د طالبانو د ازموینو د ملي ادارې مشر: په تېرو ۴۴ کلونو کې بهرنیانو افغانستان وران کړی

د رویټرز د راپور له مخې، روم غواړي دې پرېکړې ته د بېجينګ د هر ډول غبرګون کمولو لپاره، د بديل په توګه له چين سره د اقتصادي همکارۍ د پياوړتيا په موخه د ستراتيژيکو همکاريو تړون بيا ژوندي کړي، چې اول ځل په ۲۰۰۴ کې لاسليک شوی و.

ایټالیا د جي اوه ډلې یوازنی غړی دی چې له چین سره یې د یوه لار یو کمربند پروژه لاسلیک کړې ده.

دا پروژه د ورېښو لار بیا ژوندي کولو او له لوېدیځ سره د چین د نښلولو په هیله پیل شوې ده.

د ایټالیا کاریر ډیلا سیرا ورځپاڼه د یکشنبې ورځې په ګڼه کې لیکي: «لومړۍ وزیرې میلاني خپل سیال له دې پروژې د وتلو په هوډ خبر کړ. خو لومړي وزیر لي هم وروستۍ هڅه کړې چې ایټالویان پر دغه پرېکړه بیا فکر وکړي.»

ایټالوي سیاستوال د یوه لار یو کمربند تړون پر ارزښت نیوکې لري چې پر ۲۰۱۹ کال په تېر حکومت کې لاسلیک شوی او د چین د نفوذ زیاتېدو د اندېښنې له امله د روم او د لوېدیځو ملګرو ترمنځ د درز سبب شوی دی.

ایټالوي رسنیو ویلي، د دغه هېواد چارواکو چینایانو ته دا هم ویلي چې دا نوې پرېکړه یې د امریکا په غوښتنه نه ده کړې.

ایټالیا راتلونکی کال د جي اوه پړاویزه مشري کوي او له چین سره پر اړیکو غور به یې لوېدیز ملګري خوشال کړي.

د ایټالیا د لومړۍ وزیرې دفتر له یوه لار یو کمربند پروژې د وتلو پرېکړې ته له اشارې پرته وايي:«مېرمن میلاني او ښاغلي لي د شنبې په ورځ په نوي ډېلي کې د جي شل سرمشریزې په اوږدو کې د خپلمنځي اړیکو پر ژورتیا خبرې وکړې.»

دغه دفتر خپل بیان کې لیکي، د ایټالیا او چین نړیواله ستراتیژیکه همکاري راتلونکی کال شل کلنه کېږي او دا به په هبره برخه کې د همکارۍ او ملګرتیا د پرمختګ لپاره څراغ وي.

دغې افغان توکمه جرمن سیاستواله د یک شنبې په ورځ د - سنبلې په ۱۹مه -په خپل پخواني ټویټر یا اوسنۍ ایکس شبکه کې لیکلي: «په کولن ښار کې د ښځو د حقونو فعالانو په افغانستان کې د ښځو ډراماتيک وضعیت ته د پام اړولو لپاره د نه خوړو اعتصاب پیل کړی دی. "

شاهینه ګمبیر په ۱۹۹۱ کال کې د افغانستان په پلازمېنه کابل کې زېږېدلې ده. خو هغه د جرمني په لیندورست کې لویه شوې او په ۲۰۱۵ کال کې د دغه هیواد له زرغون ګوند سره یوځای شوې ده.

مېرمن ګمبیر د ۲۰۲۱ کال په فدرالي ټاکنو کې د زرغون ګوند د استازې په توګه د جرمني پارلمان یا بوندستاګ ته داخله شوه.

شاهینه ګمبیر د جرمني په پارلمان کې د افغان الاصله لومړنۍ استازې په توګه یادیږي.

