گزارش: ۳۰ ولایت افغانستان در معرض خشکسالی قرار دارند
بر اساس گزارش پلتفرم چشمهسار در ماه می سال جاری میلادی، ۳۰ ولایت افغانستان بهدلیل کاهش شدید بارندگی و پایان ذخایر برف با خشکسالی متوسط تا شدید روبهرو شدهاند. طبق این دادهها، افزایش طوفانها در غرب و جنوب کشور، کشاورزی و امنیت غذایی میلیونها نفر را با تهدید مواجه کرده است.
طبق این دادهها ولایتهای بدخشان، نورستان، پنجشیر، تخار و بغلان به دلیل کسری شدید بارندگی، اتمام زودهنگام ذخایر برف و استرس شدید حرارتی، در صدر ولایتهای آسیبپذیر و شدیدا متاثر از خشکسالی در افغانستان قرار گرفتهاند.
براساس این گزارش، شاخص سلامت پوشش گیاهی در ۱۰ ولایت به سطح هشدار رسیده و ولایتهای بادغیس، فاریاب و هرات بیشترین فشار را تجربه میکنند.
گزارش چشمهسار نشان میدهد که تداوم خشکسالی در شمالغرب کشور میتواند باعث کاهش محسوس حاصلات گندم و تشدید ناامنی غذایی در ماههای آینده شود.
دادههای این گزارش نشان میدهد که کسری بارندگی در ۸ ولایت از مرز هشدار عبور کرده است. بدخشان با ۹۴ میلیمتر، پروان با ۸۱ میلیمتر، کنر با ۷۹ میلیمتر، پنجشیر با ۷۸ میلیمتر و تخار با ۷۰ میلیمتر کاهش بارندگی، در میان خشکترین مناطق کشور قرار دارند.
براساس ارزیابی ماهوارهای، ذخایر برف در ۲۶ ولایت تقریبا بهطور کامل پایان یافته و تنها بخشهایی از تخار، بغلان، پروان و سمنگان هنوز مقدار اندکی برفاب دارند.
پلتفرم چشمهسار همچنین هشدار داده است که پیشبینی بارندگی ۱۵ روز آینده نیز در ۳۲ ولایت کمتر از ۲۵ میلیمتر خواهد بود.
در بخش دیگری از این گزارش آمده است که آغاز فصل طوفانهای موسمی گرد و غبار در ولایتهای هلمند، نیمروز، قندهار و فراه ثبت شده است.
به گفته این پلتفرم، افزایش گرد و غبار همراه با دمای بالاتر از ۳۵ درجه سانتیگراد میتواند خطر بیماریهای تنفسی و خسارات زراعتی را در جنوب و جنوبغرب افغانستان تشدید کند.
دفتر هماهنگکننده کمکهای بشردوستانه سازمان ملل اعلام کرد ایرلند سه میلیون یورو به افغانستان کمک کرده است. اوچا میگوید این کمک مالی اقدامات بشردوستانه را تقویت کرده و به افراد نیازمند در سراسر افغانستان کمک خواهد کرد.
اوچا روز سهشنبه، پنجم جوزا در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس از کمک مالی ایرلند قدردانی کرد و گفت این کمک از تقویت واکنشهای بشردوستانه در افغانستان حمایت میکند.
سطح نیازهای بشردوستانه در افغانستان همچنان از بالاترین موارد در جهان در شرایط غیرجنگی است. بر اساس گزارش اخیر دفتر حقوق بشر سازمان ملل، حدود ۲۲ میلیون نفر، نزدیک به نیمی از جمعیت افغانستان به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند.
نزدیک به ۲۸ میلیون نفر در سال ۲۰۲۵ نیز نتوانستهاند نیازهای ابتدایی زندگی خود را تامین کنند.
شهرداری طالبان در قندهار اجساد ۶۱ فرد ناشناس را در گورستانی در حاشیه این شهر دفن کرده است.
