شماری از شهروندان مقابل دفتر والی طالبان در هرات اعتراض کردند
شماری از شهروندان روز جمعه در برابر دفتر والی طالبان در هرات اعتراض کردند. شاهدان عینی گفتند که پس از تجمع شهروندان نیروهای طالبان اقدام به شلیک کردند.
براساس ویدیوهای که به افغانستان اینترنشنال رسیده، معترضان شعار «زن، زندگی، آزادی» و حق تحصیل و کار میدهند.
طبق ویدیوها، صدای تیراندازی شنیده میشود.
این اعتراض در شرایط برگزار شده است که طالبان برای جلوگیری از هرگونه تجمع، نیروهای گسترده را در شهر هرات مستقر کرده است.
به دنبال انتشار فراخوانهای مردمی برای برگزاری تظاهرات در اعتراض به بازداشت زنان، شهرهای هرات و کابل روز جمعه شاهد استقرار گسترده نیروهای نظامی طالبان و انسداد مسیرهای کلیدی بودند.
منابع محلی میگویند این تدابیر منجر به خلوت شدن جادهها، رعب و وحشت میان شهروندان و تعطیلی بازارها شده است.
گزارشهای رسیده از ولایت هرات نشان میدهد که نیروهای طالبان، شامل قطعات خاص و موترهای حامل تجهیزات سنگین و تانکها، از شامگاه پنجشنبه در تمامی نقاط استراتژیک شهر مستقر شدهاند.
منابع محلی میگویند روز جمعه جادههای منتهی به ولایت، چهارراه معارف، نزدیکی استادیوم ورزشی و جاده محبس به روی رفتوآمد شهروندان مسدود شده است.
به گفته شاهدان عینی، ماموران مسلح طالبان با بازرسی بدنی و تفتیش گوشیهای همراه عابران، از هرگونه تجمع یا نزدیک شدن افراد به دفاتر حکومتی جلوگیری میکنند.
یکی از منابع گفت: «امروز جمعه وضعیت هرات خیلی خراب است. به هیچ کسی اجازه نمیدهند به سمت ولایت برود. مردم را متفرق میکنند و از برگزاری تجمعات جلوگیری میشود.»
این فضای امنیتی حتی بر فعالیتهای روزمره شهروندان نیز سایه انداخته است. منابع از تعطیلی نانواییها در روز جمعه و کساد بیسابقه بازارها به دلیل عدم حضور زنان در سطح شهر خبر دادهاند.
این اقدام پس از آن صورت میگیرد که طالبان روز سهشنبه گذشته، تجمع اعتراضی ساکنان منطقه جبرئیل هرات را که در واکنش به بازداشت دختران برپا شده بود، سرکوب کردند.
وضعیت در پایتخت نیز متفاوت نبوده است. منطقه دشتبرچی در غرب کابل تحت پوشش شدید امنیتی قرار گرفت. ویدیوهای ارسالی از سوی شهروندان کابل نشان میدهد که نیروهای طالبان با متوقف کردن عابران، بازجویی را آغاز کردهاند.
زنان ساکن در این مناطق گفتند که به دلیل فضای رعبآور نظامی، جادههای دشتبرچی روز جمعه تقریبا بهطور کامل از حضور زنان و دختران خالی بوده است.
دامنه این فضای امنیتی به شمال کشور نیز کشیده شده است. گزارشها از ولایت بلخ نشان میدهند که پس از رویدادهای اخیر هرات، فضای شهر مزارشریف آکنده از ترس شده و حضور مردم به ویژه زنان در مکانهای عمومی به شدت کاهش یافته است.
ساکنان محلی گزارش دادهاند که ساحات اطراف زیارت روضه روز جمعه کاملا خلوت بوده و بسیاری از بازارهای بزرگ و کلیدی شهر، فعالیتهای خود را متوقف کرده و تعطیل بودند.
مقامهای طالبان تاکنون بهطور رسمی درباره این تدابیر گسترده امنیتی ابراز نظر نکردهاند.
