هرمز در افزایش مواد سوخت نقش قابلتوجهی داشته است.
هند بیش از ۸۵ درصد نفت خام مورد نیاز خود را از طریق واردات تامین میکند. کشورهای عراق، عربستان سعودی و امارات متحده عربی تامینکنندگان سنتی و استراتژیک سوخت مورد نیاز هند هستند.
پس از آغاز جنگ اوکراین، روسیه که تحت تحریم انرژی امریکا و اروپا قرار گرفت، به بزرگترین تامینکننده نفت هند تبدیل شده است، زیرا هند با استفاده از تخفیفهای ویژه، حجم خرید خود از مسکو را به شدت افزایش داده است.
بربنیاد گزارشها، بسیاری دولتها در حال حاضر با چالش کنترول بهای مواد سوخت مواجهاند و ذخایر اضطراری در برخی کشورها در حال اتماماند.
همزمان با افزایش سرقتها و رویدادهای جنایی در کابل، والی طالبان روز یکشنبه نشست امنیتی برگزار کرد.
مسئولان امنیتی طالبان در این نشست بر همکاری مشترک برای جلوگیری از جرایم جنایی و تامین نظم عمومی در کابل تاکید کردند.
بنا به اعلامیه ولایت کابل، ملا امینالله عبید، والی طالبان در کابل، در این نشست به مسئولان امنیتی دستور داده است که وظایفشان را با صداقت و تعهد کامل برای تامین امنیت و خدمت به مردم انجام دهند.
در ماههای اخیر، باشندگان مناطق مختلف افغانستان در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال از افزایش قابل توجه سرقتهای مسلحانه ابراز نگرانی کردهاند. آنان میگویند موج رو به گسترش این رویدادها در کابل و سایر ولایتها، از سرقت موبایل و پول نقد گرفته تا دزدی موتر و حتی چپاول منازل، فضای عمومی را با احساس ناامنی و هراس عمیق روبهرو کرده است.
بررسیهای افغانستان اینترنشنال نشان داده است که در روزهای ۱۴ ثور و ۱۵ ثور، دستکم پنج سرقت مسلحانه در ولایتهای مختلف افغانستان رخ داده است. در یک مورد از این رویدادها، یک نفر کشته شده و در مجموع پول گزاف و جواهرات ربوده شده است.
منابع مطلع به افغانستان اینترنشنال گفتند پس از نشر خبر بازداشت دو خبرنگار طلوعنیوز در شبکههای اجتماعی این رسانه، دفتر موبیگروپ بیش از شش ساعت توسط استخبارات طالبان محاصره شد.
به گفته منابع، استخبارات طالبان حدود ۵۰ نیروی مسلح را در اطراف دفتر این شرکت رسانهای مستقر کرده بود.
شبکه خبری طلوعنیوز حوالی ساعت یک پس از چاشت یکشنبه، ۲۰ ثور در حسابهای کاربری شبکههای اجتماعی خود، خبر بازداشت دو خبرنگار این رسانه بهدست طالبان را منتشر کرد.
منابع مطلع گفتند حدود ۴۰ دقیقه پس از نشر این خبر، شمار زیادی از افراد مسلح استخبارات طالبان به دفتر موبیگروپ در وزیر اکبرخان کابل یورش بردند. طلوعنیوز بخشی از سازمان چندرسانهای موبیگروپ است.
طلوعنیوز در آغاز این خبر را با استفاده از واژه «بازداشت» منتشر کرد، اما بعداً خبر خود را حذف کرد و بهجای واژه «بازداشت» کلمه «توقیف» را به کار برد.
بربنیاد گزارشها، منصور نیازی، گوینده خبر و گرداننده برنامههای سیاسی طلوعنیوز روز پنجشنبه، ۱۷ ثور توسط ماموران استخبارات طالبان در منطقه کارته چهار کابل بازداشت شد. عمران دانش، گوینده و مسئول بخش سیاسی این رسانه نیز شام روز شنبه در نزدیکی دفتر طلوعنیوز در وزیر اکبرخان بازداشت شده است.
منابع آگاه که به علت حسیاستهای امنیتی هویت و جایگاه کاری شان محفوظ میماند، گفتند استخبارات طالبان پس از بازداشت منصور نیازی، حساب کاربری اکس او را کنترول میکند.
بامداد یکشنبه در این حساب یادداشتی با این مضمون منتشر شد: «آنچه در شبکههای اجتماعی درباره من گفته میشود، حقیقت ندارد. من در خانه خود هستم.»
