مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در واکنشی علنی به تفاهمنامه اخیر میان ایران و امریکا اعلام کرد که شخصاً با این تفاهم موافق نبوده، اما به دلیل تعهدات مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، اجازه امضای آن را داده است.
بر اساس پیام مکتوبی که روز پنجشنبه در رسانههای ایران منتشر شد، رهبر جمهوری اسلامی تصریح کرد که درباره این تفاهمنامه «نظر دیگری» داشته است، اما مسئولیت نهایی آن را به حکومت واگذار کرده است.
در متن این پیام آمده است که این اجازه به دلیل «تعهدی» صادر شده که مسعود پزشکیان به عنوان رئیسجمهور و رئیس شورای عالی امنیت ملی، از طرف خود و سایر اعضا «در پاسداشت حقوق ملت ایران و جبهه مقاومت» به او داده و مسئولیت آن را قبول کرده است.
مجتبی خامنهای در ادامه این بیانیه افزود که پزشکیان به او اطمینان داده است «اگر طرف امریکایی بخواهد زیادهخواهی کند زیر بار آن نخواهند رفت.»
رهبر جمهوری اسلامی با مشروط خواندن رویکرد تهران در قبال این توافق تأکید کرد: «از این لحظه، منتظر تحقق شروط گفتهشده خواهیم بود. اما بدیهی است مذاکرات حضوری که در آینده برقرار خواهد شد، به معنی پذیرش نظر دشمن نخواهد بود.»
این موضعگیری رهبر جمهوری اسلامی درست یک روز پس از آن صورت میگیرد که رؤسای جمهور امریکا و ایران روز چهارشنبه این توافقنامه را امضا کردند. بر اساس برنامهریزیهای قبلی، قرار است مقامات دو کشور روز جمعه در سوئیس گرد هم آیند تا درباره ابعاد و جزئیات اجرایی این توافقنامه گفتوگو کنند.
در همین راستا، وزارت امور خارجه سوئیس با انتشار پیامی تأیید کرد که روز جمعه میزبان نمایندگان امریکا و ایران خواهد بود. در این نشست، نمایندگانی از پاکستان و قطر نیز به عنوان کشورهای میانجی حضور دارند تا مذاکرات اولیه درباره نحوه اجرای توافق را تسهیل کنند.
رئیسجمهور اوکراین در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس تایید کرده است که کشورش چهارشنبهشب بار دیگر به پالایشگاه نفت مسکو حمله کرده و اهداف دیگری را در روستوف و مناطق دیگر نیز هدف قرار داده است.
او این حملات را «پاسخی موجه» به حملات روسیه علیه شهرها و غیرنظامیان اوکراین توصیف کرده و گفته است این اقدامات نتیجه فعالیت نیروهای اوکراینی علیه زیرساختهای روسیه است.
در پی حمله گسترده پهپادی اوکراین به پایتخت روسیه، پالایشگاه نفت مسکو دچار آتشسوزی شدید شده و فعالیتهای آن به حالت تعلیق درآمده است.
این عملیات بزرگترین حمله هوایی کییف به مسکو در دو سال گذشته عنوان شده است. این پالایشگاه از مهمترین زیرساختهای انرژی پایتخت روسیه به شمار میرود و حدود ۴۰ درصد بنزین و ۵۰ درصد دیزل مسکو را تأمین میکند.
این حمله پهپادی اندکی پس از آن انجام شد که ولودیمیر زلنسکی از گفتوگوی تلفنی خود با دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا و امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه خبر داد و گفت کشورش تعهدات جدیدی برای حمایت از سوی رهبران گروه هفت دریافت کرده است.
این در حالی است که پایتخت اوکراین نیز در روزهای گذشته هدف حملات موشکی بالستیک و پهپادی شدید روسیه قرار گرفته و به کشته شدن پنج غیرنظامی و تخریب کلیسای جامع صومعه پچرسک لاورا انجامیده است.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان پنجشنبه، ۲۸ جوزا نوشت امضای «یادداشت تفاهم تاریخی اسلامآباد» در بالاترین سطح دولتهای امریکا و جمهوری اسلامی نشاندهنده تعهد هردو طرف به حلوفص دیپلوماتیک این درگیری است. او تاکید کرد که این سند بالافاصله پس از امضای دو طرف لازمالاجرا است.
نخستوزیر پاکستان تاکید کرد که بربنیاد مفاد این تفاهمنامه، جمهوری اسلامی ایران متعهد است فورا تنگه هرمز را بازگشایی کند و ایالات متحده به محاصره دریایی این منطقه پایان دهد.
او در پی امضای این تفاهمنامه از رئیسجمهور و هیئت مذاکره کننده ایالات متحده امریکا و جمهوری اسلامی ایران قدردانی کرده است. آقای شریف تصریح کرد که تعهد به دیپلوماسی و حلوفصل مسالمتآمیز درگیری میان این دو کشور از پیامدهای ویرانگر مناقشه برای منطقه و فراتر از آن جلوگیری کرده است.
شهباز شریف همچنین در پی امضای این تفاهمنامه از تلاشهای میانجیگرانه عربستان سعودی، قطر و ترکیه برای پایان دادن به درگیری میان امریکا و ایران قدردانی کرده است. او ابراز امیدواری کرد که این تفاهم به عنوان پایهای پایدار برای «درک بیشتر، احترام متقابل و رفاه مشترک برای کل منطقه عمل کند.»