در پی بازداشت گسترده زنان و سرکوب اعتراض در هرات، شماری از روحانیون در خطبههای نماز جمعه خواهان پاسخگویی اداره طالبان شدند.
این روحانیون تاکید کردند که بهکارگیری از خشونت علیه معترضان راهحل نیست.
براساس ویدیوهای که رسانههای داخلی منتشر کردند، برخی از روحانیون هرات از اداره طالبان خواستند با شهروندان درباره «رنج، مشکل و نیاز» آنها گفتوگو کند. آنها گفتند که بهکارگیری از خشونت علیه مردم «کار درستی» نیست.
این روحانیون از داره طالبان خواستند در صورت بروز مشکل، با روحانیون، بزرگان و وکلای گذر مشورت کند. آنها تاکید کردند که برخورد خشونتآمیز با مردم درست نیست.
اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی استان خراسان رضوی با انتشار اطلاعیهای از مهاجران افغان مقیم ایران خواست از شرکت در هرگونه تجمع، تحصن یا فراخوان بدون مجوز رسمی خودداری کنند.
این اداره هشدار داد که بر اساس قوانین ایران، برگزاری یا مشارکت در تجمعات فاقد مجوز غیرقانونی است.
در اطلاعیهای که روز جمعه، ۲۲ جوزا در کانال تلگرام اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی خراسان رضوی منتشر شده، آمده است: «هرگونه فراخوان، تجمع یا تحصن بدون اخذ مجوز از مراجع ذیصلاح غیرقانونی محسوب میشود.»
در این اطلاعیه تاکید شده است که با تجمعهای بدون مجوز برخورد قانونی صورت خواهد گرفت. همچنین از مهاجران افغان خواسته شده است موضعگیریهای خود را در چارچوب قوانین جمهوری اسلامی ایران تنظیم کنند.
این فراخوان در حالی منتشر میشود که پیشتر شماری از افغانها در تهران در واکنش به بازداشت زنان از سوی طالبان و سرکوب معترضان در هرات، تجمعات اعتراضی برگزار کرده بودند.
معترضان در مقابل دفتر سازمان ملل در تهران و همچنین در برابر سفارت افغانستان تحت کنترول طالبان، با سر دادن شعارهایی چون «تحصیل، کار و آزادی» دست به تجمع زده بودند.
جوایز ادبی زنان در سال ۲۰۲۶ برندگان خود را در مراسمی در شامگاه پنجشنبه در لندن معرفی کرد. در این مراسم، جایزه بخش غیرداستانی به کتاب «بهترین هتل کابل» نوشته لیز دوست و جایزه بخش داستانی به رمان «نامهنگار» اثر ویرجینیا ایوانز اهدا شد.
این جوایز معتبر ادبی سالانه به آثار برجسته زنان نویسنده تعلق میگیرد و هر برنده ۳۰ هزار پوند جایزه دریافت میکند. حامی مالی بخش غیرداستانی شرکت «فایندمایپست» و حامیان مالی بخش داستانی «اودیبل» و «بیلیز» هستند.
لیز دوست، روزنامهنگار کانادایی و گزارشگر ارشد بینالمللی بیبیسی، ایده نگارش کتاب خود را از اقامتهایش در هتل اینترکانتیننتال کابل و گزارشگری از افغانستان الهام گرفته است. این ساختمان که روزگاری بسیار مجلل بود، برای بیش از نیم قرن در میان کودتاها، جنگها، اشغالگریها و اکنون بازگشت طالبان پابرجا مانده است.
تانگام دِبونیر، رئیس هیئت داوران بخش غیرداستانی و وزیر سایه پیشین فرهنگ، رسانه و ورزش بریتانیا، این کتاب را «اثری بینقص در حوزه ادبیات غیرداستانی روایی با ساختاری هوشمندانه و پژوهشی درخشان» توصیف کرد.
در بخش داستانی، جایزه به رمان «نامهنگار» نوشته ویرجینیا ایوانز تعلق گرفت. این رمان نامهنگارانه، نخستین کتاب این نویسنده امریکایی است و با استفاده از نامههایی که زندگی شخصیت اصلی داستان پیرامون آنها چرخیده، به بازخوانی زندگی و فقدانهای او میپردازد.
