ماموران امر به معروف طالبان در کابل یک زن باردار را بازداشت کردند
منابع معتبر در کابل به افغانستان اینترنشنال تایید کردند که ماموران وزارت امر به معروف طالبان، یک زن باردار را در دشتبرچی بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل کردهاند.
دو روز است اعضای خانواده این زن او را جستجو میکنند، اما هیچ اداره طالبان حاضر به پاسخگویی نیست.
به گفته این منابع، این زن که از شهروندان هزاره است سه روز پیش هنگامی که برای خرید روزمره از خانه خارج شده بود، در مربوطات حوزه ششم امنیتی شهر کابل توسط ماموران طالبان توقف داده شد و سپس با موتر دولتی به مکان نامعلومی منتقل شد.
افغانستان اینترنشنال بهدلایل امنیتی و برای حفظ جان این شهروند، از افشای هویت او خودداری میکند.
با گذشت چندین روز از این رویداد، ادارات محلی پولیس و دفتر حوزهای امر به معروف طالبان در کابل، از ارائه هرگونه پاسخ شفاف به خانواده این زن خودداری کردهاند.
یک منبع به شرط حفظ نامش گفت: «ما به تمام ادارات مربوطه مراجعه کردیم، اما هیچکس مسئولیت بازداشت را به عهده نمیگیرد و نمیگویند او را کجا بردهاند. ما به شدت نگران وضعیت سلامتی او و فرزندش هستیم.»
تاکنون مقامهای وزارت امر به معروف طالبان توضیح ندادهاند که به چه دلیلی این زن را بازداشت کرده اما ماموران امر به معروف و نهی از منکر، معمولا زنان را به اتهام نداشتن حجاب قابل قبول طالبان بازداشت میکنند.
افغانستان اینترنشنال تلاش کرد تا در این زمینه نظر سخنگویان وزارت امر به معروف و فرماندهی امنیه طالبان در کابل را جویا شود، اما هیچیک از مقامات حاضر به پاسخگویی و اظهار نظر نشدند.
این بازداشت در حالی صورت میگیرد که روند بازداشت زنان و دختران به اتهام آنچه طالبان «بدحجابی» یا «تخطی از فرامین» میخوانند، در ماههای اخیر در شهرهای بزرگ بهویژه هرات، بلخ و کابل شدت یافته است.
پیش از این نیز نهادهای حقوق بشری بینالمللی از جمله مأموریت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما)، نسبت به بازداشتهای خودسرانه زنان و پیامدهای روانی و جسمی آن بر خانوادهها هشدار داده و خواستار توقف فوری این روند شده بودند.
برخی فعالان مدنی میگویند کاری را که طالبان با زنان میکنند، سربازان شوروی در افغانستان نمیکردند. یکی از بزرگان قومی در غرب کابل گفت که سربازان شوروی زمانی که در دهه ۸۰ به روستاها برای بازداشت مردان به خانهها میرفتند اما چون مردها به کوهها رفته بودند، با زنان کاری نداشتند.
افغانستان اینترنشنال به اسنادی دست یافته که نشان میدهد هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، فرمان جدیدی برای تنظیم فعالیتهای زرشویی صادر کرده است. این فرمان در ۲۸ ثور ۱۴۰۵ صادر شده و نسخهای از آن برای نخستین بار از افغانستان اینترنشنال منتشر میشود.
بر اساس ماده اول فرمان، تمام زمینهای «امارتی» که ظرفیت زرشویی دارند، بهعنوان «زمینهای محافظتشده» به شمار میروند و تصرف آنها بدون مجوز اداره طالبان ممنوع است.
ماده دوم وزارت معادن و پطرولیم را موظف کرده تا زمینهای دولتی مناسب را طبق «قانون اجاره زمینهای امارتی» برای مدت معین به اشخاص یا شرکتها اجاره دهد تا بتوانند تجهیزات و ماشینآلات خود را مستقر کنند.
ماده سوم بر حفاظت محیط زیست تأکید ویژه دارد. از جمله، وزارت معادن باید اجارهبهای مناسب و متناسب با منافع عمومی دریافت کند. وجوه اختصاصیافته به حفاظت محیط زیست صرفاً برای همین منظور هزینه شود. مستاجران متعهد شوند پس از پایان عملیات، زمین را به حالت اولیه بازگردانند و وزارت معادن موظف است مبلغی را بهعنوان تضمین از مستاجر اخذ کند تا اجرای تعهد بازسازی زمین تضمین شود.
در ماده چهارم آمده است که اجارهبها میتواند به صورت نقدی، طلا یا معادل مناسب آن تعیین شود، اما دریافت بخشی از طلای استخراجشده بهعنوان اجاره ممنوع است.
