حسیب پنجشیری کی بود

حسیب پنجشیری را بسیاری با نام «حسیب قوای مرکز» میشناختند. او از محدود چهرههای نظامی جبهه مقاومت ملی به رهبری احمد مسعود بود که از بدو بازگشت دوباره طالبان به افغانستان تصویر و صدای او از کوهپایههای افغانستان منتشر شد.

حسیب پنجشیری را بسیاری با نام «حسیب قوای مرکز» میشناختند. او از محدود چهرههای نظامی جبهه مقاومت ملی به رهبری احمد مسعود بود که از بدو بازگشت دوباره طالبان به افغانستان تصویر و صدای او از کوهپایههای افغانستان منتشر شد.
اما نام او سالها پیش از تشکیل جبهه مقاومت ملی مطرح شده بود. مسیر زندگی نظامی فرمانده حسیب از حضور در صفوف نیروهای امنیتی حکومت پیشین آغاز شد.
او اهل پنجشیر بود. شهرت «قوای مرکز» در کنار نامش از سالها پیش با او همراه بود.
بنا به اطلاعات موجود، آموزش نظامی دیده بود و مدتی در واحدهای ویژه ریاست عمومی امنیت ملی حکومت پیشین کار میکرد.اما، رابطه او با نهادهای امنیتی حکومت پیشین به تدریج رو به تنش رفت.
حسیب در یکی از ویدیوهای خود ادعا کرد که امنیت ملی از او خواسته بود شش چهره شناختهشده را در برابر پول بکشد. او از گل حیدر، عبدالحمید خراسانی و وکیل احمد متوکل در میان این افراد نام برد.
این ادعای حسیب هیچگاه به گونه مستقل ثابت نشد.
در سوی دیگر، حکومت پیشین حسیب پنجشیری را با اتهامهای سنگینی متهم کرد. وزارت داخله در حوت ۱۳۹۷ نام او را در فهرست افرادی قرار داد که آنان را درگیر جرایم سازمانیافته در کابل میدانست.
بعدتر این وزارت او را به سه مورد قتل، آزار مردم، باجگیری و برهمزدن نظم عامه متهم کرد.
حسیب این اتهامها را رد میکرد و میگفت حکومت علیه او پروندهسازی کرده است.
در حمل ۱۳۹۸ نیروهای ویژه پولیس برای بازداشت او به پنجشیر رفتند. این عملیات به درگیری انجامید، اما حسیب بازداشت نشد. پس از آن شماری از مردم در پنجشیر در اعتراض به عملیات نیروهای دولتی دست به تظاهرات زدند. این ماجرا مدتی ادامه یافت تا جایی که در دلو ۱۳۹۸ وزارت داخله وقت، فرمانده پولیس پنجشیر را به دلیل آنچه «تعلل» در بازداشت حسیب میخواند، از سمتش برکنار کرد.
حسیب در سالهای پایانی جمهوریت دو تصویر کاملا متفاوت داشت. حکومت و شماری از شهروندان او را یک فرد مسلح تحت تعقیب میدانستند اما در مقابل، هوادارانش او را فردی میدانستند که در برابر «حکومتی که به فساد متهم است»، ایستاده است.
طالبان در همه این سالها ویدئوهای منتشر شده توسط حسیب پنجشیری را زیر سوال میبُرد. طالبان علاقه نداشت این روایت که «در افغانستان مخالفی وجود ندارد» به چالش کشیده شود.
حسیب بعد از جمهوریت
گذشته پر سر و صدای حسیب، بعد از سقوط جمهوریت کمکم فراموش شد. زمانیکه نظام جمهوریت سقوط کرد، حسیب پنجشیری یکی از نخستین افرادی بود که اعلام کرد در برابر طالبان در داخل افغانستان میایستد.
او به پنجشیر رفت و به جبهه مقاومت ملی به رهبری احمد مسعود پیوست و در همان هفتههای نخست، در بسیاری از درگیریهای پراکنده پنجشیر حضور داشت.
