پاکستان احتمالا به جنگ علیه حوثی‌ها می‌پیوندد
احمدشریف چودری، سخنگوی ارتش پاکستان، گفت اسلام‌آباد در کنار عربستان سعودی، هم در سطح دیپلوماتیک و هم در سطح عملی، خواهد ایستاد و در صورت لزوم تا هر حدی برای دفاع از این کشور پیش خواهد رفت.
احمدشریف چودری، سخنگوی ارتش پاکستان، گفت اسلام‌آباد در کنار عربستان سعودی، هم در سطح دیپلوماتیک و هم در سطح عملی، خواهد ایستاد و در صورت لزوم تا هر حدی برای دفاع از این کشور پیش خواهد رفت.
آقای چودری روز پنجشنبه ۲۷ سنبله در گفت‌وگو با عرب‌نیوز این اظهارات را بیان کرد.
پاکستان تهدید کرده است که در جنگ خاورمیانه وارد خواهد شد و متعهد شده است از عربستان سعودی در برابر «شورشیان حوثی» دفاع کند.
رهبران نظامی در اسلام‌آباد گفته‌اند که در حمایت از عربستان «تا هر حدی که لازم باشد» پیش خواهند رفت.
این اظهارات، بزرگ‌ترین نمایش قدرت پاکستان از زمان پیوستن این دو کشور به‌عنوان اعضای بنیان‌گذار یک ائتلاف نظامی «مکه» در ماه گذشته به شمار می‌رود.
این اظهارات این احتمال را مطرح کرده است که تنها قدرت هسته‌ای اسلامی جهان ممکن است وارد درگیری‌ای شود که پیش‌تر از کنترول منطقه خارج شده است.
حوثی‌ها در فاصله یک هفته، بندر مخا را تصرف کرده، جزیره پریم در تنگه باب‌المندب را تحت کنترول خود درآورده و در عمق خاک عربستان سعودی حمله کرده‌اند.
پاکستان پیش از این نیز نیروهای نظامی زیادی در عربستان سعودی مستقر کرده است. این کشور در اوایل سال جاری حدود هشت هزار سرباز، جنگنده‌های جی‌اف-۱۷، پهپادها و سامانه دفاع هوایی اچ‌کیو-۹ را به عربستان فرستاده است.
اما پیش‌روی حوثی‌ها نخستین آزمون جدی در برابر توافقنامه دفاعی مشترک مکه است که در ماه اگست میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد. بر اساس این توافق، حمله مسلحانه به هر یک از اعضا، حمله به همه اعضا تلقی می‌شود؛ مفهومی که از ماده پنجم پیمان ناتو الگوبرداری شده است.
فایننشنال‌تایمز نیز گزارش داد که مقام‌های پاکستانی به تهران گفته‌اند اگر عربستان سعودی رسماً درخواست کمک کند، اسلام‌آباد ممکن است بر اساس «پیمان دفاعی مکه» ناچار شود برای دفاع از این کشور در برابر حملات حوثی‌ها وارد عمل شود.
بر اساس این گزارش که روز جمعه ۲۷ سنبله منتشر شد، عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، در دیدارهای اخیر خود با مقام‌های جمهوری اسلامی بارها از تهران خواسته است از نفوذش بر حوثی‌ها برای متوقف کردن حملات به عربستان سعودی و زیرساخت‌های انرژی این کشور استفاده کند.
مقام‌های پاکستانی به همتایان ایرانی خود گفته‌اند ادامه حملات می‌تواند اسلام‌آباد را در موقعیتی قرار دهد که در صورت درخواست رسمی ریاض، به تعهدات دفاعی خود عمل کند. عربستان سعودی هنوز رسماً خواستار فعال شدن سازوکار دفاع جمعی این پیمان نشده است.
پیمان دفاعی مکه
عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه، تابستان امسال همکاری‌های دفاعی خود را در قالب پیمان مکه گسترش دادند.
این توافق بر اصل مشابه دفاع جمعی در ناتو استوار است؛ به این معنا که حمله به یکی از اعضا، تهدیدی علیه دیگر اعضا تلقی می‌شود. مقام‌های پاکستانی تأکید کرده‌اند درباره آمادگی اسلام‌آباد برای اجرای تعهداتش ابهامی وجود ندارد، اما دامنه و شکل واکنش نظامی احتمالی همچنان روشن نیست. اجرای کامل توافق در ترکیه نیز به تصویب پارلمان این کشور نیاز دارد.