تقسیم طلا بین طالبان و شرکتها
ماده پنجم حکم کرده که از کل طلای استخراجشده، یکپنجم (خمس) آن به اداره طالبان تعلق گیرد و مابقی متعلق به شرکت یا فرد استخراجکننده باشد.
وزارت معادن و پطرولیم همچنین مکلف شده عملیات زرشویی را به شکل مستقیم نیز انجام دهد (ماده ششم) و دستورالعملهای اجرایی لازم را برای اجرای این فرمان تدوین کند (ماده هشتم).
استثناها برای مالکان خصوصی
اگر معدن طلا در زمین شخصی افراد باشد، مالک حق دارد طلای زمین خود را استخراج کند، اما باید یکپنجم طلای استخراجشده را به اداره طالبان بپردازد.
در صورتی که معدن داخل خانه، سرا یا دکان شخصی باشد، مالک هیچ تعهدی برای پرداخت خمس ندارد و تمام طلا متعلق به خود اوست، مشروط بر اینکه عملیات استخراج به منافع عمومی آسیب نزند.
وزارت معادن میتواند با رضایت مالک، بهعنوان واسطه زمین را به شرکتها اجاره دهد و در این حالت هم اجاره دلالی و هم سهم یکپنجم را دریافت کند.
این فرمان در حالی صادر شده که زرشویی در سالهای اخیر به یکی از اصلیترین منابع درآمدی طالبان در شمالشرق افغانستان تبدیل شده و همزمان اعتراضات گستردهای را در ولایتهای تخار و بدخشان برانگیخته است.
باشندگان محلی از تخریب شدید محیط زیست توسط شرکتهای چینی و شرکای طالبان شکایت دارند و معتقدند جوامع محلی تقریباً هیچ سودی از این فعالیتها نبردهاند.
طالبان اخیراً عملیات استخراج غیرمجاز و فعالیت شرکتهای فاقد مجوز را در این دو ولایت متوقف کردهاند که این اقدام با نارضایتی فرماندهان و معدنکاران محلی مواجه شده است.
روز یکشنبه ۱۷ جوزا، شماری از باشندگان ولسوالی نسی در درواز بدخشان تجمع اعتراضی برگزار کردند و خواستار از سرگیری فعالیت معدنکاران محلی شدند.
برخی سخنرانان هشدار دادند که ادامه محدودیتها ممکن است به «خیزش مردمی» منجر شود.
هبتالله آخندزاده برای تقویت کنترول مرکزی بر معادن بدخشان، یک واحد ۱۰۰۰ نفری جدید اعزام کرده و تعدادی از مقامهای محلی را برکنار، منتقل یا زندانی کرده است.
این نخستین فرمان ویژه رهبر طالبان درباره زرشویی است که ظاهراً تلاش میکند بین بهرهبرداری اقتصادی، حفظ محیط زیست و کنترول مرکزی تعادل ایجاد کند.
[@portabletext/react] Unknown block type "facebook", specify a component for it in the `components.types` prop
در روزهای گذشته، شبکههای اجتماعی افغانستان پر شده از روایت قربانیان یک پلتفرم سرمایهگذاری آنلاین به نام «گولد بیاس»؛ شرکتی که هزاران نفر را با وعده سودهای چشمگیر جذب کرد و اکنون متهم به کلاهبرداری گسترده شده است.
نثار احمد و گیسو (نامهای مستعار)، زوج معلمی از ولایت سرپل، از جمله قربانیان این پلتفرم هستند.
نثار احمد به افغانستان اینترنشنال گفت او و همسرش با پولی که برای درمان سرطان رحم گیسو از بانک وام گرفته بودند، در گولد بیاس سرمایهگذاری کردند.
این زوج که چهار فرزند دارند، امیدوار بودند سود این سرمایهگذاری بتواند هزینه انتقال و درمان گیسو در شهر مزارشریف را تامین کند.
سرمایهگذاری در گولد بیاس با ۵۰۰ دالر آغاز میشد و این زوج در مجموع یک هزار دالر به این پلتفرم سپردند.
اما حدود یک ماه بعد، گولد بیاس اعلام کرد دارایی کاربرانش مسدود شده است.
اکنون این خانواده علاوه بر هزینه درمان، مجبور است ماهانه بیش از ۱۱ هزار افغانی قسط وام بانکی را نیز بپردازد.
نثار احمد میگوید چهار نفر از اعضای خانوادهاش در این پلتفرم سرمایهگذاری کرده بودند و همه سرمایه خود را از دست دادهاند.
او همچنین گفت شماری از همکارانش نیز در گولد بیاس سرمایهگذاری کرده بودند.
به گفته او، تنها در ولایت سرپل حدود «دو هزار نفر» در این پلتفرم سرمایهگذاری کردهاند.