افغانستان اینترنشنال ویدیوی این قبرهای تازه را به دست آورده، اما هویت اجساد مشخص نیست و قبرها فقط با شماره، تاریخ و کد مشخص شدهاند.
بر سنگنوشتههای این قبرها نام «امارت اسلامی»، شهرداری، همچنین کُد و تاریخ درج شده است. این اجساد در ۱۵ ثور ۱۴۰۵ دفن شده و روشن نیست که این اجساد مربوط به جنگجویان کشتهشده طالبان در نبردها است یا افراد بیوارثی که از شفاخانهها به این محل منتقل شدهاند.
یک منبع در تماس با افغانستان اینترنشنال گفت که این قبرستان در حاشیه شهر قندهار قرار دارد.
مقامات طالبان تاکنون درباره هویت این اجساد چیزی نگفتهاند و همچنین در مورد دفن آنها نیز توضیحی ارائه نکردهاند. شهرداری طالبان در قندهار پیش از این نیز اجساد افراد بیسرپرست و بیوارث را در گورستانهای این ولایت دفن کرده بود.
طالبان سال گذشته گفته بود که ۲۰ جسد بیوارث را دفن کرده است، اما جزئیات مربوط به هویت این افراد و چگونگی مرگ آنها را از رسانهها پنهان نگه داشته بود.
پیش از این، طالبان از سوی نهادهای بینالمللی حقوق بشری به قتلهای فراقضایی، بازداشتهای خودسرانه و ناپدیدسازی اجباری متهم شده است. این نهادها ابراز نگرانی کردهاند که طالبان پس از بازگشت به قدرت، شمار زیادی از اعضای نیروهای امنیتی حکومت پیشین افغانستان را بهگونه مرموز کشته، بازداشت یا ناپدید کرده است.
در حکومت پیشین نیز شهرداری قندهار اجساد افراد بیوارث و همچنین جسدهایی را که برای مدت طولانی در سردخانههای شفاخانه میرویس باقی میماندند، در گورستانها دفن میکرد.
پس از انتقادها از گماشتن یک فرد وابسته به طالبان بهعنوان رئیس دانشکده مهندسی دانشگاه هرات، کاربران حامی طالبان در شبکههای اجتماعی مدرکی را به عنوان سند تحصیلی او منتشر کردند. مولوی بهادر خلیل بهتازگی به ریاست دانشکده مهندسی این دانشگاه منصوب شده است.
انتصاب او به این سمت با واکنشهای گسترده استادان، دانشجویان و کاربران شبکههای اجتماعی روبهرو شد و بحثهایی را درباره معیارهای علمی و تخصصی برای تصدی مناصب دانشگاهی برانگیخت.
در پی افزایش انتقادها، حامیان طالبان سندی را بهعنوان مدرک تحصیلی مولوی بهادر خلیل منتشر کردند و مدعی شدند که او در رشته مهندسی در دانشگاه قندهار تحصیل کرده، فارغالتحصیل رشته مهندسی است و سابقه کاری مرتبط نیز دارد.
با این حال، افغانستان اینترنشنال نتوانسته است اصالت این سند را بهطور مستقل تأیید کند.
فضلهادی وزین، پژوهشگر دینی و استاد دانشگاه، در واکنش به این انتصاب نوشت که پاسخ سخنگوی وزارت تحصیلات عالی طالبان به انتقادهای مطرحشده درباره مقرریهای اخیر در دانشگاه هرات، بهجای پرداختن به اصل موضوع، تلاش برای سوق دادن بحث از «معیارهای علمی و دانشگاهی» به «تقابل فرهنگی و هویتی» بوده است.
او تأکید کرد که انتقادها متوجه نوع پوشش یا گرایش دینی افراد نیست، بلکه بر رعایت اصول حرفهای، قوانین تحصیلات عالی و معیارهای پذیرفتهشده دانشگاهی تمرکز دارد.