موضع تازه پاکستان از آن جهت اهمیت دارد که اسلام‌آباد در سال‌های گذشته کوشیده است میان روابط نزدیک خود با عربستان سعودی و مناسباتش با جمهوری اسلامی، توازن برقرار کند. با این حال، پاکستان در سال ۲۰۱۵ از پیوستن به عملیات ائتلاف به رهبری عربستان سعودی در یمن خودداری کرد.
افزایش فشار بر عربستان سعودی
هشدار پاکستان در شرایطی مطرح می‌شود که حملات موشکی و پهپادی حوثی‌ها به شهرها، پایگاه‌های نظامی و تأسیسات نفتی عربستان سعودی افزایش یافته است. هم‌زمان، کاهش ذخایر موشک‌های رهگیر، توان پدافندی ریاض را زیر فشار قرار داده و این کشور را به جست‌وجوی کمک نظامی از متحدان منطقه‌ای و غربی واداشته است. در روزهای اخیر، عربستان سعودی از جمهوری اسلامی خواسته بود حوثی‌ها را مهار کند و پس از آن بیجینگ نیز از تهران خواست برای جلوگیری از گسترش درگیری، وارد عمل شود.
جمهوری اسلامی ایران می‌گوید که کنترول مستقیمی بر حوثی‌ها ندارد، هرچند کشورهای منطقه تهران را حامی اصلی سیاسی و نظامی این گروه می‌دانند. فایننشال‌تایمز نوشت تلاش‌های دیپلماتیک برای کاهش تنش تاکنون به نتیجه نرسیده است.
حوثی‌ها خواهان کنترول درآمدهای نفتی یمن و دسترسی گسترده‌تر به بنادر هستند و در شرایط کنونی، نه ریاض و نه این گروه، نشانه‌ای از آمادگی برای ازسرگیری مذاکره احتمالی نشان نداده‌اند.
روزنامه تلگراف در گزارشی نوشت که عربستان سعودی با کمبود موشک‌های رهگیر روبه‌رو شده و از فرانسه، پاکستان، مصر و بریتانیا خواسته است سامانه‌ها و پشتیبانی دفاع هوایی به این کشور اعزام کنند. واشنگتن تاکنون از مداخله مستقیم خودداری کرده است؛ این در حالی است که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، از کاخ سفید خواسته است در این درگیری مداخله کند. بریتانیا در حال بررسی واکنش خود است. اد میلیبند، وزیر امور خارجه بریتانیا، به همتای سعودی خود گفته است که «بریتانیا قاطعانه در کنار عربستان سعودی ایستاده است». گفته می‌شود اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا، نیز با اعزام مشاوران نظامی بریتانیایی به عربستان موافقت کرده است. این تصمیم تا حدی ناشی از نگرانی‌ها درباره آسیب اقتصادی به بریتانیا در صورت ادامه مسدود ماندن تنگه باب‌المندب است.
از آنجا که متن توافق مکه و همچنین متن توافق پیشین دفاع متقابل میان عربستان و پاکستان محرمانه باقی مانده است، مشخص نیست دو کشور در قبال یکدیگر چه تعهدات نظامی دارند.
بر بنیاد گزارش‌ها روز جمعه بعدازظهر، درگیری‌های شدید میان نیروهای یمنی مورد حمایت عربستان سعودی و حوثی‌ها، در غرب یمن متمرکز بود.
سازمان ملل متحد اعلام کرد که در دو هفته گذشته، بیش از ۱۱۲ هزار نفر در داخل یمن آواره شده‌اند و نزدیک به ۳ هزار نفر نیز از راه دریا به جیبوتی گریخته‌اند.
فایننشال تایمز به نقل از منابع آگاه گزارش داد عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، بارها از مقام‌های جمهوری اسلامی خواسته است تا برای توقف حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی و زیرساخت‌های انرژی این کشور تلاش کنند.
