وزارت عدلیه طالبان اعلام کرد که قانون حفظ آثار جهادی پس از توشیح ملاهبتاللهآخندزاده، رهبر طالبان منتشر شده است. این قانون شامل دو فصل و ۱۴ ماده است و مرجع اصلی تطبیق آن، ریاست حفظ آثار جهادی وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان تعیین شده است.
بر اساس جزییات منتشرشده در بیانیه وزارت عدلیه اداره طالبان، این قانون وظایف و ساختار ریاست عمومی حفظ آثار جهادی را در زمینه جمعآوری، تنظیم و ثبت آثار و اسناد مربوط به ۲۰ سال جنگ علیه نیروهای ائتلاف به رهبری ایالات متحده تبیین کرده است.
این ریاست موظف است تمامی اسناد، مدارک و آثار مرتبط با این دوره را ثبت کند و چگونگی انتشار و معرفی آنها را به عنوان بخشی از میراث جنگی خود سازماندهی کند.
علاوه بر مستندسازی دوره اخیر، این قانون ریاست مذکور را مکلف کرده است تا تاریخچه کامل جنگ بیست ساله علیه حضور امریکا، عوامل و زمینههای شکلگیری طالبان و اطلاعات جامع مربوط به دوره اول حاکمیت این گروه در دهه ۱۳۷۰ خورشیدی را به رشته تحریر درآورد.
همچنین ثبت تاریخچه نبردها در برابر نیروهای شوروی سابق و بریتانیا از دیگر وظایف واگذارشده به این نهاد است.
این اقدام طالبان بخشی از تلاشهای گستردهتر این گروه برای روایت و تثبیت روایت رسمی خود از تاریخ معاصر افغانستان است.
رهبر طالبان پیشتر بر ضرورت حفظ آثار جهادی برای آشنایی نسلهای آینده تأکید کرده و آن را امری ضروری دانسته است.
ناظران این قانون را گامی در جهت تاریخنگاری یکجانبه و تقویت ایدئولوژی طالبان ارزیابی میکنند که عمدتاً بر رویدادهای مورد نظر این گروه تمرکز دارد.
آقای محسنی اخیراً در نشستی در کتابخانه ملی بریتانیا در لندن درباره وضعیت زنان افغان، با اشاره به رفتوآمد مادرش به کابل گفت که وضعیت زنان، بهویژه در شهرهای بزرگ، نسبت به دوره جمهوریت تفاوت چشمگیری نکرده است.
او همچنین مدعی شد که زنان میتوانند بدون پوشاندن صورت در اماکن عمومی حضور یابند و رانندگی کنند و بسیاری از مقامهای طالبان نیز دختران خود را از آموزش محروم نمیکنند.
این اظهارات در حالی مطرح شده که منابع متعدد در هرات روز یکشنبه به افغانستان اینترنشنال گفتند که موج بازداشت زنان به دلیل رعایت نکردن حجاب مورد نظر طالبان همچنان ادامه دارد. به گفته این منابع، طالبان روز یکشنبه هشت زن را در منطقه جبرئیل هرات بازداشت کردند.
تمیم عاصی، معاون پیشین وزارت دفاع افغانستان، با اشاره به این بازداشتها نوشت: «طالبان نزدیک به هفتاد زن را از سرک ۴۰ متره هرات با خود برده و زندانی ساختهاند، اما سعد محسنی میگوید زنان در افغانستان تحت تسلط طالبان آزادی دارند.»
او در شبکه اکس نوشت که «عادی سازی این وحشت یاد مردم افغانستان نخواهد رفت.»
فوزیه کوفی، عضو پیشین مجلس نمایندگان افغانستان، نیز در حساب خود در اکس نوشت اگر تلویزیون طلوع نسبت به بازداشت دهها زن در هرات ابراز همدردی نمیکند، دستکم میتوانست از دو خبرنگار خود که به گفته او توسط طالبان بازداشت و شکنجه شدهاند، حمایت کند.
منابع مطلع روز ۲۰ ثور به افغانستان اینترنشنال گفتند که پس از انتشار خبر بازداشت دو خبرنگار طلوعنیوز در شبکههای اجتماعی این رسانه، دفتر موبیگروپ در کابل برای بیش از شش ساعت در محاصره استخبارات طالبان قرار گرفت و حدود ۵۰ نیروی مسلح در اطراف آن مستقر شدند.