د ښځو د حقونو فعالې تمنا زریاب پریاني د جمعې په ورځ د سپټمبر له لومړۍ نیټې راهیسېد نه خوړو اعتصاب سره د جرمني له پارلمان او ملګرو ملتونو څخه غواړي د طالبانو تر کنټرول لاندې افغانستان کې جنسیتي توپیر په رسميت وپيژني.

په دې اعتراض کې د افغانستان او ايران د بشري حقونو يو شمېر فعالان له مېرمن پرياني سره ملتيا کوي.

تر اوسه پورې د جرمني د بهرنيو چارو وزارت استازې او د دغه هيواد د پارلمان مرستيال په کولن ښار کې د اعتراض په خيمه کې له ميرمن پرياني سره ليدلي دي.

د جرمني د حکومت دغو استازو د تمنا زریاب پریاني د نه خوړو د اعتصاب د پای ته رسیدو غوښتن وکړه او هغې ته یې د هیواد په پارلمان کې د وینا کولو بلنه ورکړه.

همدارنګه مېرمن پریاني افغانستان انټرنشنل ته تایید کړه چې په افغانستان کې د بشري حقونو د وضعیت په اړه د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بینیټ هغې ته ټیلیفون کړی دی.

ښاغلي ستانګزي ویلي، په دغه پلاوي کې د پاکستان د جمیعت علما اسلام ګوند درې غړي شامل و، چې مشري يې د دغه ګوند لوړ پوړي غړي صلاح الدین ایوبي کوله.

معوصوم ستانګزي دا نه دي ویلي چې دغه پلاوي کله سفر درلود او له کومو طالب چارواکو سره یې لیدلي دي.

د پخواني حکومت دغه چارواکی وايي، افغانستان ته د پاکستان د جمیعت علمای پاکستان ګوند پلاوي سفر په داسي حال کې دی چې د اسلامي نړۍ عالمانو د نجونو د زدکړو په اړه طالبانو ته د قناعت ورکولو لپاره افغانستان ته تللي وو.

معصوم ستانکزي د یکشنبې په ورځ د وږي ۱۹مه په ایکس یا پخواني ټویټر کې لیکلي چې کله د اسلامي نړۍ د عالمانو یوه ډله افغانستان ته راغله چې طالبان قانع کړي چې نجونو ته د اسلامي اصولو له مخې د زدکړو اجازه ورکړي: «د مولانا فضل الرحمن د ګوند یو درې کسییز پلاوی د مولوي صلاح الدین ایوبي په مشرۍپه همدې ورځ کابل او کندهار ته سفرونه وکړل او د طالبانو مشرانو ته یې مشوره ورکړه چې که ښځو ته د زده کړو اجازه ورکړي، دوی به تباه شي.»

ښاغلي ستانکزی وآيي: "دا منافقت باید ودرول شي."

د پاکستان د جمیعت علمای پاکستان مشر مولانا فضل الرحمن د «طالبانو» معنوي پلار بلل کیږي.

د طالبانو تر واکمېدو مخکې او وروسته د دغې ډلې په ملاتړ د نوموړي څرګندونې تل له غبرګون سره مخ شوې دي. دغه ګوند په پاکستان کې په ټاکنو، ډیموکراسی، د ښځو پر کار او زدکړو باور لري.

د اسلامي همکاريو د سازمان يو پلاوى د وږي په نهمه افغانستان ته تللی او هلته يې د طالبانو د بهرنيو چارو د وزير اميرخان متقي او د ریس الوزرا د لومړي مرستيال مولوي عبدالکبير په ګډون له يو شمېر طالب چارواکو سره وليدل.

د اسلامي هېوادونو د همکارۍ سازمان پلاوي د طالبانو د پوهنې او لوړو زدکړو له وزیرانو حبیب الله اغا او ندا محمد ندیم سره هم وکتل. دغه سازمان د دغې غونډې په اړه په خپله خبرپاڼه کې ليکلي، چې په دې کتنه کې دواړو لورو ټينګار وکړ، چې د علماوو په اجماع سره د اسلام له نظره د نارينه او ښځو لپاره زدکړې فرض دي.