به نوشته این روزنامه، مقام‌های پاکستانی به تهران گفته‌اند در صورت درخواست رسمی عربستان سعودی بر اساس پیمان دفاعی مکه، اسلام‌آباد ممکن است ناچار شود برای دفاع از این کشور وارد عمل شود.
یک دیپلومات به فایننشال تایمز گفته است که عربستان سعودی برای جلب حمایت کشورهای منطقه تلاش کرده، اما ظاهرا این تلاش‌ها نتیجه نداده است. به گفته او، در شرایط کنونی نه ریاض و نه حوثی‌ها تمایلی به مذاکره ندارند.
بر بنیاد گزارش، درخواست اسلام‌آباد از تهران فقط درباره حملات به شهرهای عربستان نیست؛ تأسیسات حیاتی انرژی عربستان نیز از اهداف مورد نگرانی پاکستان عنوان شده است.
این فشار دیپلوماتیک در حالی انجام می‌شود که پاکستان و عربستان پیش از این یک توافق دفاعی دوجانبه داشتند و در ۷ آگست ۲۰۲۶ نیز پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه توافق دفاع مشترک مکه را امضا کردند.
بر اساس این توافق، حمله مسلحانه به یکی از سه کشور، حمله به هر سه کشور تلقی می‌شود.
با این حال، توافق دفاعی مکه هنوز به‌طور کامل عملیاتی نشده است.
وزارت خارجه پاکستان در ۱۰ سپتامبر گفت این توافق یک «چارچوب» است و سازوکارهای لازم برای اجرای آن هنوز باید ایجاد شود.
همچنین بر اساس توضیحات ترکیه، کمک نظامی بر اساس این توافق مستلزم درخواست کشور مورد حمله است؛ بنابراین صرف حملات حوثی‌ها به عربستان به معنای ورود خودکار پاکستان به جنگ نیست.
فایننشال تایمز نوشته است عربستان تاکنون به‌صورت علنی از پاکستان و ترکیه درخواست کمک نظامی نکرده است.
یک تحول مهم در روزهای اخیر، گزارش عربستان درباره رهگیری یک پهپاد حوثی در نزدیکی مکه است.
عربستان این حادثه را بسیار جدی دانسته، در حالی که حوثی‌ها هدف قرار دادن مکه را رد کرده‌اند.
پاکستان نیز به این حادثه واکنش نشان داده و مقام‌های این کشور گفته‌اند که اماکن مقدس عربستان برای اسلام‌آباد اهمیت ویژه‌ای دارد.
نخست‌وزیر پاکستان از همه طرف‌ها خواسته از تشدید تنش خودداری کنند.
رویترز نیز پیش‌تر گزارش داده بود که پاکستان به ایران هشدار داده است که حملات حوثی‌ها علیه عربستان می‌تواند اسلام‌آباد را در موقعیت دشواری قرار دهد.
وزارت خارجه پاکستان در ۱۰ سپتامبر گفته بود در آن زمان هیچ بحثی درباره پاسخ نظامی به حملات حوثی‌ها در جریان نبود.
کمیسیون اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل برای غرب آسیا، اسکوا، برآورد کرد که جنگ امریکا و جمهوری اسلامی تنها در نخستین ماه نزدیک به ۱۵۰ میلیارد دالر، معادل چهار درصد تولید ناخالص داخلی منطقه، به اقتصاد کشورهای عربی زیان زده است.
رانیا المشاط، معاون دبیرکل سازمان ملل و دبیر اجرایی اسکوا، پنجشنبه ۲۶ سنبله این آمار را در یک نشست غیررسمی شورای امنیت ارائه کرد. این نشست با عنوان «دریاهای امن، امنیت مشترک؛ حفاظت از آزادی کشتیرانی در محیط امنیتی در حال تغییر» به میزبانی بحرین برگزار شد.
المشاط گفت تهدید مسیرهای دریایی خلیج فارس و دریای سرخ تنها یک مساله امنیتی نیست و دستاوردهای توسعه‌ای، تامین کالاهای ضروری، ثبات اقتصادی و فعالیت کسب‌وکارهای منطقه را نیز به خطر می‌اندازد.
او افزود از خلیج فارس و تنگه هرمز تا دریای سرخ و باب‌المندب، دریاها، تنگه‌ها و بنادر شبکه‌ای به‌هم‌پیوسته برای انتقال انرژی، مواد غذایی و کالاهای تجاری به سراسر جهان تشکیل می‌دهند و اختلال در هر بخش می‌تواند کل این زنجیره را متاثر کند.