طالبان بعداً بازداشت و محاکمه دو خبرنگار طلوع را تایید کرد.
رحمت الله نبیل، از رهبران سیاسی افغان، با اشاره به اظهارات سعد محسنی گفت که او بهجای ایستادن در کنار قربانیان، به توجیه گروهی میپردازند که به گفته او همان ارزشها و آزادیها را از میان برده است.
او افزود که محرومیت میلیونها زن از آموزش و کار، سرکوب منتقدان، فقر گسترده و مهاجرت اجباری جوانان، واقعیت امروز افغانستان است و نمیتوان آن را با «روایتسازی و تبلیغات» پنهان کرد. به گفته نبیل، عادی جلوه دادن وضعیت کنونی، نادیده گرفتن رنج مردم و مشروعیتبخشی به سرکوب است.
هیله نجیبالله، دختر رئیسجمهور پیشین افغانستان، نیز گفت بازداشت زنان در هرات نشان میدهد که وضعیت زنان افغان «بحرانی و نگرانکننده» است و واقعیتهای موجود را نمیتوان نادیده گرفت.
شجاع جمال، پژوهشگر و از مقامهای پیشین حکومت افغانستان، اظهارات محسنی را «غمانگیز» خواند و گفت هزینه فشارها و محدودیتهای طالبان را روزنامهنگارانی میپردازند که در رسانههای متعلق به موبیگروپ کار میکنند.
سعد محسنی در واکنش به این انتقادها به افغانستان اینترنشنال گفت که «مصاحبه کامل من منتشر نشده است و در آن اظهارات انتقاد زیادی را مطرح کردهام.»
او همچنین به بیبیسی گفت که منتقدان برداشت نادرستی از سخنانش داشتهاند و تاکید کرد که «وضعیت افغانستان سیاه و سفید نیست.»
او گفت که در افغانستان فرهنگ اعتراض وجود ندارد و در گذشته، اعتراضات به خاطر موجودیت حملات انتحاری محدود بود. آقای محسنی گفت که مردم علیه رژیمهای مختلف در افغانستان قیام کردهاند و «احتمالا این رژیم[طالبان] نیز ناکام خواهد شد.»
این نخستین بار نیست که اظهارات محسنی درباره حاکمیت طالبان واکنشبرانگیز میشود. او سال گذشته در گفتوگو با روزنامه هندی «ویک» گفته بود که طالبان در دوره جدید حاکمیت خود، احکام و قوانین را با شدت کمتری نسبت به گذشته اجرا میکنند.
گزارش تحقیقی افغانستان اینترنشنال نشان میدهد که محاکم طالبان در چهار سال و نیم گذشته بیش از ۱۰۷ هزار ضربه شلاق صادر کردهاند و دستکم ۲۷۵۷ نفر در ملأعام مجازات بدنی شدهاند.
منتقدان میگویند ارائه تصویری «عادی» از وضعیت افغانستان با واقعیت محدودیتها و مجازاتهای اعمالشده از سوی طالبان همخوانی ندارد.
وزارت داخله طالبان روز یکشنبه، ۱۷ جوزا، در خبرنامهای اعلام کرد که هیئتی متشکل از معین پالیسی، رئیس روابط عمومی و سخنگوی این وزارت در مراسم فاتحه این روحانی شناختهشده اهل تشیع حضور یافته و پیام تسلیت سراجالدین حقانی را به خانواده و نزدیکان او ابلاغ کرده است.
عبدالمتین قانع، سخنگوی وزارت داخله طالبان، در این مراسم پیام حقانی را قرائت کرد و با قدردانی از خدمات آیتالله فیاض مدعی شد که او همواره خواهان وحدت میان مسلمانان بود و از اداره طالبان حمایت میکرد.
آیتالله محمداسحاق فیاض، از باشندگان اصلی ولایت غزنی، از مراجع چهارگانه نجف و از برجستهترین روحانیون شیعه در جهان اسلام بود. او ۱۴ جوزا پس از یک دوره بیماری طولانی، در ۹۶ سالگی در عراق درگذشت.
حکومت عراق در پی درگذشت این مرجع تقلید شیعه، سه روز عزای عمومی اعلام کرد.