آمار دقیقی از شمار سرمایهگذاران این پلتفرم در افغانستان در دست نیست، اما روایتها و شهادتهای قربانیان نشان میدهد که این پلتفرم در میان شهروندان افغان با استقبال گستردهای روبهرو شده و شمار زیادی در آن سرمایهگذاری کردهاند.
«میخواستم یک کامپیوتر بخرم»
احمد ضیا، دانشجوی گرافیک دیزاین در کابل، میگوید با دو هزار دالری که پدرش قرض گرفته بود در گولد بیاس سرمایهگذاری کرد.
او گفت پس از گذشت یک ماه نه تنها سودی دریافت نکرد، بلکه اکنون تمام سرمایهاش در این پلتفرم مسدود شده است.
احمد ضیا همراه دو خواهرش دور از خانواده در کابل زندگی میکند. پدرش در ولایت میدانوردک کشاورزی میکند. احمدضیا صبحها به انستیتوت میرود و بعدازظهرها در یک کارگاه خیاطی کار میکند تا هزینه زندگی و تحصیل خود را تامین کند.
او گفت آرزو داشت با سود این سرمایهگذاری ابتدا یک کامپیوتر و در آینده یک خانه بخرد.
جذب از طریق دوستان و آشنایان
شاکر (نام مستعار)، یکی دیگر از باشندگان کابل، میگوید نخستین بار سال گذشته یکی از دوستانش گولد بیاس را به او معرفی کرد. او در ابتدا به این پلتفرم اعتماد نداشت.
اما زمانی که دوستش توانست بخشی از سود خود را برداشت کند، اعتماد شاکر را جلب کرد.
شاکر ابتدا با ۵۰۰ دالر حساب باز کرد و سپس میزان سرمایهگذاری خود را با گشودن یک حساب دیگر افزایش داد.
او در مجموع یک هزار دالر سرمایهگذاری کرد که بخش عمده آن را از دوستان و آشنایان قرض گرفته بود.
شاکر میگوید در دشت برچی خانوادههای زیادی را میشناسد که هزاران دالر در این پلتفرم از دست دادهاند.
نجیبالله، دانشآموز صنف دوازدهم در کابل که بهتازگی از ایران اخراج شده، نیز از قربانیان این کلاهبرداری است. او گفت ۵۰۰ دالر سرمایهاش را در «گولد بیاس» از دست داده است.
به گفته او، بخشی از این پول را مادرش از ایران برایش فرستاده بود، ۱۰ هزار افغانی را از خالهاش گرفته و ۱۰ هزار افغانی دیگر را نیز از یک دکاندار آشنا قرض کرده بود.
به گفته سرمایهگذاران، بسیاری از شهروندان افغانستان با گرفتن وام از بانک، قرض از دوستان و حتی فروش یا گرو گذاشتن داراییهای خود در این پلتفرم سرمایهگذاری کردند.
اکنون با مسدود شدن حسابها، بسیاری از آنان نمیدانند چگونه بدهیهای خود را بپردازند.
گولد بیاس چیست؟
بر اساس اطلاعات منتشرشده، «گولد بیاس گروپ لیمیتد» و «گولد بیاس اکسچنج» خود را به عنوان یک پلتفرم سرمایهگذاری آنلاین معرفی میکردند.
این مجموعه از طریق وبسایت «گولد بیاس دات کام» و نامهای دیگری مانند «گولد بیاس ۲۶» فعالیت داشت.
در حال حاضر دسترسی به این وبسایت با هشدارهای امنیتی همراه است و در بسیاری موارد باز نمیشود.
گزارشها نشان میدهد کاربران برای آغاز فعالیت معمولاً باید دستکم ۵۰۰ دالر واریز میکردند.
همچنین سودهای ۵ تا ۱۰ درصدی به کاربران نمایش داده میشد تا اعتماد آنان جلب شود.
سرمایهگذاران این شرکت عمدتاً از افغانستان، پاکستان، عربستان سعودی و برخی کشورهای آسیایی و افریقایی بودند.
مشاهدات افغانستان اینترنشنال نشان میدهد شهروندان در ولایتهای مختلف افغانستان قربانی این پلتفرم شدهاند.
طرح هرمی
به گفته سرمایهگذاران، گولد بیاس از ساختاری موسوم به «طرح هرمی» استفاده میکرد.
در این مدل، سود اعضا عمدتاً از پول افرادی تامین میشود که تازه وارد شبکه میشوند، نه از یک فعالیت اقتصادی واقعی.
اعضا تشویق میشدند افراد بیشتری را به سیستم معرفی کنند و بخشی از سرمایه اعضای جدید به افراد قبلی پرداخت میشد.