به گفته المشاط، پیامدهای چنین اختلالی به کشتیرانی محدود نمی‌ماند و به بنادر، انبارها، بازارها و خانوارها منتقل می‌شود؛ بر بودجه عمومی، قیمت انرژی و مواد غذایی، اشتغال و زنجیره‌های تولید فرامرزی اثر می‌گذارد و توسعه اقتصادی و اجتماعی را با مشکل روبه‌رو می‌کند.
انتقال هزینه‌ها به مصرف‌کنندگان
تا پیش از آغاز جنگ امریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی در ۹ حوت ۱۴۰۴، حدود ۲۵ درصد تجارت دریایی نفت جهان و ۱۹ درصد تجارت گاز طبیعی مایع از تنگه هرمز عبور می‌کرد.
کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس نیز بین ۲۰ تا ۴۰ درصد صادرات جهانی برخی کالاها، از جمله آمونیاک، کود، گوگرد و آلومینیوم را در اختیار داشته‌اند.
المشاط هشدار داد زیان اقتصادی پیش از بسته شدن رسمی یک مسیر دریایی آغاز می‌شود؛ هنگامی که شرکت‌های کشتیرانی و بیمه، عبور از یک مسیر را بیش از اندازه پرخطر بدانند، رفت‌وآمد کشتی‌ها کاهش می‌یابد و هزینه‌های اضافی از شرکت حمل‌ونقل به واردکننده و سرانجام به مصرف‌کننده منتقل می‌شود.
او گفت مسیرهای جایگزین نیز لزوما مشکل را حل نمی‌کنند و ممکن است فقط گلوگاه را از یک تنگه به بندر یا خط لوله منتقل کنند: «تعدد مسیرها به تنهایی تداوم تامین را تضمین نمی‌کند و آنچه اهمیت دارد، پیوند و هماهنگی میان این مسیرهاست.»
به گفته المشاط، بنگاه‌های کوچک و متوسط از آسیب‌پذیرترین بخش‌های اقتصادی هستند. این بنگاه‌ها بخش عمده کسب‌وکارهای جهان عرب را تشکیل می‌دهند، اما توان کمتری برای تغییر تامین‌کنندگان، یافتن بازارهای تازه یا دسترسی به منابع مالی دارند.
افزایش هزینه انرژی و حمل‌ونقل، حاشیه سود آنها را کاهش می‌دهد و به افت تولید و از میان رفتن فرصت‌های شغلی می‌انجامد.
هشدار درباره کشورهای درگیر بحران
المشاط گفت پیش از آغاز جنگ نیز ۹ کشور از ۲۲ کشور عربی درگیر مناقشه بودند یا دوران پس از جنگ را می‌گذراندند: «زیرساخت‌های آسیب‌دیده، فضای مالی محدود، نهادهای ضعیف و وابستگی به واردات غذا و سوخت، توان این کشورها را برای مقابله با افزایش قیمت انرژی، کود و حمل‌ونقل محدودتر کرده است.»
هم‌زمان، حملات به تاسیسات نفتی و مسیرهای کشتیرانی در دریای سرخ، فشار بر عربستان سعودی را افزایش داده و دو مسیر اصلی صادرات انرژی منطقه در تنگه هرمز و باب‌المندب را با تهدید روبه‌رو کرده است.
المشاط از تشکیل کارگروه منطقه‌ای اسکوا در زمینه حمل‌ونقل، لجستیک و زنجیره‌های تامین خبر داد.
این کارگروه بر ایجاد سازوکارهای هشدار زودهنگام، اتاق‌های عملیات بحران و هماهنگی منطقه‌ای برای حفظ جریان کالاها و خدمات ضروری متمرکز است.
او خواستار حفاظت از کشتی‌های تجاری بر اساس حقوق بین‌الملل، جلوگیری از گسترش جنگ و افزایش سرمایه‌گذاری در بنادر و ارتباطات زمینی، ریلی و دریایی شد و گفت: «آنچه در منطقه ما رخ می‌دهد، به منطقه محدود نمی‌ماند و حفاظت از ثبات منطقه، حفاظت از اقتصاد جهانی است.»