وزین پرسیده است که آیا ریاست یک دانشکده، که یک جایگاه علمی، تخصصی و اکادمیک محسوب میشود، میتواند به فردی سپرده شود که عضو کادر علمی دانشگاه نبوده، سابقه تدریس و پژوهش دانشگاهی ندارد و مراحل متعارف ارتقای اکادمیک را طی نکرده است؟
به گفته او، ضیاءالله هاشمی، سخنگوی وزارت تحصیلات عالی طالبان، در پاسخ به این انتقادها بهجای ارائه توضیح روشن درباره این پرسش اساسی، موضوع را به مخالفت با پوشش فرد منصوبشده تقلیل داده است.
این استاد دانشگاه که پس از بازگشت طالبان به قدرت افغانستان را ترک کرده و اکنون در ترکیه زندگی میکند، نوشته است که نظام تحصیلات عالی زمانی میتواند معیاری باشد که اصول مسلم اکادمیک، تخصصگرایی و شایستهسالار قربانی ملاحظات غیرعلمی نشود.
طالبان در سالهای گذشته بخش بزرگی از بستهای اداری و مدیریتی را به افراد وابسته به خود واگذار کردهاند.
منتقدان میگویند در بسیاری از این انتصابها، سابقه حضور در صفوف طالبان بیش از تخصص و پیشینه علمی افراد مورد توجه قرار گرفته است.
پس از فروپاشی نظام جمهوری اسلامی افغانستان در ۱۵ آگست ۲۰۲۱ و قدرتگیری طالبان، موج گستردهای از مهاجرت و آوارگی شهروندان شکل گرفت؛ روندی که همچنان ادامه دارد. در میان مهاجران، خبرنگاران، شاعران، نویسندگان، استادان دانشگاه، دانشجویان و شمار زیادی از متخصصان و نیروهای حرفهای دیده میشوند.
گزارشها نشان میدهد که در نزدیک به پنج سال گذشته هزاران استاد دانشگاه افغانستان را ترک کردهاند. همزمان، نهادهای نظارتی طالبان حضور پررنگتری در محیطهای دانشگاهی یافتهاند و گزارشهایی از نظارت ایدئولوژیک و بررسی عقاید دانشجویان در برخی دانشگاهها منتشر شده است.
هند طی دو سال گذشته در چارچوب قانون تابعیت، به ۳۵۵ نفر از هندوها و سیکهای افغانستان و پاکستان در ایالت هریانا، شهروندی اعطا کرده است. یک پناهنده افغان که موفق به دریافت شهروندی این کشور شده میگوید بهدلیل ناامنی و وقوع یک حمله مسلحانه در کابل، مجبور به ترک افغانستان شده است.
لال چاند، ۵۶ ساله میگوید در سال ۲۰۱۱ در یک حمله مسلحانه در یکی از بازارهای کابل هدف قرار گرفت. او به روزنامه اندیناکسپرس گفت مهاجمان مسلح با لباس پولیس او و چند نفر دیگر را متوقف و لتوکوب کردند، و پول آنها را گرفتند.
به گفته او، این رویداد باعث شد تصمیم به ترک افغانستان و مهاجرت به هند بگیرد. این پناهجوی افغان که اکنون شهروندی هند را دریافت کرده، در ریدآباد، ایالت هریانا زندگی میکند و کارمند یک شرکت خصوصی است.
او یکی از ۳۵۵ نفر از دو کشور پاکستان و افغانستان است که طی دو سال گذشته در هریانا تابعیت هند را دریافت کردهاند. بیش از ۳۰۰ نفر از پاکستان مهاجرت کردهاند و باقی از افغانستان هستند.
بسیاری از این خانوادهها در دهه ۱۹۹۰ به هند آمده بودند و برخی دیگر تا سال ۲۰۱۴ نیز مهاجرت کردند. براساس قانون اصلاح تابعیت هند، حکومت میتواند به پیروان ادیان غیرمسلمان از سه کشور افغانستان، پاکستان و بنگلادش که مورد آزار و اذیت قرار گرفتهاند، شهروندی اعطا کند.