بسیاری از سرمایهگذاران افغان نیز از طریق دوستان، همکاران و اعضای خانواده به این پلتفرم جذب شده بودند.
«توماس»؛ گرداننده گمنام
سرمایهگذاران میگویند فردی به نام «توماس» که خود را شهروند کانادا و گرداننده این پلتفرم معرفی میکند، کاربران را به افزایش سرمایهگذاری و جذب اعضای جدید تشویق میکند.
به گفته کاربران، او مدعی است حدود شش سال در بخش سرمایهگذاری طلا در کانادا فعالیت داشته است.
توماس از طریق یک گروه گفتوگو در اپلیکیشن «بونچت» با کاربران ارتباط برقرار میکرد. تنها دو عکس از او وجود دارد و مکالماتش با کاربران تنها به گونه کتبی انجام میشود.
سرمایهگذاران میگویند او اکنون کاربران را به پلتفرم دیگری به نام «CHZBIT» دعوت کرده و وعده داده است زیانهای آنان جبران خواهد شد.
پیام «توماس» به یکی از کاربران
به گفته کاربران، از آنان خواسته شده ۲۰ درصد سرمایه فعلی خود را در این پلتفرم جدید سرمایهگذاری کنند و ۸۰ درصد باقیمانده از سوی توماس پرداخت خواهد شد.
بسیاری از قربانیان این پیشنهاد را تلاش دیگری برای کلاهبرداری میدانند.
در یکی از آخرین پیامهایی که «بونچت» از توماس رسیده و افغانستان اینترنشنال دیده است، آمده: «من میتوانم تهمتها و توهینهای بیرونی را تحمل کنم، اما پیش از آنکه از پروژه ما انتقاد کنید، از خودتان بپرسید: آیا قوانین تیم را بهطور کامل رعایت کردهاید؟ آیا در این مدت از گولد بیاس اکسچنج حمایت کردهاید؟ آیا واقعاً میتوانید بگویید که وجدان تان آسوده است؟»
پیام «توماس» به سرمایهگذاران گولد بیاس
افغانستان اینترنشنال در تحقیقات خود به هیچ اطلاعات موثقی درباره فردی به نام «توماس» دست نیافته است. همچنین برخی ویدیوهای منتشرشده از او در شبکههای اجتماعی نشانههایی دارد که احتمال میدهد با استفاده از هوش مصنوعی تولید شده باشند.
«توماس» که با نامهای «توماس سر» و «توماس گلد بیاس» شناخته میشود، به عنوان مدیرعامل، معاملهگر ارشد و مسئول پشتیبانی پلتفرم «گولد بیاس» معرفی شده است. او از طریق اپلیکیشن «باند چت» با سرمایهگذاران ارتباط برقرار میکرد، سیگنالهای معاملاتی ارائه میداد و وعده سودهای روزانه قابل توجه میداد.
این شخصیت در شبکههای اجتماعی، بهویژه تیکتاک و اینستاگرام، بهطور گسترده تبلیغ میشد و با نمایش داستانهای موفقیت، کاربران زیادی را جذب کرده بود. با این حال، گزارشها و بررسیهای متعدد، هویت او را زیر سوال بردهاند. شماری از کارشناسان و کاربران آسیبدیده معتقدند «توماس» شخصیتی ساختگی یا محصول هوش مصنوعی بوده که برای جلب اعتماد سرمایهگذاران به کار گرفته شده است.
نثار احمد، یکی از کاربران گولد بیاس، به افغانستان اینترنشنال گفت که توماس خود را «مدیر تبلیغات» شرکت «توماس لیمیتد» معرفی میکرد و مدعی بود گولد بیاس یک صرافی بینالمللی است.
یکی از نگرانیهای اصلی درباره گولد بیاس، نبود شفافیت درباره مالکان، مدیران و ساختار واقعی این شرکت بود. افزون بر این، شماری از کاربران گفتهاند هنگام برداشت پول با مشکلات جدی مواجه شدهاند و درخواستهای برداشت آنان با تاخیرهای طولانی روبهرو شده یا رد شده است.
در ماه مارچ سال جاری، کمیسیون اوراق بهادار بریتیش کلمبیا، نهاد ناظر بازار سرمایهگذاری در ولایت بریتیش کلمبیا در کانادا، درباره فعالیت این شرکت هشدار رسمی صادر کرد و نام آن را در فهرست هشدارهای خود قرار داد.
این نهاد اعلام کرد که «گولد بیاس گروپ لیمیتد» نزد کمیسیون ثبت نشده و مجوز ارائه خدمات سرمایهگذاری را ندارد. این هشدار بعداً در شبکه بینالمللی هشدار سرمایهگذاران وابسته به سازمان بینالمللی کمیسیون اوراق بهادار نیز بازتاب یافت.
