گزارشها درباره نزدیکشدن ایران و امریکا به یک توافق احتمالی، اختلاف میان حامیان جمهوری اسلامی را علنی کرده است. مخالفان این تفاهم در چند شهر تجمع کردند و شماری از چهرههای حکومتی نیز از این مخالفتها انتقاد کردند.
در حالیکه مقامهای امریکایی و پاکستانی از نزدیکشدن تهران و واشنگتن به یک چارچوب توافق برای پایان جنگ خبر دادهاند، جمهوری اسلامی هنوز زمان مشخصی را برای امضای این تفاهم تایید نکرده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، گفته است توافق با جمهوری اسلامی قرار است یکشنبه، ۲۴ جوزا، امضاء شود. شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، نیز گفته است دو طرف بر سر چارچوب یک توافق صلح به تفاهم رسیدهاند و اسلامآباد برای امضای الکترونیکی آن آماده میشود.
با این حال، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، گفته است امضای توافق «یکشنبه» انجام نمیشود، اما احتمال دارد در روزهای آینده صورت گیرد.
افزایش اختلافات
همزمان، احتمال امضای تفاهم با امریکا با مخالفت تند بخشی از حامیان حکومت روبهرو شده است. ویدیوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی نشان میدهد شماری از حامیان حکومت در مشهد و تهران علیه این تفاهم تجمع کردند.
در مشهد، گروهی از معترضان مقابل دفتر نمایندگی وزارت خارجه تجمع کردند و علیه عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، شعار دادند. آنان عراقچی را «سازشکار» و «نفوذی» خواندند.
در تهران نیز معترضان علیه عراقچی و محمدباقر قالیباف شعار دادند. آنان با اشاره به کشتهشدن علی خامنهای، از روند تفاهم احتمالی انتقاد کردند و آن را «عقبنشینی» دانستند.
اعضای مجلس: از خط قرمز رهبر عبور شده است
مخالفتها درباره امضای توافقنامه با امریکا در ایران به خیابانها محدود نمانده است.
کامران غضنفری، نماینده مجلس جمهوری اسلامی، گفته است مقامهای جمهوری اسلامی در مذاکرات از «خطوط قرمز» رهبر جمهوری اسلامی عبور کردهاند و به همین دلیل هرگونه توافق با امریکا مشروعیت ندارد.
نایبرئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس جمهوری اسلامی، هم گفته است امریکا با این توافق به «پیروزی کامل» میرسد.
در سوی دیگر، شماری از چهرههای حکومتی از شدت گرفتن مخالفتها انتقاد کردهاند. محمدمهدی میرباقری، عضو مجلس خبرگان ایران گفته است ممکن است تفاهم «عالی» نباشد، اما نباید نگرانی و اضطراب به مردم منتقل شود.
او از معترضان خواسته است «اضطراب» ایجاد نکنند. میرباقری همچنین گفته است مجتبی خامنهای نظارت جدی دارد، تذکر میدهد و صحنه را کنترول میکند.
عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، نیز در واکنش به تجمعهای مخالفان تفاهم با امریکا نوشته است که نباید اختلافها به تنازع و تفرقه تبدیل شود. او از مخالفان خواسته است «صفوف متحد ملت» را درهم نشکنند.
در همین حال، یک مقام ارشد دولت امریکا به فاکسنیوز گفته است واشنگتن باور دارد چارچوب توافقی با تهران در حال شکلگیری است. به گفته او، این توافق جمهوری اسلامی را ملزم میکند تنگه هرمز را بدون دریافت عوارض باز کند و امریکا نیز محاصره بنادر ایران را لغو کند.
ترامپ گفته است این توافق «دیواری در برابر دستیابی به سلاح هستهای» خواهد بود. او همچنین گفته است پس از آرام شدن شرایط، مواد هستهای باقیمانده از تاسیسات ایران خارج و نابود خواهد شد.
با این حال، برخی تحلیلگران میگویند هنوز میان روایت امریکا و جمهوری اسلامی از آنچه توافق شده، فاصله وجود دارد. ریچارد هاس، رئیس سابق شورای روابط خارجی امریکا، گفته است تا زمانی که واقعیتها روشن نشود، باید «سر و صداها» را نادیده گرفت.
به گفته این مقام امریکایی، ایالات متحده پس از نهایی شدن و امضای این توافق، در عملیات ماینروبی تنگه هرمز مشارکت خواهد کرد.
این مقام جزئیات بیشتری درباره مفاد توافق یا زمان دقیق نهایی شدن آن ارائه نکرد.
در همینحال اسماعیل بقائی نیز در پاسخ به پرسشی درباره احتمال سفر هیئت مذاکرهکننده جمهوری اسلامی به ژنو یا اسلامآباد برای نهاییسازی یادداشت تفاهم با واشنگتن گفت: «درباره زمان دقیق امضا باید منتظر بمانیم.»
بقائی در عین حال تأکید کرد: «برنامهای برای سفر به ژنو یا هیچ مکان دیگری در یکی دو روز آینده نداریم.»
پیشتر شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، نیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که تهران و واشنگتن بیش از هر زمان دیگری به دستیابی به یک توافق صلح نزدیک شدهاند و احتمال دارد این توافق طی ۲۴ ساعت آینده نهایی شود.
او همچنین اعلام کرد که پاکستان برای امضای الکترونیکی این تفاهمنامه میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی، بلافاصله پس از نهایی شدن آن، آمادگی دارد.
اندکی بعد، دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، این اظهارات را بدون هیچ توضیحی در شبکه اجتماعی تروث سوشیال بازنشر کرد.