اورسولا فون‌دیر‌لاین، رئیس کمیسیون اروپا، روز پنجشنبه، ۲۶ سنبله اعلام کرد که اتحادیه اروپا ۳.۳ میلیارد یورو برای خرید موشک و پهپاد در اختیار اوکراین قرار می‌دهد.
فون دیر لاین پس از گفت‌وگوی تلفنی با ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، گفت این کمک در حالی اختصاص می‌یابد که روسیه به حملات خود علیه کی‌یف و دیگر شهرهای اوکراین ادامه می‌دهد.
او همچنین گفت اتحادیه اروپا آماده است از بودجه باقی‌مانده برنامه SAFE برای راه‌اندازی برنامه جدیدی برای پروژه‌های دفاعی مشترک با شرکت‌های اوکراینی استفاده کند.
به گفته فون دیر لاین، یکی از محورهای این همکاری توسعه یک سامانه دفاع هوایی و موشکی اروپایی با مشارکت اوکراین است.
ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین نیز در پیام‌رسان تلگرام به این پرداخت جدید اشاره‌ای نکرد، اما گفت گفت‌وگویش با فون دیر لاین «بسیار سازنده» بود. او افزود که دو طرف درباره «گام‌های حیاتی برای تقویت توان دفاعی» اوکراین، از جمله مسائل مربوط به تأمین مالی، گفت‌وگو کردند.
رئیس کمیسیون اروپا پیش‌تر نیز اعلام کرده بود که اتحادیه اروپا در چارچوب حمایت دفاعی از اوکراین، برای خرید تجهیزات دفاع هوایی و موشکی، مهمات، پهپادها و تجهیزات جنگ الکترونیک ۶.۱ میلیارد یوروی دیگر تصویب کرده است.
این تصمیم در ۱۱ سپتامبر اعلام شد و امکان خرید موشک‌های رهگیر پاتریوت را نیز برای اوکراین فراهم می‌کند.
کمیسیون اروپا اعلام کرده است که با تصویب بسته ۶.۱ میلیارد یورویی، مجموع بودجه‌ای که برای حمایت دفاعی از اوکراین در سال ۲۰۲۶ تخصیص داده شده، به حدود ۲۸.۳ میلیارد یورو رسیده است.
با این حال، میزان بودجه تخصیص‌یافته و مبلغی که عملاً به اوکراین پرداخت شده، یکسان نیست و پرداخت‌ها در چند مرحله انجام می‌شود.
اتحادیه اروپا همچنین یک وام ۹۰ میلیارد یورویی برای اوکراین در سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ در نظر گرفته است که حدود ۶۰ میلیارد یورو از آن برای حمایت از خریدهای دفاعی و ۳۰ میلیارد یورو برای حمایت بودجه‌ای اختصاص یافته است.
بر اساس اطلاعات کمیسیون اروپا، این اتحادیه و کشورهای عضو آن تاکنون ده‌ها میلیارد یورو حمایت نظامی در اختیار اوکراین قرار داده‌اند و دفاع هوایی، تجهیزات ضدپهپاد و مهمات از محورهای اصلی این حمایت بوده است.
این کمک جدید اتحادیه اروپا در حالی اعلام می‌شود که جنگ روسیه و اوکراین بیش از چهار سال است ادامه دارد و حملات موشکی و پهپادی دو طرف همچنان ادامه یافته است. اتحادیه اروپا در ماه‌های اخیر بر تقویت توان دفاع هوایی و تأمین تجهیزات نظامی اوکراین تأکید کرده است.
وزارت خارجه امریکا فروش احتمالی ۴۸ جنگنده اف-۳۵ به عربستان سعودی را به ارزش حدود ۲۴.۳ میلیارد دالر تایید کرده است. این بسته همچنین شامل تجهیزات ارتباطی، قطعات اضافی و خدمات پس از فروش می‌شود.
این تصمیم در قالب اطلاعیه فروش تجهیزات نظامی به یک دولت خارجی به کانگرس امریکا منتشر شده و هنوز به‌معنای امضای قرارداد نهایی نیست.
