خالد حنفی به طالبان: برای تطبیق شریعت بسیج شوید

بنا به اطلاعات رسیده به افغانستان اینترنشنال، ماموران استخبارات طالبان روز یکشنبه وارد دفتر رادیو بامیان در منطقه شهرنو، مرکز ولایت بامیان شدند و دروازه این رسانه را بستند.

منابع گفتند که طی دو روز گذشته از مدیر مسئول این رادیو هیچ اطلاعی در دست نیست.

بررسی‌های افغانستان اینترنشنال نیز نشان می‌دهد که در صفحات رسمی رادیو بامیان در شبکه‌های اجتماعی از حدود یک هفته پیش به این‌سو هیچ محتوای تازه‌ای منتشر نشده است.

در همین حال، امسو،نهاد حمایت از رسانه‌های افغانستان تایید کرد که طالبان جواز کار این رادیو را تمدید نکرده است. بنا به برخی گزارش‌ها، طالبان دلیل بستن این رادیو را نداشتن جواز فعالیت اعلام کرده است.

امسو روز چهارشنبه به افغانستان اینترنشنال گفت که توقف فعالیت رسانه‌ها در افغانستان نشان‌دهنده محدودیت‌های گسترده برای آزادی رسانه‌ها و کار خبرنگاران در این کشور است.

این نهاد گفت که چنین برخوردهایی نگرانی‌ها درباره آزادی بیان، دسترسی مردم به اطلاعات آزاد و افزایش فشار بر خبرنگاران را بیشتر کرده است.

امسو افزود که اداره طالبان باوری به آزادی رسانه‌ها ندارد.

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان در گفت‌وگو با تلویزیون دولتی تحت کنترول این گروه که روز چهارشنبه نشر شد، گفت: «در فقه حنفی، ولایت پدر و جد پدری بر فرزند و نواسه کاملاً روشن و مسلم است. اگر پدر یا جد پدری، فرزند یا نواده صغیره خود را به نکاح بدهند، این نکاح از نظر شرعی صحیح و نافذ است. تنها شرط آن، سلامت عقلی و حسن رابطه پدر یا جد پدری با صغیره است.»

فعالان حقوق بشر می‌گویند که در این اصول‌نامه ازدواج کودکان رسمی شده است که مخالف حقوق کودکان و قوانین بین‌المللی است.

اما، مجاهد بدون اعتنا به واکنش‌ها گفت که «این اعتراض‌ها با احکام اسلام در تعارض آشکار قرار دارند و بنابراین نباید به آن‌ها توجه شود.» او مدعی شد که «این حکم شریعت است، نه حکم طالبان.»

• 

  آنگاه که قانون ابزار سرکوب می‌شود؛ نگاهی به اصول‌نامه طلاق طالبان

طالبان اخیراً اصول‌نامه ۳۱ صفحه‌ای با عنوان «اصول تفریق زوجین» را تصویب کرده که در چارچوب قوانین خانواده، موضوع ازدواج کودکان، شرایط فسخ نکاح و احکام مرتبط با حضانت را به‌طور مفصل بررسی می‌کند.

بر اساس این مقررات، ازدواج کودکان در شرایط خاصی قابل انحلال دانسته شده است، از جمله در مواردی مانند روابط رضاعی، جدایی اجباری، مفقود شدن شوهر، ارتداد و اتهام زنا.

یکی از بخش‌های مهم این سند به اصل فقهی «خیار البلوغ» اختصاص دارد؛ اصلی که به فرد اجازه می‌دهد پس از رسیدن به سن بلوغ، ازدواجی را که در کودکی برای او ترتیب داده شده، فسخ کند.

طبق ماده پنجم این مقررات، اگر ازدواج کودک از سوی خویشاوندانی غیر از پدر یا پدربزرگ پدری انجام شده باشد، این ازدواج زمانی معتبر شناخته می‌شود که همسر از نظر اجتماعی «کفو» محسوب شود و مهریه مناسب تعیین شده باشد. با این حال، فرد پس از بلوغ می‌تواند از طریق دادگاه درخواست فسخ ازدواج ارائه کند.

