بسته ماندن گذرگاههای مرزی پاکستان با افغانستان و همزمان تشدید تنشهای منطقهای و بحران خاورمیانه، فشار فزایندهای بر تجارت خارجی پاکستان وارد کرده است. نشریه بزنس ریکاردر، این دو عامل را «دو شوک بزرگ اقتصادی» توصیف کرده که چشمانداز تجارت و درآمدهای خارجی این کشور را با چالش جدی روبهرو ساختهاند.
به نوشته این نشریه، پیامدهای ناشی از این تحولات میتواند در مجموع حدود ۱.۴ میلیارد دالر به بخش تجارت خارجی پاکستان خسارت وارد کند.
این نشریه ادعا کرده است که این ارقام را در یک سند رسمی وزارت تجارت پاکستان مشاهده کرده است.
در گزارش آمده است که بسته شدن مرز با افغانستان باعث توقف بخشی از زنجیره حملونقل منطقهای و سرگردانی هزاران کانتینر ترانزیتی شده است. همچنین پیشبینی میشود این وضعیت در سه تا شش ماه آینده صادرات مستقیم پاکستان به کشورهای عضو شورای همکاری خلیج را تا حدود ۶۰۰ میلیون دالر کاهش دهد.
بزنس ریکاردر هشدار داده است که ادامه این روند میتواند ثبات تولید داخلی و توان رقابت صادراتی پاکستان در بازارهای جهانی را تضعیف کند. همزمان، افزایش بهای انرژی نیز هزینه واردات را برای این کشور بیشتر خواهد کرد.
پس از افزایش تنشها میان کابل و اسلامآباد در اکتوبر سال گذشته، پاکستان هشت گذرگاه مرزی با افغانستان را مسدود کرد؛ اقدامی که روند انتقال کالا و مبادلات تجاری میان دو کشور را با اختلال جدی مواجه کرد.
در واکنش به این وضعیت، طالبان در اواخر ماه عقرب به بازرگانان سه ماه فرصت داد تا قراردادهای خود را در پاکستان تسویه کرده و مسیرهای تجاری جایگزین را انتخاب کنند.
همزمان، طالبان تلاش کرده است وابستگی بازرگانی افغانستان به پاکستان را کاهش داده و انتقال کالا از مسیرهای ایران و کشورهای آسیای میانه را گسترش دهد.
پیشتر، بانک دولتی پاکستان اعلام کرده بود که حجم تجارت این کشور با افغانستان در هفت ماه گذشته حدود ۶۰ درصد کاهش یافته است.
بر اساس آمار موجود، ارزش تجارت دوجانبه از ۲.۴۶۱ میلیارد دالر در سال ۲۰۲۴ به ۱.۷۶۶ میلیارد دالر در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است.
آمارهای وزارت تجارت طالبان نیز نشان میدهد که صادرات افغانستان به پاکستان از ۸۱۷ میلیون دالر در سال ۲۰۲۴ به ۵۰۵ میلیون دالر در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است.
همچنین واردات افغانستان از پاکستان در همین دوره از ۱.۶۴۴ میلیارد دالر به ۱.۲۶۱ میلیارد دالر رسیده که نشاندهنده افت قابل توجه مبادلات تجاری میان دو کشور است.