سپس گزارشهایی منتشر شد که او نیروهای جبهه مقاومت را در برخی از این درگیریها فرماندهی میکرد. حسیب در جوزای ۱۴۰۱ تصویری از یک هلیکوپتر ساقط شده طالبان در کوهپایههای هندوکش را منتشر کرد.
خالد امیری، همرزم او نیز در آن زمان ویدیوهایی از اسیران طالبان را منتشر کرد که بعدا آنها را آزاد کرد.
عبدالله خنجانی، رئیس کمیته سیاسی جبهه مقاومت ملی به افغانستان اینترنشنال گفت که حسیب پنجشیری و خالد امیری نیروهای اسیر طالبان را آزاد کردند اما طالبان حسیب پنجشیری را در یک «جنگ نابرابر» کشته است.
حضور علنی
یکی از تفاوتهای فعالیت نظامی حسیب پنجشیری این بود که برخلاف بسیاری از فرماندهان مخالف طالبان که محل حضورشان روشن نبود، او هر از گاهی با انتشار ویدیو و عکس تلاش میکرد نشان دهد هنوز در داخل افغانستان است.
در واقع، این ویژگی او، باعث شد تا از حسیب در میان فرماندهان جبهه مقاومت، چهرهای بارزتر به نمایش گذاشته شود. حالا جبهه مقاومت نیز کشته شدن حسیب در افغانستان را نشانه حضور نیروهای خود در این کشور عنوان میکند.
در جوزای ۱۴۰۳ ویدیویی از او در کوههای هندوکش منتشر شد. او در آن ویدیو گفت مبارزه علیه طالبان ادامه دارد.
طالبان نیز نیروهایی را به مناطق کوهستانی پنجشیر فرستاد و مقامهای این گروه با انتشار تصاویری، حضور خود را در مناطق نشان دادند.
در ثور ۱۴۰۴ نیز تصاویر تازهای از حسیب پنجشیری و خالد امیری منتشر شد. این تصاویر آنان را با لباس و تجهیزات نظامی در یک منطقه کوهستانی نشان میداد.
قدمشاه شهیم، مسئول بخش نظامی جبهه مقاومت، در آن زمان به افغانستان اینترنشنال تایید کرد که این فرماندهان در داخل افغانستان حضور دارند. به این ترتیب، حسیب در چند سال آخر زندگیاش به یکی از چهرههای شناخته شده جبهه مقاومت تبدیل شد.
نیروهای طالبان بارها به مناطقی رفتند که گمان میکرند حسیب و نیروهایش در آنجا هستند، قرارگاههایی را گرفتند و حتی پس از انتشار ویدیوهای او عملیات راه انداختند، اما حسیب بعد از مدتی دوباره با تصویر و ویدیوی تازه ظاهر میشد.
سابقه نظامی، گذشته پرتنش او در دوره جمهوریت و ماندنش در داخل افغانستان باعث شده بود نام او بیش از بسیاری از فرماندهان محلی این جبهه شناخته شود.
سرانجام در ۲۹ اسد طالبان خبر داد که این فرمانده را کشته است.
ویدئوهایی از جسد او توسط حسابهای مرتبط با طالبان منتشر شد و سپس جبهه مقاومت نیز مرگ او را تایید کرد.
هنوز هم دقیق نیست در سالنگ شمالی جاییکه فرمانده حسیب کشته شد چه اتفاقی افتاد.
برخی حسابهای نزدیک به طالبان در اکس نوشتهاند که ۱۳ تن از نیروهای همراه حسیب پنجشیری بازداشت شدهاند. در یک ویدیوی منتشر شده دیده میشود که گروهی از افراد طالبان با جسد او بدرفتاری میکنند.
اگر چه جبهه مقاومت به گونه رسمی درباره رویدادی که منجر به کشته شدن او شده، توضیحی نداده است اما منابعی به افغانستان اینترنشنال گفتند که او در سالنگ شمالی با هفت تن از نزدیکان خود در کمین نیروهای طالبان افتاده است.