اف-۳۵ از پیشرفته‌ترین جنگنده‌های جهان است و به فناوری پنهان‌کاری یا رادارگریزی مجهز است. اسرائیل تاکنون تنها کشور خاورمیانه است که این جنگنده را در اختیار دارد. در صورت نهایی شدن معامله با عربستان، این کشور نیز به جمع دارندگان اف-۳۵ خواهد پیوست.
وزارت خارجه امریکا گفته است که این فروش توان عربستان را برای مقابله با تهدیدهای کنونی و آینده، دفاع از خاک این کشور و انجام عملیات هوا به هوا و هوا به زمین افزایش می‌دهد. واشنگتن همچنین گفته است که این معامله همکاری میان نیروهای عربستان، امریکا و شرکای منطقه‌ای را تقویت خواهد کرد.
عربستان سعودی سال‌هاست که برای خرید اف-۳۵ تلاش می‌کند و در اوایل سال ۲۰۲۵ این درخواست را مستقیماً با دونالد ترامپ مطرح کرد. ریاض می‌خواهد که نیروی هوایی خود را نوسازی کند و توان بازدارندگی خود را در برابر تهدیدهای منطقه‌ای، به‌ویژه ایران، افزایش دهد. نیروی هوایی عربستان اکنون از جنگنده‌هایی مانند اف-۱۵، تورنادو و تایفون استفاده می‌کند.
فروش اف-۳۵ به عربستان می‌تواند سیاست دیرینه امریکا درباره حفظ «برتری نظامی کیفی» اسرائیل را نیز به آزمون بگذارد. واشنگتن در فروش سلاح به کشورهای خاورمیانه همواره تلاش کرده است که اسرائیل به پیشرفته‌ترین تجهیزات امریکایی دسترسی داشته باشد.
وزارت خارجه امریکا با این حال گفته است که فروش پیشنهادی «توازن نظامی منطقه را تغییر نخواهد داد». این وزارت همچنین گفته است که اجرای معامله بر آمادگی دفاعی امریکا تاثیر منفی نخواهد گذاشت.
حکومت جو بایدن نیز پیش‌تر فروش اف-۳۵ به عربستان را در چارچوب یک توافق گسترده‌تر بررسی کرده بود. آن طرح شامل عادی‌سازی روابط ریاض با اسرائیل نیز می‌شد، اما به نتیجه نرسید.
ترامپ پس از بازگشت به کاخ سفید فروش تسلیحات به عربستان را در اولویت قرار داده است. امریکا در سال ۲۰۲۵ با بسته تسلیحاتی نزدیک به ۱۴۲ میلیارد دالر برای عربستان موافقت کرد که کاخ سفید آن را بزرگ‌ترین توافق همکاری دفاعی میان دو کشور خواند.
با این حال، معامله اف-۳۵ هنوز باید روند بررسی در کانگرس را طی کند. شماری از قانونگذاران امریکایی در سال‌های گذشته درباره گسترش همکاری‌های نظامی با عربستان ابراز نگرانی کرده‌اند.
لاکهید مارتین، سازنده اف-۳۵، و پرت اند ویتنی، سازنده موتور این جنگنده، پیمانکاران اصلی این معامله خواهند بود. پس از بررسی کانگرس، امریکا و عربستان می‌توانند مذاکرات را برای نهایی کردن شرایط قرارداد ادامه دهند.
چارلز سوم، پادشاه بریتانیا، در دیدار با مسئولان شرکت‌های هوش مصنوعی درباره خطرات ناشی از افتادن این فناوری به دست افراد نادرست و «پیامدهای فاجعه‌بار» آن هشدار داد. او گفت پیش از آنکه «خیلی دیر شود»، باید تدابیری برای مهار این خطرات در نظر گرفته شود.
پادشاه بریتانیا پنجشنبه، ۲۶ سنبله در اسکاتلند میزبان بنیان‌گذاران انویدیا، گوگل دیپ‌مایند و مسئولان شرکت‌های اوپن‌ای‌آی و آنتروپیک بود.
این نشست در حالی برگزار می‌شود که نگرانی‌ها درباره عقب ماندن تلاش‌ها برای تأمین ایمنی هوش مصنوعی از سرعت توسعه سامانه‌های قدرتمندتر افزایش یافته است.