به گزارش گاردین، جولیا گیلارد، نخستوزیر پیشین استرالیا و رئیس هیئت داوران بخش داستانی، این رمان را «ترکیبی نمونه از اصالت، تعالی و جذابیت» خواند و گفت: «نگارش داستان یک زندگی در قالب نامه کار آسانی نیست، اما ایوانز این کار را بیتکلف و روان انجام داده و از مخاطب میخواهد به انتخابهایی که در زندگی مکرر خود میکنیم بیندیشد؛ او یک زندگی معمولی را به گرمترین شکل ممکن ارتقا داده است.»
اهدای جایزه بخش غیرداستانی به کتابی درباره کابل، در شرایطی صورت میگیرد که افغانستان تحت اداره طالبان با محدودیتهای شدیدی بهویژه برای زنان روبهرو است.
هتل اینترکانتیننتال کابل که محور کتاب لیز دوست قرار گرفته، خود در دهههای گذشته شاهدی بر تحولات سیاسی و اجتماعی و نمادی از تغییرات مداوم حاکمیت در این کشور بوده است.
نوراحمد اسلامجار، والی طالبان در هرات گفت که اخیرا میزان رعایت پوشش موردنظر این گروه در هرات بهطور روزافزون کمتر شده بود.
او زنان بازداشت شده هرات را «بیماران روانی و شرعی» خواند و تاکید کرد که دستور داده شده این زنان از سطح شهر جمعآوری شوند.
اسلامجار در گفتوگو با خبرگزاری الاماره، رسانه طالبان، بازداشت شماری از زنان هرات بهدلیل پوشش را فرمان «خدا و رسول» خواند. او دلیل رعایت نکردن حجاب طالبانی توسط برخی زنان هرات را تاثیرپذیری از «فرهنگ غیرافغانی» در دوره مهاجرت در کشورهای همسایه عنوان کرد.
والی طالبان گفت که این تصمیم بعد از ماها فکر و بعد از سالها انتظار بهخاطر اشد ضرورت اجرا شد. او افزود: «ما سالها و ماهاست که درباره تطبیق فرمان حجاب در هرات راهها و چارههای مختلف را سنجیدیم.»
او مدعی شد که «حجاب شرعی» در عنعنات هرات پوشیدن برقع است. همچنین اضافه کرد که اخیرا بهدلیل مهاجرتها پوشیدن چادرنماز (حجاب ایرانی) رایج شده و زنان میتوانند با این نوع پوشش به شهر گشتوگذار کنند، اما باید صورت شان پوشیده باشد.
به باور والی طالبان این زنان میخواهند «چهره فرهنگی، دینی و تاریخی هرات» را تغییر بدهند.
آقای اسلامجار مدعی شد که زنان هرات توسط ماموران مرد بازداشت نشدهاند. او گفت زنان هرات توسط گروهی از ماموران زن که در بخش نظامی و دستگیریها مهارت دارند، بازداشت شدهاند.
او درحالی این ادعا را مطرح کرد که ویدیوهایی از لحظه بازداشت زنان در روز نخست این روند در مناطقی از هرات نشان میدهند که ماموران مرد امر به معروف زنان و دختران را با زور و خشونت بازداشت میکنند.
والی طالبان اما گفت که «همه تصاویر» پخش شده در رسانهها از جریان بازداشت زنان هرات «جعلی و ساخته هوش مصنوعی» است. او مدعی شد که هیچ زن و دختر هرات در زندان حبس نیست.
به گفته او، تعدادی از زنان توسط ماموران زن و خانوادههای شان تنبیه شده و دوباره به خانه خود برگشتهاند.
نوراحمد اسلامجار بدون اشاره به محل نگهداری زنان بازداشت شده گفت، این زنان در مکان محفوظ «تنبیه و توصیه» شدهاند. به گفته او، زنان بازداشت شده، پس از اخذ تضمین و گفتوگو با خانواده آزاد شدهاند.