بسیاری از خانوادههای افغان و پاکستانی که در ایالت هریانا ساکن هستند، مشغول کارهای کوچک و مشاغل غیررسمی مانند فروش میوه و سبزیجات و فعالیتهای کوچک خدماتی هستند.
یک مقام هندی گفته است: «فقط ۲۰ درصد خانوادهها وضعیت مالی بهتری دارند، بقیه در کارهای کوچک مانند دستفروشی میوه و سبزی یا تعمیر پنچری موتر کار میکنند.»
یک پناهجوی دیگر از پاکستان میگوید خانوادهاش به امید آیندهای بهتر به هند مهاجرت کردهاند و در حال حاضر در کنار سایر پناهجویان در مشاغل خرد امرار معاش میکنند.
بسیاری از خانوادههایی که تابعیت گرفتهاند ترجیح میدهند هویت خود را فاش نکنند. یک زن که نخواست نامش ذکر شود گفت: «روند گرفتن تابعیت خیلی ساده بود. همه مراحل در حدود یک دوره تکمیل شد، شامل درخواست آنلاین و مصاحبه در اداره پست.»
این گزارش در حالی منتشر میشود که پیشتر حکومت هند اعلام کرد که قوانین شهروندی برای مهاجران افغانستان، پاکستان و بنگلادیش را سختتر کرده است.
چین و پاکستان در بیانیهای مشترک بر ضرورت جلوگیری از استفاده گروههای شورشی از خاک کشورها برای ایجاد تهدیدهای امنیتی در منطقه، تاکید کردند و گفتند در مسئله افغانستان ارتباط و هماهنگی نزدیک را ادامه خواهند داد. چین همچنین از مبارزه پاکستان علیه تروریسم حمایت کرده است.
در این بیانیه مشترک که روز سهشنبه، پنجم جوزا منتشر شد، از نقش بیجینگ در تسهیل و میزبانی گفتوگوهای غیررسمی میان مقامهای طالبان و پاکستان در شهر اورومچی چین قدردانی شده است.
چین و پاکستان بر ضرورت جلوگیری از استفاده تحریک طالبان پاکستان و جنبش اسلامی ترکستان شرقی از خاک کشورها برای تهدید امنیت و منافع منطقهای، تاکید کردند.
این دو کشور از جامعه جهانی خواستند همکاریهای ضدتروریسم را تقویت کنند. بیجینگ و اسلامآباد همچنین مخالفت خود را با بهکارگیری «معیارهای دوگانه در مبارزه با تروریسم و سیاسیسازی و استفاده ابزاری از آن» اعلام کردند.
این بیانیه مشترک در پی سفر شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان به چین به مناسبت هفتاد و پنجمین سالگرد برقراری روابط دیپلوماتیک میان دو کشور صادر شده است.
در بیانیه این دو کشور همچنین به تقویت نظام بینالمللی، نظم جهانی چندقطبی، هوش مصنوعی، و برخی مسائل منطقهای از جمله کشمیر و منابع آبی فرامرزی اشاره شده است.
چین در تسهیل گفتوگوها میان اسلامآباد و طالبان و کاهش تنشها میان دو طرف بهعنوان میانجی نقش ایفا کرده است. بیجینگ میزبان نشستهای غیررسمی و فراهمسازی بستر رایزنی میان دو طرف بوده است.
گفتوگوهای صلح میان نمایندگان پاکستان و طالبان که از ۱۲ تا ۱۸ حمل سال جاری با میزبانی چین در شهر اورومچی برگزار شد، همانند روندهای پیشین در دوحه، استانبول و ریاض، بدون دستیابی به نتیجهای ملموس پایان یافت.
پاکستان خواهان قطع روابط طالبان با شبهنظامیان پاکستانی مانند تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) است. اما طالبان افغان به علت نگرانی از پیامدهای خصومت با تیتیپی و همچنین پیوندهای عمیق قومی و فکری از پذیرش خواست اسلامآباد خودداری کرده است.