در هفته‌های اخیر، پیامدهای ناشی از توسعه بی‌رویه برنامه‌های هوش مصنوعی و پیامدهای ناشی از آن واکنش‌های زیادی را در میان رهبران جهان برانگیخته است. چهره‌های سرشناسی از جمله پاپ لئو چهاردهم، شاه چارلز و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، نیز درباره این موضوع اظهارنظر کرده‌اند.
کنترول توسعه هوش مصنوعی «پیش از آنکه دیر شود»
شاه چارلز گفت هوش مصنوعی می‌تواند به بهبود زندگی انسان‌ها و نجات جان افراد کمک کند؛ به‌ویژه در حوزه علوم زیستی و پزشکی. او افزود، با این حال، سازندگان این فناوری به‌طور فزاینده‌ای هشدار می‌دهند که هوش مصنوعی ممکن است قابلیت‌های خطرناک‌تری پیدا کند؛ «ممکن است حتی جان انسان‌ها را بگیرد.»
او در سخنرانی خود با مسئولان شرکت‌های هوش مصنوعی گفت: «به نظر می‌رسد فوریت دارد که خطرات وجودی ناشی از افتادن چنین فناوری‌هایی به دست افراد نادرست و استفاده از آنها به شیوه‌هایی بالقوه فاجعه‌بار، به‌طور کافی مورد توجه قرار گیرد.»
در این نشست، جنسن هوانگ، بنیان‌گذار و مدیرعامل انویدیا، دمیس هسابیس، بنیان‌گذار و رئیس گوگل دیپ‌مایند، سارا فریر، مدیر مالی اوپن‌ای‌آی و کانیشکا نارایان، وزیر هوش مصنوعی بریتانیا، حضور داشتند.
هوش مصنوعی برای بشریت
بحث درباره هوش مصنوعی بار دیگر پس از آن به کانون توجه‌ها بازگشت که دو پژوهشگر شرکت آنتروپیک هشدار دادند پیشرفت سریع این فناوری ممکن است در آینده‌ای نه‌چندان دور به انقراض انسان منجر شود.
داریو آمودی، مدیرعامل آنتروپیک، نیز خواستار آن شده است که شرکت‌ها سرعت توسعه هوش مصنوعی را کاهش دهند.
با این حال، این اظهارات به بحثی بین‌المللی درباره انگیزه‌های احتمالی برخی مدیران شرکت‌های هوش مصنوعی دامن زده است.
با این حال کاربران پرسش‌هایی را مطرح کرده‌اند که آیا هدف از چنین درخواست‌ها می‌تواند وضع مقرراتی باشد که برتری شرکت‌های خاصی را حفظ کند، یا اینکه شرکت‌ها با اقدام زودهنگام می‌خواهند از واکنش گسترده‌تر دولت‌ها جلوگیری کنند. احتمال دیگری که مطرح شده، این است که چنین درخواست‌هایی صرفاً با هدف کاهش هزینه‌ها در رقابت برای توسعه هوش مصنوعی مطرح می‌شوند.
انتظار نمی‌رود نشست اسکاتلند به توافق‌های الزام‌آور منجر شود.
این نشست نشان می‌دهد پادشاه بریتانیا از جایگاه خود برای گردهم آوردن افراد و برگزاری گفت‌وگو درباره مجموعه‌ای از مسائل جهانی استفاده کرده است.
چارلز در هشدارهای خود درباره خطرات هوش مصنوعی، پیش‌تر درباره پیامدهای احتمالی این فناوری برای محیط زیست نیز ابراز نگرانی کرد؛ موضوعی که با دهه‌ها فعالیت و کارزار او در زمینه حفاظت از طبیعت ارتباط دارد.
کاخ باکینگهام اعلام کرد که در این گفت‌وگوها این موضوع بررسی خواهد شد که آیا می‌توان مجموعه‌ای مشترک از اصول را برای هدایت کاربردهای آینده هوش مصنوعی تدوین کرد یا نه.
به گفته کاخ، هدف این است که هوش مصنوعی «نه صرفاً به‌عنوان محرکی برای افزایش توانمندی و بهره‌وری، بلکه به‌عنوان ابزاری که از کرامت انسانی حمایت می‌کند و به شکوفایی انسان‌ها و کره زمین کمک می‌کند» مورد استفاده قرار گیرد.