کمیسیون اوراق بهادار بریتیش کلمبیا از سرمایهگذاران خواسته است پیش از انتقال پول به این شرکت، نهایت احتیاط را رعایت کنند.
افغانستان اینترنشنال با شماری از سرمایهگذاران «گولد بیاس» گفتوگو کرده که میگویند هزاران دالر از سرمایههای شان در این پلتفرم مسدود شده و قابل برداشت نیست.
گولد بیاس، شرکت سرمایهگذاری اهرمی که در افغانستان با نام «توماس» شناخته میشود، با وعده سودهای کلان، مردم را به سرمایهگذاری و جذب اعضای جدید تشویق میکرد.
همزمان، شمار زیادی از کاربران که از چند صد تا چند هزار دالر سود روی کاغذ به دست آورده بودند، نتوانستند این مبالغ را برداشت کنند. گولد بیاس فعالیت خود را از اکتوبر ۲۰۲۴ آغاز کرده بود و در ماههای نخست، حساب برخی کاربران افزایش چشمگیری نشان میداد، بهگونهای که بعضی از آنان در ظاهر هزاران دالر سود کرده بودند.
هرچند آمار دقیقی از شمار کاربران آن منتشر نشده، اما افغانستان اینترنشنال در گفتوگو با شهروندان در نقاط مختلف کشور دریافته است که دهها هزار نفر در این شبکه سرمایهگذاری کردهاند و میلیونها دالر سرمایه وارد آن شده است.
علیرضا بینش، یکی از کاربران این پلتفرم، به افغانستان اینترنشنال گفت که خودش ۵۰۰ هزار افغانی در گولد بیاس سرمایهگذاری کرده است.
او افزود افرادی را میشناسد که برای سرمایهگذاری در این پلتفرم، خانه، زمین، دکان یا حتی وسایل ضروری زندگی خود را فروختهاند.
افغانستان اینترنشنال همچنین با فردی گفتوگو کرده است که ۲۱ هزار دالر از سرمایهاش در این پلتفرم مسدود شده و تاکنون نتوانسته آن را برداشت کند.
سرمایهگذاری کلان یک شهروند افغان در پلتفورم
این پلتفرم چگونه کار میکرد؟
گولد بیاس با ساختاری شبیه شبکههای هرمی، کاربران را با وعده سودهای سریع و چشمگیر به سرمایهگذاری تشویق میکرد. در چنین شبکههایی، سود اعضای قدیمی معمولاً از سرمایهای پرداخت میشود که اعضای جدید وارد سیستم میکنند.
کاربران میگویند در گولد بیاس، هر عضو تشویق میشد افراد بیشتری را جذب کند. هرچه تعداد زیرمجموعههای یک کاربر بیشتر میشد، انتظار او برای کسب سود بالاتر نیز افزایش مییافت.
به گفته آنان، در مراحل ابتدایی فعالیت این پلتفرم، شماری از کاربران سودهای قابل توجهی دریافت کردند. همین موضوع اعتماد افراد بیشتری را جلب کرد و باعث ورود سرمایههای تازه به این شبکه شد.
کمیسیون اوراق بهادار بریتیش کلمبیا در کانادا، چهارم حمل سال جاری، درباره فعالیتهای مشکوک گولد بیاس که در این ولایت ثبت شده، هشدار داد. این نهاد اعلام کرد که این شرکت نزد کمیسیون ثبت نشده است و افرادی که از سوی آن برای سرمایهگذاری دعوت میشوند، باید با احتیاط کامل عمل کنند.
نهادهای ناظر اوراق بهادار کانادا نیز نام گولد بیاس را در فهرست هشدارهای سرمایهگذاری خود قرار دادهاند. همچنین سازمان بینالمللی کمیسیونهای اوراق بهادار، این شرکت را در شبکه هشدارهای بینالمللی خود ثبت کرده است.
شبکههایی با ساختار مشابه پیش از این نیز در افغانستان فعال بودهاند و خسارتهای مالی سنگینی به شهروندان وارد کردهاند. یکی از شناختهشدهترین نمونهها «گولدکوئیست» بود که حدود دو دهه پیش در افغانستان و شماری از کشورهای منطقه فعالیت داشت و افراد زیادی را با وعده سودهای بالا و مدل عضوگیری شبکهای جذب کرد.
روایتهای تلخ از زیانهای سنگین
گولد بیاس از ولایتهای مختلف افغانستان کاربر جذب کرده بود. با این حال، برخی کاربران میگویند به دلیل حضور گسترده سرمایهگذاران اولیه از مناطق هزارهنشین، این شبکه توانست هزاران عضو را از کابل و مناطق مرکزی کشور جذب کند.