این مقررات همچنین اختیارات گسترده‌ای به سرپرستان خانواده در موضوع ازدواج کودکان می‌دهد، اما تصریح می‌کند اگر ولی کودک سوءاستفاده‌گر، فاقد سلامت روانی یا دارای فساد اخلاقی باشد، عقد ازدواج باطل خواهد بود.

ماده هفتم این سند نیز به وجود معیارهای متفاوت برای رضایت در ازدواج اشاره دارد، هرچند جزئیات کامل آن هنوز منتشر نشده است. با این حال، متن مقررات بر نقش پررنگ ولایت و قیمومت در تصمیم‌گیری‌های خانوادگی تأکید می‌کند.

حضانت کودکان

در بخش دیگری از این مقررات، حدود حضانت کودکان مشخص شده است. بر اساس این سند، حضانت پسران معمولاً تا هفت‌سالگی و حضانت دختران تا ۹ سالگی با مادر خواهد بود. پس از آن، مسئولیت نگهداری و سرپرستی کودکان به پدر منتقل می‌شود.

پیش از این، نهادهای بین‌المللی گزارش داده بودند که پس از بازگشت طالبان به قدرت، کودک‌همسری در افغانستان افزایش یافته است. فقر، ناامنی و درگیری‌های طولانی‌مدت از عوامل اصلی افزایش نرخ ازدواج کودکان عنوان شده‌اند.

مسکو و بیجینگ از کشورهای منطقه و جامعه جهانی خواستند همکاری‌های ضدتروریستی با افغانستان را تقویت کنند و مانع استفاده از خاک این کشور برای تهدید امنیت همسایگان شوند.

در بیانیه مشترک آمده است که دو کشور از رویکرد افغانستان برای ریشه‌کن کردن تروریسم و جلوگیری از استفاده از خاک این کشور برای آسیب‌رساندن به امنیت منطقه حمایت می‌کنند.

روسیه و چین همچنین اعلام کردند که آماده‌اند همکاری و هماهنگی خود درباره افغانستان را در سطح دوجانبه و چندجانبه افزایش دهند. دو کشور بر برقراری هرچه سریع‌تر نظم و امنیت پایدار در افغانستان تاکید کردند.

مسکو و بیجینگ در بخش دیگری از این بیانیه، نقش سازوکارهای منطقه‌ای را در حل‌وفصل سیاسی مسئله افغانستان مهم دانستند. آن‌ها در این زمینه از نقش فرمت مشورتی مسکو درباره افغانستان، نشست وزیران خارجه کشورهای همسایه افغانستان، گروه چهارجانبه منطقه‌ای شامل روسیه، چین، ایران و پاکستان و سازمان همکاری شانگهای یاد کردند.

افغانستان همچنان یکی از محورهای اصلی نگرانی امنیتی برای کشورهای منطقه، به‌ویژه روسیه و چین، است. با بازگشت طالبان به قدرت، نگرانی‌ها درباره حضور و فعالیت گروه‌های تروریستی در خاک افغانستان بارها از سوی کشورهای همسایه و قدرت‌های منطقه‌ای مطرح شده است.

روسیه به‌طور خاص نسبت به فعالیت شاخه خراسان داعش و گروه‌های تندرو آسیای مرکزی در افغانستان حساس است. مسکو بارها هشدار داده که بی‌ثباتی در افغانستان می‌تواند امنیت آسیای مرکزی را تهدید کند و دامنه آن به مرزهای جنوبی روسیه برسد.

مقام‌های روسی همچنین از احتمال انتقال نیروهای افراطی از خاورمیانه به افغانستان و استفاده این کشور به‌عنوان پناهگاه گروه‌های تندرو ابراز نگرانی کرده‌اند.

چین نیز نگرانی‌های امنیتی مشخصی درباره افغانستان دارد. بیجینگ نگران است که اعضای گروه‌های جدایی‌طلب اویغور یا دیگر جریان‌های افراطی بتوانند از خاک افغانستان برای تهدید امنیت منطقه سین‌کیانگ استفاده کنند. به همین دلیل، چین همواره بر جلوگیری از استفاده از خاک افغانستان علیه کشورهای همسایه تاکید کرده است.