څه باندې ۷۰۰ ورځې کېږي چې طالبانو تر شپږم ټولګي پورته د نجونو پر مخ د ښوونځیو دروازې تړلي دي.

همدارنګه دغې ډلې پوهنتون او د لوړو زدکړو موسسو ته له تګ څخه نجونې منع کړې دي.

لولا ډسیلوا د شنبې په ورځ په نوي ډیلي کې د جی شل غونډې په څنډه کې وویل چې ولادیمیر پوتین ته به د دې ډلې راتلونکې غونډې کې بلنه ورکړل شي.

لولا ډسیلوا زیاته کړه چې هغه هم په پام کې لري چې د بریکس په غونډه کې ګډون وکړي، چې په روسیه کې د جی شل تر غونډې مخکې جوړېږي.

هغه زیاته کړه: «زه باور لرم چې پوتین په اسانۍ سره برازیل ته تللی شي. زه تاسو ته ویلی شم چې که زه ولسمشر و اوسم او هغه برازیل ته راشي نو داسې هیڅ لاره نشته چې د روسیې ولسمشر ونیول شي.»

د جی شل هېوادونو د ډلې بله غونډه به د راتلونکي کال په جولای میاشت کې د برازیل په ریو ښار کې جوړه شي.

تېر کال د جرمونو نړیوالې محکمې د روسیې ولسمشر پوتین په بې قانوني او په زوره له اوکراین څخه روسیې ته د ماشومانو د لېږدولو په تور په جنګي جرمونو تورن او د هغه د د نیولو حکم یې صادر کړ.

هغه هیوادونه چې د روم اساسنامه یې لاسلیک کړې وي باید د نړیوالې جنایي محکمې حکم تعقیب کړي. خو په دغو هیوادونو کې امریکا، چین او هند شامل نه دي.

د جی شل هیوادونو ډلې غونډه پرون د وږي په ۱۸ مه په نوي ډیلي کې پیل شوه او نن به هم دوام وکړي.

د روسیې او چین ولسمشرانو په دې غونډه کې له ګډون څخه ډډه کړې ده.

د میانمار د سوداګرۍ وزیر د یکشنبې په ورځ د روسیې په ولادیوستوک بندر کې د ختیځ اقتصادي فورم په څنډه کې د روسیې ریانووستی اژانس ته د الوتکو د لېږد په هکله خبره کړې ده.

د روسیې د دولتي کنټرول لاندې د وسلو صادرونکي روسوبورون په وینا، سوخو ۳۰ اېس اېم اېس ډوله جنګي جټ الوتکه د دښمن هوايي اهداف په نښه کولو، هوايي څار او د پیلوټ د روزنې لپاره ډیزاین شوې ده.

د میانمار د سوداګر وزیر د روسیې د تاس دولتي خبري اژانس ته وویل چې په ختیځ اقتصادي فورم کې به د دواړو هیوادونو ترمنځ د سیاحت د پراختیا په ګډون یو شمیر دوه اړخیز تړونونه لاسلیک شي.

د روسیې دفاع وزارت د رویټرز د غوښتنې سره سره د دې راپور په اړه کوم غبرګون ونښود.

د امریکا متحده ایالاتو خبرداری ورکړی چې د میانمار له پوځي واکمنانو سره د روسیې ملاتړ ورته د منلو نه دی او د وسلو استول د جګړې اور ته لمن وهي چې دغه هېواد یې په ناورین بدل کړی دی.

د روسیې د دفاع وزیر او لوړپوړي ډیپلوماټ میانمار ته په داسې حال کې سفر کړی، چې د جنتا مشر مین انګ هیلینګ له ۲۰۲۱ کال راهیسې څو ځلې روسیې ته تللی او دغه هېواد افتخاري دوکتورا ورکړې ده.