به گفته کاربران، زیاندیدگان این پلتفرم تنها در داخل افغانستان نیستند و شماری از آنان در خارج از کشور نیز زندگی میکنند.
کاربران میگویند مهمترین عامل اعتماد مردم به این پلتفرم، سودهای قابل توجهی بود که برخی سرمایهگذاران در ماههای نخست دریافت کردند. به گفته آنان، بسیاری از مردم این پرداختها را از نزدیک مشاهده کردند و به همین دلیل به سرمایهگذاری در این شبکه ترغیب شدند.
یکی از کاربران این شبکه که نخواست نامش فاش شود، به افغانستان اینترنشنال گفت ۲۱ هزار دالر امریکایی در گولد بیاس سرمایهگذاری کرده است. او افزود حداقل سرمایهگذاری در این پلتفرم ۵۰۰ افغانی بود، اما برخی کاربران برای کسب سود بیشتر، حسابهایی با ارزش دو هزار دالر یا بیشتر ایجاد میکردند.
به گفته او، افزون بر حساب اصلی دو هزار دالری خود، چندین حساب زیرمجموعه نیز ایجاد کرده بود تا اعضای جدید از طریق آن حسابها جذب شوند و سود بیشتری نصیبش شود.
این کاربر گفت شماری از سرمایهگذاران با همین روش مبالغ هنگفتی وارد سیستم کردند و سرمایه برخی از آنان به دهها هزار دالر رسید. او افزود افراد زیادی را میشناسد که به امید کسب سودهای کلان، بخش بزرگی از داراییهای خود را در این پلتفرم سرمایهگذاری کردهاند.
نذیر احمدی، یکی دیگر از کاربران گولد بیاس، گفت ۵۰۰ دالر در این پلتفرم از دست داده است.
او افزود پیش از این نیز پلتفرمی با ساختار مشابه فعال شده بود که با سرمایه اولیه کمتر، سود بیشتری به کاربران پرداخت میکرد، اما پس از جذب حدود هزار و ۵۰۰ عضو، فعالیت آن متوقف شد و بسیاری از سرمایهگذاران متضرر شدند.
احمدی گفت گمان میکند آن پلتفرم نیز توسط همان افرادی راهاندازی شده بود که پشت گولد بیاس قرار دارند تا زمینه جلب اعتماد بیشتر و جذب اعضای جدید را فراهم کنند.
به گفته او، گولد بیاس بهطور کامل از دسترس خارج نشده، اما امکان برداشت پول از آن وجود ندارد و دسترسی کاربران به سرمایههای شان مسدود شده است.
مسئولان پلتفرم چه میگویند؟
کاربران گولد بیاس میگویند گردانندگان این پلتفرم به آنان گفتهاند که به دلیل گزارشهای منفی علیه شرکت، فعالیت آن و داراییهای کاربران از سوی نهادهای مالی امریکا مسدود شده است.
مشتاق، یکی از کاربران این پلتفرم، به افغانستان اینترنشنال گفت پول از حسابها قابل برداشت نیست و تنها موجودی ظاهری در حساب کاربران نمایش داده میشود.
او افزود در پیامی به کاربران گفته شده که حسابها از سوی یک نهاد امریکایی تحت بررسی قرار گرفته و به حالت تعلیق درآمده است.
مشتاق این ادعا را رد کرد و گفت در موارد مشابه گذشته نیز چنین وعدههایی داده شده بود، اما سرمایه مردم هرگز بازگردانده نشد.
او افزود مبالغ هنگفتی در این پلتفرم متوقف شده و به نظر میرسد دسترسی به آنها دیگر ممکن نباشد.
مجید، یکی دیگر از کاربران گولد بیاس، گفت مسئولان این پلتفرم به او گفتهاند که کاربران باید معادل ۲۰ درصد موجودی خود را در یک پلتفرم جدید سرمایهگذاری کنند تا شرکت از بحران کنونی خارج شود و فعالیت خود را از سر بگیرد.
به گفته او، گردانندگان گولد بیاس وعده دادهاند که در صورت پرداخت این مبلغ، اصل سرمایه و سودهای انباشته کاربران در پلتفرم جدید به حساب آنان منتقل خواهد شد.
یکی دیگر از کاربران، پیامی را که به گفته او از سوی گردانندگان گولد بیاس ارسال شده، در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار داده است.
در این پیام از کاربران خواسته شده ۲۰ درصد موجودی حساب خود را در صرافی «سیاچزیبیت» واریز کنند تا به گروه جدید منتقل شوند.
در پیام همچنین آمده است که این مبلغ برای فعالسازی حساب، جریمه یا کسر از موجودی نیست، بلکه بخشی از روند احراز هویت امنیتی محسوب میشود.