با وجود این نگرانی‌ها، روسیه و چین روابط سیاسی و دیپلوماتیک خود را با طالبان حفظ کرده‌اند و تلاش دارند از مسیر گفت‌وگو و سازوکارهای منطقه‌ای، بر تحولات افغانستان اثر بگذارند.

با وجود روابط نزدیک طالبان با مسکو و بیجینگ، نگرانی‌های امنیتی دو کشور همچنان پابرجاست. روسیه حکومت طالبان را به رسمیت شناخته است، اما چین با وجود روابط نزدیک و تعامل سیاسی، هنوز چنین اقدامی نکرده است.

دفتر مطبوعاتی والی طالبان در بامیان اعلام کرد که دوران وهابوف، رئیس اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری خصوصی اوزبیکستان و بهادر قدیروف، معاون سفارت اوزبیکستان در افغانستان، روز دوشنبه ۲۸ ثور با گل‌حیدر شفق، والی طالبان در بامیان دیدار کردند.

در خبرنامه آمده است که حدود ۴۰ تُن تخم اصلاح‌شده کچالو که از هالند خریداری شده، به بامیان انتقال خواهد یافت و کشت آن در حدود ۸۵ تا ۹۰ هزار جریب زمین زراعتی آغاز می‌شود.

در طرح پیشنهادی، اوزبیکستان می‌خواهد سیستم خوشه‌ای کشت کچالو را در بامیان اجرا کند. همچنین، اوزبیکستان تخم کچالوی باکیفیت را در اختیار کشاورزان افغان قرار می‌دهد و در برابر آن، بخش بزرگی از حاصلات نهایی را به‌گونه تضمینی می‌خرد.

وهابوف گفته است که سرمایه‌گذاران اوزبیکستانی خواهان سرمایه‌گذاری در بخش زراعت و حمایت از دهقانان بامیان هستند و دو متخصص زراعتی اوزبیکستان در حال بررسی زمین‌های زراعتی برای ارزیابی ظرفیت کشت کچالو اند.

برآوردهای نخستین نشان می‌دهد که این پروژه می‌تواند سالانه دست‌کم ۵۰ هزار تُن کچالوی ارزان و باکیفیت را برای اوزبیکستان تامین کند. مقام‌ها گفته‌اند که حجم واردات سالانه کچالو از افغانستان می‌تواند در آینده به ۳۰۰ هزار تُن برسد.

بامیان مرکز اصلی تولید کچالو در افغانستان است. از میان ۵۰۰ هزار باشنده این ولایت، حدود ۸۰ درصد آنان در بخش کشت کچالو کار می‌کنند.

دست‌کم چهار منبع در شمال‌شرق افغانستان تایید کردند که طالبان نیروهای بیشتری به ولایت بدخشان اعزام کرده است. ویدیوهایی که به افغانستان اینترنشنال رسیده، نشان می‌دهد کاروان‌های نظامی طالبان به‌سوی شهر فیض‌آباد، مرکز بدخشان در حال حرکت‌اند.

تاکنون جزئیاتی درباره شمار این نیروها و ماموریت دقیق آن‌ها منتشر نشده و مقام‌های طالبان نیز در این باره به‌گونه رسمی اظهار نظر نکرده‌اند.

این تحرکات در حالی انجام می‌شود که به‌تازگی هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، تصمیم گرفته است برای تقویت کنترول بر معادن بدخشان، یک‌هزار نیروی اضافی به این ولایت اعزام شود.

بدخشان در روزهای اخیر شاهد تحولات و تنش‌های تازه به‌ویژه در زمینه استخراج طلا بوده است. پس از افزایش تنش‌ها، اداره طالبان رئیس پیشین معادن این ولایت را برکنار و عبدالمتین رحیم‌زی را از کابل به‌عنوان رئیس جدید معادن بدخشان منصوب کرد.

عبدالمتین رحیم‌زی اخیرا هشدار داده است که هیچ فرد یا گروهی اجازه استخراج خودسرانه معادن در این ولایت را نخواهد داشت.

پیشتر جبهه آزادی افغانستان نیز با انتشار ویدیویی اعلام کرده بود که نیروهای کماندوی این گروه در چند منطقه کوهپایه‌ای بدخشان حضور دارند.