یک منبع مطلع گفت که استخبارات طالبان روز یکشنبه پس از محاصره دفتر موبیگروپ، گوشی موبایل همه کارمندان طلوعنیوز، طلوع، لمر، رادیو آرمان، رادیو آرکوزیا و دفتر لپس را جمعآوری کرد. او افزود که همه کارمندان این سازمان در حالت «تحت نظر» قرار گرفتند.
طالبان در این ۶ ساعت محاصره با برخی کارکنان بدرفتاری کردهاند. طالبان شماری از کارمندان موبیگروپ را لتوکوب کرده و با زنان رفتار خشونتآمیز داشتهاند. استخبارات طالبان ساعت ۷ شام تنها به کارکنان زن اجازه داد به خانههای خود برگردند. کارمندان مرد یک ساعت دیگر نیز تحت نظر باقی ماندند.
گفته میشود که نیروهای استخبارات طالبان عمران دانش را در جریان این محاصره با خود به دفتر طلوعنیوز منتقل کرده بودند. آنها پس از انجام بازرسی و محاصره، این خبرنگار را دوباره با خود بردهاند.
مسئولان موبیگروپ، طلوعنیوز و طالبان تاکنون درباره دلیل یورش بر این رسانه بهطور رسمی توضیح ندادهاند.
موبیگروپ و بهویژه شبکههای اجتماعی طلوعنیوز پس از پایان محاصره، حوالی ساعت ۸ یکشنبهشب فعالیت خود را از سر گرفتند. بررسی حساب اکس طلوعنیوز نشان میدهد که برخلاف روال همیشگی، برای ۹ ساعت هیچ محتوایی را نشر نکرده است.
پیش از این، استخبارات طالبان احمد جاوید نیازی، مسئول آژانس خبری پیگرد را نیز روز پنجشنبه بازداشت کرد. تاکنون اطلاعاتی درباره سرنوشت او در دست نیست.
امسو، سازمان حمایت از رسانهها روز یکشنبه با تایید بازداشت خبرنگاران طلوعنیوز گفت که هیچیک از رسانههای خصوصی داخلی، حتی رسانههایی که در برابر طالبان «نرمش» نشان میدهند، در برابر آزار و بازداشت خودسرانه طالبان مصون نیستند.
اخیراً فریدالله محمدی، مسئول طلوعنیوز در نشستی در ارگ طالبان گفته بود «آزادی نسبی» رسانهها در افغانستان در منطقه بیسابقه است.
طالبان پس از بازگشت به قدرت تاکنون دهها خبرنگار را بازداشت، شکنجه، تهدید و زندانی کرده است. سازمانهای حامی رسانهها و خبرنگاران بارها از وضعیت وخیم آزادی بیان و رسانهها در افغانستان تحت تسلط طالبان ابراز نگرانی کردهاند.
بربنیاد گزارشها، دستکم پنج خبرنگار از یک سال به این سو در زندانهای طالبان به سر میبرند. حمید فرهادی، عزیز وطنوال، شکیب احمد نظری، محمد بشیر هاتف و ابوذر صارم سرپلی خبرنگارانیاند که طالبان زندانی کرده است.
یافتههای افغانستان اینترنشنال نشان میدهد که از این میان دستکم دو خبرنگار به زندان بگرام منتقل شدهاند.
اتاق پیشهوران هرات روز یکشنبه گفت که تولیدکنندگان پوشاک در این ولایت، برای نخستینبار یک محموله تجاری شامل ۲۰ هزار جوره لباس زنانه و طفلانه را به عراق صادر کردهاند.
عزیزالله نورزایی، مسئول یکی از شرکتهای لباسدوزی گفت ارزش مجموعی این محموله به ۱۰۰ هزار دالر میرسد.
او گفت که این لباسها توسط یک کارگاه خیاطی در هرات تولید و با همکاری یک شرکت ایرانی به عراق صادر شده است.
جواد حکیمی، بازرگان ایرانی که این محموله را برای بازار عراق سفارش داده است، گفت که محموله اول بهطور آزمایشی صادر شده است. او افزود که قصد دارند در مرحله بعدی ۲۰۰ هزار جوره لباس به عراق صادر کنند.
به گفته آقای نورزایی، تهیه و تولید این تعداد لباس زنانه و کودکانه حدود ۲۰ روز زمان برده است. او تاکید کرد که شرکتهای تولیدی در این ولایت ظرفیت زیادی برای صادرات لباس به کشورهای همسایه دارند.
عبدالقدیر اکبری، رئیس اتاق پیشهوران و دکانداران هرات گفت صنایع کوچک این ولایت، بهویژه در بخش تولید کفش، بیک و لباس، ظرفیت قابلتوجهی برای رقابت در بازارهای منطقه دارند.