گردانندگان پلتفرم مدعی شدهاند که پس از پایان بررسیها، این مبلغ همراه با موجودی قبلی کاربران در حساب آنان باقی خواهد ماند و امکان استفاده یا برداشت آن فراهم خواهد شد.
در پایان این پیام آمده است که شرکت در حال همکاری با روند بررسی است و کاربرانی که مراحل احراز هویت را تکمیل کنند، در اولویت بازگشت به فعالیت عادی و دسترسی مجدد به حسابهای خود قرار خواهند گرفت.
اما سرمایهگذاران این پلتفرم میگویند که این روش دیگری برای کلاهبرداری از افرادی است که قبلا سرمایهگذاری کردهاند.
بررسیهای افغانستان اینترنشنال نشان میدهد که محکمه عالی طالبان از روز چهارشنبه دوم ثور ۱۴۰۵، دسترسی عمومی به اطلاعات مربوط به تنبیه بدنی متهمان را بهطور قابل توجهی محدود کرده است.
آخرین خبرنامهای که این محکمه درباره اجرای مجازات شلاق منتشر کرد، مربوط به دوم ثور بود. در این اعلامیه، محکمه عالی طالبان گزارش داد که دو متهم در ولایت بدخشان به اتهام «رابطه خارج از ازدواج» هر کدام به یک سال زندان و ۳۹ ضربه شلاق محکوم شدهاند.
این محدودیت پس از انتشار گزارش تحقیقی افغانستان اینترنشنال در پنجم ثور ۱۴۰۵ رخ داده است. در آن گزارش، بر اساس بررسی هزاران خبرنامه رسمی محکمه طالبان، اطلاعات کارشناسان سازمان ملل و گزارشهای نهادهای حقوق بشری، افشا شد که از زمان تسلط طالبان بر کابل در اگست ۲۰۲۱ تا پایان مارچ ۲۰۲۶، بیش از ۱۰۷ هزار و ۵۵۰ ضربه شلاق بر تن شهروندان افغان زده شده است.
دو مقام قضایی طالبان در کابل که نخواستند نامشان فاش شود، تایید کردهاند که اجرای مجازاتهای بدنی همچنان ادامه دارد، اما جزئیات آن دیگر بهصورت علنی و منظم منتشر نمیشود.
یک منبع آگاه در سازمان ملل نیز به افغانستان اینترنشنال گفت که در یک ماه گذشته، دسترسی نهادهای بینالمللی به آمار دقیق تنبیه بدنی بهطور محسوسی محدود شده است.
افزایش چشمگیر مجازاتها در سال ۲۰۲۵
آمارها نشان میدهد که در سال ۲۰۲۵، شمار افراد تحت مجازات شلاق به شکل قابل توجهی افزایش یافته و به بیش از ۱۱۰۰ نفر رسیده است.
این مجازاتها عمدتاً به اتهامهای «روابط خارج از ازدواج»، روابط همجنسگرایانه، «فرار از منزل» و موارد مشابه اعمال میشوند.
آنها این نوع مجازاتها را «تعرض به کرامت انسانی» خوانده و هشدار دادند که میتواند به شکنجه یا رفتار غیرانسانی و تحقیرآمیز تبدیل شود.
کارشناسان تاکید کردهاند که استفاده گسترده از مجازات بدنی برای این اتهامها، بخشی از یک نظام ساختاری تبعیض جنسیتی و کنترول اجتماعی است که با تعهدات بینالمللی افغانستان در تضاد کامل قرار دارد. این روند در یک سیستم قضایی فاقد استقلال، بدون تضمین دادرسی عادلانه و بدون رعایت اصول اساسی حقوق بشر اجرا میشود.علاوه بر این، کارشناسان ملل متحد نسبت به اصولنامه جدید قضایی منتشرشده در جنوری ۲۰۲۶ هشدار دادهاند که ممکن است دامنه این مجازاتها را بیش از پیش گسترش دهد.
منابع در اداره انرژی اتمی افغانستان به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که طالبان شرایط را برای کارکنان این اداره محدود و سختتر کرده است.
طالبان ریاستی تحت عنوان «دعوت و ارشاد» ایجاد کرده و دفتر این اداره را نیز به محل جدیدی منتقل کرده است.
بر اساس اسنادی که به افغانستان اینترنشنال رسیده است، در ساختار کنونی اداره انرژی اتمی افغانستان، ریاستهای «تکنولوژی شیمیایی و مواد رادیواکتیف»، «تطبیقات هستهای» و بخشی با عنوان «ساخت پهپادها و سلاحهای اتمی» فعالیت دارند.
طالبان اداره انرژی اتمی افغانستان را به ساختمان پیشین قوماندانی جلب و جذب در نزدیکی سرک نو کابل منتقل کرده و در حال حاضر حدود ۴۰۰ نفر در این نهاد مشغول به کار هستند.
