رئیس پیشین امنیت ملی قرغیزستان به طرح کودتا متهم شد

مقامهای قرغیزستان هشت نفر، از جمله کامچیبک تاشیف، رئیس پیشین سازمان امنیت ملی و رقیب صادر جباروف، رئیس جمهور این کشور را به «توطئه برای کودتا و تلاش برای تصاحب قدرت» متهم کردند.

مقامهای قرغیزستان هشت نفر، از جمله کامچیبک تاشیف، رئیس پیشین سازمان امنیت ملی و رقیب صادر جباروف، رئیس جمهور این کشور را به «توطئه برای کودتا و تلاش برای تصاحب قدرت» متهم کردند.
کامچیبک تاشیف تا پیش از برکناری ناگهانیاش در ماه جنوری، عملاً در کنار صادر جباروف اداره کشور را در دست داشت. این دو سیاستمدار پس از اعتراضات گسترده سال ۲۰۲۰ به قدرت رسیدند و با ایجاد یک ساختار دوگانه قدرت، توانستند تا حدی شمال و جنوب قرغیزستان را در چارچوب یک ائتلاف سیاسی متحد کنند.
وکیل تاشیف اعلام کرده است که دادگاه این پرونده به صورت کاملاً غیرعلنی و پشت درهای بسته برگزار خواهد شد و انتشار جزئیات آن ممنوع است. به گفته او، این موضوع در یک پیام عمومی تایید شده است.
هنوز هویت هفت متهم دیگر اعلام نشده، اما گزارشها نشان میدهد چند مقام ارشد پیشین نزدیک به تاشیف، از جمله رئیس سابق پارلمان، در هفتههای اخیر مورد بازجویی قرار گرفتهاند.
در صورت اثبات اتهامها، متهمان با مجازات تا ۲۰ سال زندان رو به رو خواهند شد. تاشیف تاکنون به صورت علنی به این اتهامات واکنش نشان نداده است.
نگرانی از افزایش بی ثباتی
تحلیلگران سیاسی هشدار میدهند که این پرونده میتواند تنشهای تازهای در قرغیزستان ایجاد کند. قرغیزستان تنها کشور آسیای مرکزی است که در دو دهه گذشته سه بار، در سالهای ۲۰۰۵، ۲۰۱۰ و ۲۰۲۰، شاهد سقوط دولتها در نتیجه اعتراضات مردمی بوده است.
تاشیف به عنوان چهرهای بانفوذ در جنوب کشور، منطقهای با تنوع قومی بالا، پایگاه اجتماعی قابل توجهی دارد و کنار رفتن و اتهامزنی به او میتواند توازن سیاسی میان شمال و جنوب کشور را با چالش رو به رو کند.
در دوره همکاری تاشیف و جباروف، کنترل سیاسی دولت افزایش یافت و فشار بر مخالفان و رسانههای مستقل بیشتر شد. با این حال، قرغیزستان در همان دوره رشد اقتصادی قابل توجهی را تجربه کرد و یکی از سریعترین نرخهای رشد در آسیای مرکزی را به ثبت رساند.
بخشی از این رشد در این کشور کوهستانی ۷ میلیونی و متکی به عواید کارگران قیرغیز در خارج، به تغییر مسیر تجارت منطقهای پس از تحریمهای غرب علیه روسیه در پی جنگ اوکراین نسبت داده میشود. این وضعیت قرغیزستان را به یکی از مسیرهای مهم ترانزیتی تبدیل کرد.
با تشدید اختلاف میان متحدان پیشین، اکنون نگاهها به روند این پرونده دوخته شده است، پروندهای که میتواند مسیر سیاست داخلی قرغیزستان و موازنه قدرت در منطقه را تحت تاثیر قرار دهد.