علاوه بر بخش کمپیوتر ساینس، ریاستی تحت عنوان «دعوت و ارشاد» نیز در این اداره ایجاد شده است.
یک مقام این اداره که نخواست نامش فاش شود، به افغانستان اینترنشنال گفت تدابیر امنیتی در این مرکز بسیار سختگیرانه است.
به گفته او، کارکنان هنگام ورود به ساختمان با بازرسیهای امنیتی روبهرو میشوند، وسایل شخصی آنان در ورودی جمعآوری میشود و فعالیتهای آنان در طول ساعات کاری تحت نظارت قرار دارد.
بر اساس اطلاعات منابع، طالبان مقررات ویژهای را برای مدیریت منابع انسانی و هزینههای آموزشی این اداره وضع کردهاند که شرایط استخدام، آموزش و پایان همکاری کارکنان را در بر میگیرد.
مطابق این مقررات، افرادی که استعفا دهند یا از وظیفه برکنار شوند، موظفاند هزینههای مربوط به آموزشهای تخصصی و برنامههای ارتقای ظرفیت، از جمله دورههای ماستری و سایر آموزشهای حرفهای، را به اداره بازپرداخت کنند.
برخی منابع در این نهاد همچنین مدعیاند که بودجه اداره انرژی اتمی بهطور مستقیم از سوی ملا هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، تأمین میشود؛ هرچند به گفته آنان، مدیریت فنی و اجرایی اداره عمدتاً توسط متخصصان افغان انجام میشود.
این منابع میگویند طالبان در ماههای اخیر توجه بیشتری به تحقیق، تحلیل و ارزیابی فنی مواد رادیواکتیف معطوف کردهاند. با این حال، هنوز مشخص نیست که این فعالیتها دقیقاً در چه حوزههای علمی، صنعتی یا پژوهشی انجام میشود و نتایج آن در چه بخشهایی مورد استفاده قرار میگیرد.
شماری از متخصصان پیشین اداره انرژی اتمی به افغانستان اینترنشنال گفتند که ممکن است طالبان برای بازسازی یا تقویت برخی تجهیزات فنی از فناوریها و تجهیزات وارداتی از ایران، روسیه و چین استفاده کرده باشند و تلاشهایی نیز برای فعالسازی دوباره برخی لابراتوارها صورت گرفته باشد.
با این حال، آنان تأکید میکنند که هیچ نشانهای مبنی بر وجود ظرفیت فنی لازم برای توسعه سلاح هستهای در افغانستان مشاهده نمیشود.
به گفته این کارشناسان، «نه در دوره جمهوری و نه در شرایط کنونی، زیرساختها و تواناییهای لازم برای تولید سلاح هستهای در افغانستان وجود نداشته است.»
آنان در عین حال میگویند که طالبان در زمینه همکاریهای آموزشی، بهویژه در رشتههای انجنیری هستهای و فزیک، تلاشهایی را با برخی کشورها از جمله چین دنبال کردهاند.
کارشناسان تأکید میکنند که مواد و فناوریهای هستهای در اصل برای مقاصد صلحآمیز، از جمله پزشکی، صنعت، کشاورزی و پژوهشهای علمی به کار میروند. با این حال، استفاده نظامی از مواد رادیواکتیف و فناوریهای مرتبط میتواند پیامدهای جدی امنیتی، زیستمحیطی و انسانی به همراه داشته باشد.
یکی از متخصصان پیشین این اداره میگوید هرچند انجام برخی فعالیتهای فنی و آزمایشگاهی در کابل قابل تصور است، اما توسعه برنامههای پیشرفته هستهای مستلزم زیرساختهای گسترده علمی، صنعتی و تخنیکی است؛ زیرساختهایی که تاکنون شواهدی از وجود آنها در افغانستان منتشر نشده است.
طالبان تاکنون بهطور رسمی درباره ماهیت و جزئیات فعالیتهای کنونی اداره انرژی اتمی افغانستان توضیحی ارائه نکرده است.
افغانستان در سال ۱۳۳۶ خورشیدی به عضویت آژانس بینالمللی انرژی اتمی درآمد و از نخستین کشورهای عضو این نهاد بینالمللی به شمار میرود.
وظیفه اصلی آژانس بینالمللی انرژی اتمی توسعه و ترویج استفاده صلحآمیز از فناوری هستهای، نظارت بر جلوگیری از انحراف آن به اهداف نظامی و حمایت از تحقیقات و کاربردهای علمی انرژی اتمی در بخشهای مختلف است. این سازمان در حال حاضر بیش از ۱۵۰ کشور عضو دارد.